تنکابن- بزرگراه قزوین- الموت- تنکابن را می‌توان یکی از طرح‌های راهبردی دانست که مسیر ۳۰۰ کیلومتری تا دریا را نصف می کند.
خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: بزرگراه قزوین ـ الموت ـ تنکابن، پس از سال‌ها فراز و نشیب و توقف چندساله عملیات اجرایی، با تأمین منابع مالی جدید و پیگیری دولت چهاردهم در مسیر تکمیل قرار گرفته است.
پروژه‌ای راهبردی که با کاهش حدود ۵۰ درصدی طول مسیر دسترسی به غرب مازندران، علاوه بر تسهیل سفر و کاهش فشار ترافیکی محورهای پرتردد شمال، می‌تواند به موتور محرک گردشگری، اشتغال و رونق اقتصادی مناطق کوهستانی تبدیل شود.
توسعه راه‌های ارتباطی میان استان‌های مرکزی و شمالی کشور، همواره یکی از مطالبات مهم در حوزه حمل‌ونقل و توسعه منطقه‌ای بوده است؛ مطالبه‌ای که با اجرای بزرگراه قزوین ـ الموت ـ تنکابن می‌تواند وارد مرحله تازه‌ای شود و دسترسی به غرب مازندران را از مسیری کوتاه‌تر و متفاوت از محورهای سنتی شمال امکان‌پذیر کند.
این پروژه با عبور از منطقه کوهستانی الموت و طبیعت بکر آن، افزون بر ایجاد یک مسیر ارتباطی جدید، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از محورهای مهم گردشگری کشور را دارد؛ مسیری که می‌تواند ارتباط میان چند استان را تسهیل کند و فرصت‌های اقتصادی تازه‌ای برای روستاها و مناطق کمتر برخوردار فراهم آورد.
از توقف چندساله تا شتاب دوباره در اجرا
عملیات اجرایی این بزرگراه در فاصله سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ به‌طور کامل متوقف شده بود؛ وقفه‌ای که روند تکمیل یکی از طرح‌های مهم ارتباطی شمال کشور را با تأخیر مواجه کرد.
با این حال، از دی‌ماه سال گذشته، با اختصاص منابع مالی جدید و توجه دوباره به زیرساخت‌های این محور، عملیات مربوط به محدوده جغرافیایی تنکابن نیز وارد مرحله تازه‌ای شد. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، سه هزار میلیارد ریال اعتبار برای ادامه اجرای زیرساخت‌های جاده‌ای این طرح در محدوده مازندران اختصاص یافته است.
در کنار این اعتبار، تأمین مالی پروژه از محل مولدسازی دارایی‌های دولت نیز به‌عنوان یکی از راهکارهای تسریع در اجرای طرح مطرح شده است؛ رویکردی که می‌تواند در صورت تداوم تخصیص منابع، زمینه پیشرفت سریع‌تر عملیات اجرایی و تکمیل بخش‌های باقی‌مانده را فراهم کند.
حسام خزایی، مدیر طرح قزوین ـ الموت ـ تنکابن، با تشریح آخرین وضعیت اجرایی این پروژه اظهار کرد: قطعات یک، دو و سه این محور به طول مجموع ۶۲ کیلومتر، با پیشرفت فیزیکی بیش از ۹۷ درصد، آماده بهره‌برداری است و عملیات اجرایی این بخش‌ها به مراحل پایانی رسیده است.
وی در گفت وگو با خبرنگار مهر افزود: در حال حاضر قطعه اتصال این مسیر به آزادراه قزوین ـ کرج نیز با پیشرفت فیزیکی بیش از ۷۰ درصد در حال اجراست و تکمیل آن در اتصال مؤثر محور جدید به شبکه اصلی راه‌های کشور اهمیت دارد.
مدیر طرح با اشاره به آثار بهره‌برداری از این مسیر بیان کرد: با تکمیل محور قزوین ـ الموت ـ تنکابن، زمان سفر میان قزوین و تنکابن که در مسیرهای فعلی حدود ۶ ساعت برآورد می‌شود، می‌تواند به حدود ۳ ساعت کاهش یابد؛ تغییری که علاوه بر تسهیل تردد مسافران، در کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و افزایش دسترسی به مناطق گردشگری شمال کشور مؤثر خواهد بود.
صرفه‌جویی میلیون‌ها لیتر سوخت در سال
یکی از دستاوردهای مهم پیش‌بینی‌شده برای این پروژه، کاهش مصرف سوخت در نتیجه کوتاه شدن مسیر و کاهش زمان تردد است. برآوردهای اعلام‌شده نشان می‌دهد با بهره‌برداری از این محور، سالانه حدود ۳.۸ میلیون لیتر در مصرف سوخت صرفه‌جویی خواهد شد.
