• امروز : یکشنبه - ۱۰ مرداد - ۱۴۰۰
  • برابر با : Sunday - 1 August - 2021

تئاتر دانشجویی از خوی جنگنده‌اش تهی شده است/ دولت دخالت می‌کند

  • 23 خرداد 1400 - 19:45

چهارمین نشست از سلسله نشست‌های بندباز با بررسی اوضاع جشنواره تئاتر دانشجویی برگزار شد و بر عدم دخالت دولت در تئاتر دانشجویی تأکید کرد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، سلسله نشست‌های «بندباز» با محور تأملاتی در تئاتر ایران و به همت معاونت هنری خانه هنرمندان ایران، قدم‌های خود را یکی پس از دیگری برمی‌دارد. در تازه‌ترین رویداد این نشست‌ها، احسان زیورعالم روزنامه‌نگار و پژوهشگر تئاتر با رفیق نصرتی استاد دانشگاه و حسام سلامت جامعه شناس، به گفت‌وگو نشست.

این نشست با طرح این پرسش آغاز شد که «چرا جشنواره تئاتر دانشجویی باید برگزار شود؟»

رفیق نصرتی در پاسخ به این پرسش و مخالفت‌هایی که درباره برگزاری این جشنواره شکل گرفته است، گفت: زمانی  قرار بود مجمع کانون دانشگاه‌ها شکل بگیرد، اساسنامه‌ای در حال نگارش بود که من هم به دوستان در جریان نگارش آن کمک کردم. اگر این مجمع شکل جدی به خود بگیرد، اتفاق بسیار خجسته‌ای در این عرصه رخ خواهد داد. در آن اساسنامه ۷۰ انجمن و کانون ذکر شد که با خود وزارت علوم و دبیران ادوار حدود ۹۰ رأی می‌شد که اکثریت مطلق به دانشجویان تعلق داشت. اگر وزارت علوم لجبازی را کنار بگذارد و صرفاً حمایت کند و همه‌چیز را برعهده خود دانشجویان بگذارد و دخالت نکند، تا شبهاتی که وجود دارد ایجاد نشود، آن وقت صدای دانشجویان به گوش مجمع کانون‌ها می‌رسد و منِ معلم نیز تکلیفم روشن است و وقتی مجمع کانون‌ها جشنواره را لغو یا تحریم می‌کند، می‌دانم که کجا باید بایستم. اما الان مشخص نیست آنهایی که اثرشان بالا آمده است و خوشحال‌اند اکثریت‌اند یا آنهایی که مخالف‌اند و نیستند.

موسیقی ,

دخالت‌های دولت تئاتر دانشجویی را به زیر یوغ سرمایه‌داران برده است

زیورعالم در ادامه پرسش دیگری مطرح کرد که چرا در طی این چند دهه کسی اعتراضی نداشته است؟

نصرتی در پاسخ به این پرسش گفت: وضعیت بسیار پیچیده است و زیر یوغ رفتن بسیار دردناک است. مشکل من با این گفتمان این است که طرفش مشخص نیست در حالی که وزارت علوم باید پاسخگو باشد و اداره، برگزاری و سیاست‌گذاری جشنواره را به مجمع دموکراتیک دانشجویان واگذار کند. ما باید از دولت بخواهیم که نگاهش را عوض کند، چرا که حضورش در همه امور آسیب‌زا است. زمانی که دخالت‌های دولت زیاد شود، می‌رود زیر یوغ سرمایه‌داری و آن وقت اتفاقات ناگواری رخ می‌دهد.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: من نمی‌گویم باید جشنواره را به طور کامل مستقل برگزار کرد، بلکه امیدوارم گفتمان به شکلی پیش برود که با حمایت وزارت علوم این اتفاق رخ دهد نه دخالت آن. باید این دخالت‌ها به صفر برسد و مجمع عمومی شکل بگیرد که همه دانشگاه‌ها در تهران و شهرستان‌ها نماینده‌ای داشته باشند و آنها تصمیم بگیرند که جشنواره برگزار شود یا نشود، دبیر چه کسی باشد و برنامه‌ریزی داشته باشند، دولت نیز صرفاً حمایت کند.

نصرتی همچنین درباره سانسور و ممیزی در جشنواره دانشجویی نیز توضیحاتی ارائه کرد و گفت: دانشجویان در همین نظام آموزشی، آموزش دیده‌اند و اساساً هراس و نگاه سانسور در چنین جشنواره‌ای بسیار اشتباه است، آدم‌هایی که نهایت ۲۰ ساله هستند و در این وضعیت رشد کرده و آموزش دیده‌اند هرچقدر هم که گلایه داشته باشند، براساس همین نظام آموزش است. بنابراین نباید نگاه امنیتی وجود داشته باشد که متأسفانه این نگاه نشأت گرفته از دولت است که همه چیز را از مسیر درست خارج کرده و به مسیر اشتباه سوق داده است.

