قرارگیری پرونده بازار تاریخی اراک در فرایند فهرست موقت ثبت جهانی / تعیین عرصه و حریم 138 اثر تاریخی در استان مرکزی


انعقاد قرارداد ثبت ۱۳ اثر تاریخی غیرمنقول در استان
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی به آخرین وضعیت فرایند ثبت بازار تاریخی اراک در فهرست جهانی اشاره کرده و گفت: پرونده بازار تاریخی اراک پس از تکمیل مستندات و ترجمه لاتین، در فهرست موقت ثبت جهانی قرار گرفت. مستندات و ترجمه لاتین پرونده ثبت جهانی بازار تاریخی اراک تکمیل و ارسال شده است و این اثر ارزشمند اکنون در فهرست موقت ثبت جهانی قرار دارد.
به گزارش ایلنا، حسین محمودی در نشست با خبرنگاران و اصحاب رسانههای استان مرکزی، به اقدامات انجام شده برای ثبت بازار اراک اشاره داشته و افزود: با ابلاغ حکم برای مهندس طیبی به عنوان مدیر تهیه پرونده ثبت جهانی بازار تاریخی اراک، فرایند پیگیری این پروژه سرعت میگیرد. همچنین با توجه به قرار گرفتن این اثر تاریخی در فهرست موقت وزارت میراثفرهنگی، زمینه برای سپری شدن مراحل ثبت نهایی بازار تاریخی اراک در سالهای آینده فراهم شده است.
وی ادامه داد: برای مرمت بازار تاریخی اراک در سال 1403 اعتباراتی به میزان 2500 میلیارد ریال برآورد شده بود. اما با توجه به انجام نشدن بخشی از مرمتها و افزایش آسیبها، برآورد هزینهها باید متناسب با شرایط روز بازنگری شود. اعتباراتی برای ادامه اجرای کانال تأسیسات بازار تاریخی اراک پیشبینی شده است. با اجرای 120 متر باقیمانده این طرح و نیز حذف مشکلات بصری تأسیسات، گام بلندی در جهت ساماندهی و بهبود وضعیت این مجموعه تاریخی برداشته میشود.
مرمت بازار تاریخی اراک
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی به اقدامات انجام شده در راستای مرمت بازار تاریخی اراک اشاره کرده و در این خصوص اظهار داشت: با همکاری شهرداری اراک، تمام بام راسته اصلی این بازار تاریخی ترمیم شده است. همچنین تمام سراهایی که نیاز به مرمت اضطراری داشتند، عملیات مرمت آنها انجام شده است. طرح اصلاح نمای بانک ملی و نمای بافت تاریخی بازار اراک در محدوده خیابان محسنی تا خیابان حصار نیز در دست اجرا قرار دارد.
محمودی به موضوع بخشهایی از بازار تاریخی اراک که تحت متولیگری مجموعه اوقاف و امور خیریه استان مرکزی قرار دارند اشاره داشته و تصریح کرد: 9 سرا و همچنین 50 مغازه در راسته اصلی بازار اراک اوقافی هستند و این مجموعه باید در فرایند مرمت همکاری داشته باشد. اما ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان معتقد است از لحاظ شرعی نمیتواند برای مرمت بازار و سراها هزینه کند چون وصیت واقفین این بوده که درآمد حاصل از وقف در جای دیگری هزینه شود.
وی به اقدامات انجام شده در راستای ثبت مسجد جامع ساوه در فهرست آثار جهانی اشاره کرده و در این خصوص بیان داشت: پرونده مسجد جامع ساوه به عنوان بخشی از زنجیره مسجد ایرانی برای ثبت جهانی در وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در حال تهیه است و مستندات آن بدون تحمیل هزینههای گزاف تدوین شده است. عملیات اجرایی شامل سبکسازی بام، اجرای کاهگل سنتی و ایجاد پایگاه و خدمات رفاهی در مجاورت این مسجد نیز ادامه دارد.
مرمت بازار تاریخی نراق در شهرستان دلیجان
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی به اقدامات انجام شده برای مرمت بازار تاریخی نراق اشاره داشته و در این رابطه تأکید کرد: مرمت بازار تاریخی شهر نراق در شهرستان دلیجان با اختصاص 30 میلیارد ریال اعتبار از محل بازآفرینی شهری و همچنین با نظارت این ادارهکل انجام شد. هماکنون پیگیریها برای تبدیل یکی از تاجرسراهای این بازار به هتل بوتیک با همکاری ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان مرکزی در دستور کار قرار گرفته است.
محمودی به فرایند مرمت دیگر آثار تاریخی شهر نراق در شهرستان دلیجان اشاره کرده و ابراز داشت: طرح مرمت خانه تاریخی فاضلی نراقی با انعقاد قرارداد جدید ادامه دارد و برای ساماندهی برج تاریخی این شهر نیز با وجود برخی ناهماهنگیهای مالکیتی، در پی اخذ دستور قضایی برای حفظ این میراث ملی هستیم. مرمت بند تاریخی شهر نیمور نیز تکمیل شد. این سازه سنگی با وجود حجم بالای آب در سیلابهای اخیر هیچگونه آسیبی ندید و عملکرد خود را حفظ کرد.