کاهش مسافت سفر، تسهیل جابه‌جایی کالا و مسافر و ایجاد مسیر جایگزین برای دسترسی به شمال کشور، از جمله مزایایی است که می‌تواند در بلندمدت بر هزینه‌های حمل‌ونقل و فشار ترافیکی مسیرهای موجود اثر بگذارد.
از سوی دیگر، اتصال مستقیم‌تر مناطق الموت به غرب مازندران، امکان دسترسی گردشگران به جاذبه‌های طبیعی و روستاهای مسیر را افزایش می‌دهد و می‌تواند زمینه رونق کسب‌وکارهای محلی، خدمات گردشگری و فعالیت‌های اقتصادی مناطق کمتر برخوردار را فراهم کند.
از تصویب در سال ۱۳۸۲ تا تلاش برای تکمیل
شمس‌الدین امانپور، بخشدار کوهستان تنکابن، با اشاره به اهمیت این محور برای مناطق غربی مازندران و منطقه الموت اظهار کرد: مسیر تنکابن ـ الموت ـ قزوین از شش قطعه تشکیل شده که چهار قطعه در استان قزوین و دو قطعه در استان مازندران واقع شده است.
وی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با تأکید بر نقش این مسیر در کاهش فاصله ارتباطی مناطق کوهستانی و ساحلی، تکمیل پروژه را عاملی مهم در تسهیل رفت‌وآمد ساکنان منطقه و تقویت ارتباطات میان دو استان دانست.
به گفته مسئولان محلی، این طرح از جمله پروژه‌های قدیمی حوزه راه‌سازی کشور است که در سفر سال ۱۳۸۲ رهبر شهید انقلاب اسلامی به استان قزوین مورد تصویب قرار گرفت و عملیات اجرایی مرحله نخست آن در سال ۱۳۸۶ آغاز شد.
تکمیل محور با استفاده از منابع مولدسازی دنبال می‌شود
مهدی یونسی‌رستمی، استاندار مازندران، با تأکید بر اهمیت راهبردی بزرگراه قزوین ـ الموت ـ تنکابن، این پروژه را از طرح‌های اولویت‌دار در حوزه توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و تسهیل تردد مردم منطقه دانست.
وی با اشاره به نقش این مسیر در روان‌سازی ترافیک و کاهش زمان سفر اظهار کرد: با توجه به اهمیت این پروژه، تصمیم گرفته شده بخشی از منابع مالی موردنیاز آن از محل مولدسازی دارایی‌های دولتی تأمین شود تا روند اجرای طرح سرعت بگیرد و در سال‌های آینده شاهد تکمیل این محور ارتباطی باشیم.
استاندار مازندران توسعه راه‌های ارتباطی را یکی از پیش‌نیازهای رونق اقتصادی و گردشگری دانست و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های مالی برای پیشبرد پروژه‌های زیرساختی تأکید کرد.
تأمین منابع پایدار، استمرار عملیات اجرایی و تکمیل اتصال‌های این بزرگراه به شبکه راه‌های موجود، از عوامل تعیین‌کننده در بهره‌برداری مؤثر از این مسیر خواهد بود.
کاهش ۵۰ درصدی مسیر دسترسی به غرب مازندران
عبدالرضا دادبود، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار مازندران، نیز با اشاره به آثار منطقه‌ای این پروژه اظهار کرد: مسیر فعلی تنکابن ـ رشت ـ قزوین حدود ۳۳۰ کیلومتر طول دارد و با تکمیل بزرگراه قزوین ـ الموت ـ تنکابن، طول مسیر دسترسی به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد.
وی در گفت وگو با خبرنگار مهر افزود: با بهره‌برداری از این محور، حدود ۵۰ درصد از طول مسیر فعلی کاهش خواهد یافت و دسترسی میان غرب مازندران و استان‌های مختلف کشور تسهیل می‌شود.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، این مسیر می‌تواند ارتباط استان‌های غربی و مرکزی از جمله گیلان، همدان، زنجان، کردستان و ایلام را با مازندران نزدیک‌تر کند و از سوی دیگر، دسترسی از مناطق تهران و البرز به غرب استان را بهبود بخشد.
این تغییر در شبکه ارتباطی کشور، تنها به کاهش مسافت محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند بر هزینه حمل‌ونقل، زمان جابه‌جایی کالا و مسافر و انتخاب مسیر سفر نیز اثرگذار باشد.