او درباره چرایی علاقه دانشجویان و اهالی دانشگاه به این جشنواره تأکید کرد: به مخاطبانی که از دور ایستاده‌اند و می‌پرسند این هیاهو چرا تا این اندازه بالا گرفته، باید بگویم که دانشجوی امروز به نوعی از کنش‌های سیاسی رادیکال مأیوس و خسته شده است. اگر به شکل عریان نگاه کنیم تنها جایی که می‌تواند در یک صورت‌بندی تئاتری و زیبایی‌شناسی جمع شود و به منصه ظهور برسد همین تئاتر دانشگاهی است؛ چون همزمان انتقاد می‌کند و در قالب یک فرم هنری صورت‌بندی می‌کند. این جشنواره اندک کور سوی امیدی دارد که در قالب هنری می‌توان در آن حرف  زد و بر همین اساس برایمان دوست داشتنی و حائز اهمیت است.

تئاتر دانشجویی  امروز دیگر خوی جنگنده خود را ندارد

در ادامه این گفت‌وگو حسام سلامت جامعه‌شناس، درباره حضورش در عرصه تئاتر و هیئت داوری جشنواره دانشگاهی گفت: سال‌هاست روی این ایده فکر می‌کنم و همواره رویکرد بینارشته‌ای داشتم. سعی کردم جریان تئاتر را دنبال کنم و مطالعاتی در حوزه تئاتر ایران داشته باشم. در زمینه داوری نیز تلاش کردم با عینک جامعه‌شناسی به آثار نگاه کنم و ماجراجویی به معنای واقعی کلمه برای من وجود داشت.

او ادامه داد: جشنواره‌ها از مجرای داوری و برنده و بازنده انتخاب کردن، اعتبار نمادین توزیع می‌کنند و اثرگذاری آنها در مناسبات قدرت مشخص می‌شود. به نحوی یک نوع برندسازی یا حتی بازاریابی برای اثر است.

این جامعه‌شناس در ادامه درباره عمر تئاتر دانشگاهی تأکید کرد: دو رویکرد وجود دارد. یکی حداقلی است که می‌گوید این جشنواره مهم‌ترین فرصتی است که کارهای دانشجویی می‌توانند در آن مخاطب عام‌تر داشته باشند و در صورت برگزیده شدن در قالب همان برندینگ از جایگاه خوبی برخوردار شوند. رویکرد دوم این است که فارغ از معدود امکان به نمایش درآمدن، این تئاتر به اعتبار جایگاهی که دانشجو در میدان تئاتر دارد، برگزار نمی‌شود. بلکه قلمرو و میدان یکسری رخداد تئاتری است. این رویکرد حداکثری برخلاف رویکرد اول، باید برگزار شود، چون فرصت‌ها اندک است، بنابراین در هر شرایطی برگزار می‌شود. اینکه به چه اعتباری باید این جشنواره برگزار شود سؤال مهمی است. توقع ابتکار و نوآوری و خلاقانه بودن از دانشجو وجود دارد و به نظر می‌رسد که این مستقیم به خود جایگاه عینی دانشجو در مناسبات اجتماعی درون میدان دانشگاه و تولید فرهنگی برمی‌گردد. این سیالیت جایگاه است که من و شما را متوقع نگه می‌دارد که از آثار دانشجویی به نوعی بدعت‌گذاری ببینیم، در حالی که دانشجو بلاتکلیف است و هنوز جایگاهی ندارد که بخواهد به واسطه کار آن را از دست  بدهد. از آن مهم‌تر این است که تئاتر دانشجویی پایبند به یکسری ملاحظات در بازار تئاتر نیست. چون هنوز وارد ملاحظات حرفه‌ای تئاتر نشده است که به سمت محافظه کاری برود، بنابراین قدرت مانور به او می‌دهد.

سلامت در خاتمه افزود: متأسفانه تئاتر دانشجویی امروز اینگونه نیست، در واقع از آن خوی جنگنده و ستیزآمیزش تهی شده است. البته نمی‌توان در این زمینه حکم کلی داد. به نظر می‌آید آنهایی که به چرایی برگزاری جشنواره به معنای دوم کلمه نظر دارند که این جشنواره تکرار رویه‌های جاری است به تهی شدن از پتانسیل‌ها نیز نظر دارند. من در جشنواره امسال متوقع آمدم که نتیجه‌ای از آن حاصل نشد. به نظرم این جشنواره همه زورش را زده است و باید به دنبال فرم‌های دیگر بود. نگرانی من این است که این جشنواره آن‌قدر اصالت پیدا کند که فکر کنیم تنها امکان ما است و از فکر کردن برای خلق آلترناتیوهای دیگر منصرف و این جسارت از ما گرفته شود.

انتهای پیام/

خبرگزاری تسنیم

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0