یکی از مهم‌ترین مزیت‌های مورد انتظار از اجرای بزرگراه قزوین ـ الموت ـ تنکابن، ایجاد گزینه‌ای تازه برای سفر به شمال کشور و کاهش بخشی از فشار ترافیکی بر محورهای پرترددی همچون چالوس و هراز است.
کاهش طول مسیر و زمان تردد می‌تواند مصرف سوخت خودروها را نیز کاهش دهد و در مقیاس سالانه، صرفه‌جویی قابل توجهی در هزینه‌های سوخت به همراه داشته باشد. با توجه به حجم سفرهای بین‌استانی و هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ترافیک، آثار اقتصادی این پروژه می‌تواند فراتر از محدوده جغرافیایی محل اجرای آن باشد.
البته میزان کاهش ترافیک در محورهای موجود، به سهم استفاده‌کنندگان از بزرگراه جدید، ظرفیت نهایی مسیر، شرایط بهره‌برداری و نحوه اتصال آن به شبکه راه‌های کشور بستگی خواهد داشت.
الموت؛ از گذرگاه کوهستانی تا مقصد گردشگری
عبدالرضا دادبود معاون استاندار مازندران می گوید: ویژگی دیگر این پروژه، عبور از منطقه الموت و چشم‌اندازهای طبیعی آن است؛ منطقه‌ای که ظرفیت‌های گردشگری قابل توجهی دارد، اما دسترسی جاده‌ای به بخش‌هایی از آن همچنان یکی از عوامل اثرگذار بر توسعه فعالیت‌های اقتصادی و خدماتی محسوب می‌شود.
وی ادامه داد: تکمیل بزرگراه می‌تواند زمینه دسترسی آسان‌تر گردشگران به جاذبه‌های طبیعی و روستاهای مسیر را فراهم کند و تقاضا برای خدمات اقامتی، پذیرایی، حمل‌ونقل محلی و عرضه محصولات بومی را افزایش دهد.
وی تصریح کرد: از سوی دیگر، ارتباط کوتاه‌تر میان مناطق کوهستانی و ساحلی، امکان طراحی مسیرهای ترکیبی گردشگری را فراهم می‌کند؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی مناسب، می‌تواند مدت اقامت گردشگران را افزایش دهد و منافع اقتصادی سفر را در گستره بیشتری از مناطق توزیع کند.
با این حال، بهره‌گیری پایدار از این فرصت به توسعه زیرساخت‌های گردشگری، مدیریت تردد، حفظ محیط‌زیست کوهستانی و ارتقای ایمنی مسیر وابسته است.
یک پروژه راه‌سازی با پیامدهای فراتر از حمل‌ونقل
بزرگراه قزوین ـ الموت ـ تنکابن را می‌توان یکی از طرح‌هایی دانست که آثار آن در صورت تکمیل، به حوزه‌های مختلف توسعه منطقه‌ای گسترش خواهد یافت. کاهش زمان سفر، بهبود دسترسی به بازارها، تسهیل جابه‌جایی کالا، ایجاد فرصت‌های شغلی و تقویت گردشگری از جمله پیامدهای مورد انتظار این پروژه است.
برای روستاهای واقع در مسیر نیز دسترسی بهتر می‌تواند به افزایش فرصت‌های کسب‌وکار، عرضه محصولات محلی و گسترش خدمات منجر شود؛ موضوعی که در صورت همراهی با برنامه‌های توسعه روستایی و حمایت از سرمایه‌گذاری، ظرفیت ایجاد ارزش افزوده در مناطق کمتر برخوردار را دارد.
بزرگراه قزوین ـ الموت ـ تنکابن در صورت تکمیل، تنها یک مسیر کوتاه‌تر میان دو نقطه جغرافیایی نخواهد بود؛ بلکه می‌تواند حلقه ارتباطی تازه‌ای میان شمال و مرکز کشور ایجاد کند و با پیوند دادن حمل‌ونقل، گردشگری و اقتصاد محلی، زمینه توسعه متوازن‌تر مناطق واقع در مسیر را فراهم آورد.
با این حال، تحقق این چشم‌انداز به استمرار تأمین اعتبار، تکمیل عملیات اجرایی و فراهم شدن زیرساخت‌های لازم برای بهره‌برداری ایمن از تمام مسیر وابسته است؛ مسیری که تکمیل آن می‌تواند پس از سال‌ها انتظار، فصل تازه‌ای در ارتباطات جاده‌ای میان قزوین و غرب مازندران رقم بزند.