وی اضافه کرد: در شهرستان خمین، عملیات مرمت قلعه سالار محتشم شامل کفسازی 800 متری، بازسازی حوض و فوارهها، مرمت دیوارها، بام و اتاقهای داخلی با موفقیت به پایان رسید. مرمت حمام تاریخی اسلامی و پل تاریخی اسدآباد در شهرستان خمین در سال گذشته انجام شد و ساماندهی محور تاریخی شهر خمین با تعامل شهرداری و تدوین ضوابط اختصاصی در دست اجرا است. مرمت مسجد مسسر شهرستان دلیجان، در بخشهای ایوان و بام به پایان رسید.
اقدامات مرمتی در فضاهای تاریخی استان مرکزی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی به ساماندهی مجموعه امامزادگان شهر آستانه اشاره کرده و در این خصوص گفت: بامسازی، استحکامبخشی و مرمت تزئینات داخلی این بناها به پایان رسیده و کفسازی حیاط برای سال آینده در برنامه قرار دارد. عملیات مرمت کلیسای تاریخی هاکوپ در شهرستان شازند با موفقیت به پایان رسید و اقدامات لازم برای دریافت مجوزهای قانونی جهت ساماندهی تپه تاریخی سرسختی آغاز شده است.
محمودی به اقدامات انجام شده در شهرستان کمیجان اشاره داشته و افزود: کبوترخانه روستای دهنو در شهرستان کمیجان با ارتفاع بیش از 13 متر و با وجود دشواریهای فراوان مرمت شد. مشکل نمزدگی مدرسه تاریخی شیخرشید در این شهرستان با ایجاد کانال دفع آبهای سطحی برطرف شد. حمام تاریخی روستای وفس در شهرستان کمیجان با پیشرفت فیزیکی 80 درصدی در آستانه تبدیل به موزه مردمشناسی قرار دارد و مسجد این روستا با اعتبارات ملی مرمت شده است.
وی ادامه داد: کاروانسرای تاریخی خوشکرود در شهرستان زرندیه به عنوان پروژه پیشران در برنامه 5 ساله قرار دارد. با وجود تلاش برای واگذاری این کاروانسرا، شرایط نامناسب اقتصادی و چالشهای سرمایهگذاری مانع جذب بخش خصوصی شده است و مرمت این اثر ارزشمند به بودجه کلان نیاز دارد. کاروانسرای سنگی روستای خانک در شهرستان تفرش به صورت اصولی بازسازی شده و تکیه تاریخی این روستا پس از ثبت ملی، تحت عملیات مرمت اضطراری قرار گرفته است.
انعقاد قرارداد ثبت 13 اثر تاریخی غیرمنقول در استان مرکزی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی به اقدامات انجام شده در راستای پروندههای ثبتی غیرمنقول اشاره کرده و اظهار داشت: پروندههای ثبتی غیرمنقول با پیشنهاد فعالان حوزه میراثفرهنگی تهیه و برای ثبت به وزارتخانه ارسال شده است. در این راستا از سال گذشته تاکنون قرارداد ثبت 13 اثر تاریخی غیرمنقول منعقد شده است. دستکند تاریخی شهر خنجین با قدمتی متعلق به دوره اسلامی یا ساسانی یکی از شاخصترین این پروندههای ثبتی است.
محمودی تصریح کرد: پس از شناسایی و تأیید ضرورت حفاظت از دستکند تاریخی شهر خنجین، پرونده ثبتی این اثر تاریخی با مشارکت شهرداری تهیه و در کمترین زمان ممکن به ثبت ملی رسید. هماکنون عملیات کاوش و ساماندهی آن در حال انجام است و میتواند در رونق گردشگری منطقه مؤثر باشد. یک دستکند تاریخی جدید در شهرستان اراک شناسایی شده است و پرونده این اثر نیز تهیه و به شورای ثبت ارسال شده و پس از نهایی شدن، جزئیات آن منتشر میشود.
وی بیان داشت: فاز دوم دستکند تاریخی شهرستان تفرش با پیگیریهای انجام شده و رفع خطرهای ایمنی بازگشایی شده و فاز اول آن نیز با انعقاد قرارداد با دانشگاه نیشابور مورد کاوش و ساماندهی قرار گرفته است. دستکندهای تاریخی شهرستان خمین در دهه فجر به بهرهبرداری میرسد و در این راستا تفاهمنامهای با شهرداری این شهر برای مدیریت و بهرهبرداری از دستکندهای این شهرستان منعقد شده و نظارت بر این اماکن بر عهده ادارهکل میراثفرهنگی استان است.
تعیین عرصه و حریم 138 اثر تاریخی در استان مرکزی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی به اقدامات انجام شده در حوزه تعیین عرصه و حریم آثار تاریخی اشاره داشته و تأکید کرد: تعیین عرصه و حریم 138 اثر تاریخی این استان در دستور کار قرار گرفته که نقش مؤثری در رفع چالشهای توسعهای حریم بناهای تاریخی دارد. تا پیش از سال 1404، تنها 43 اثر تاریخی استان دارای عرصه و حریم مصوب بودند که با برنامهریزی انجام شده، تعیین عرصه و حریم 138 اثر دیگر در قالب قراردادی کلان آغاز شد.
محمودی ابراز داشت: تاکنون نقشه عرصه و حریم بیش از 70 اثر تهیه و در کمیتههای تخصصی استانی بررسی شده است و به زودی برای تصویب نهایی به شورای حریم وزارت میراثفرهنگی ارسال میشود. به دلیل حجم بالای پروندهها و ضرورت رسیدگی به درخواستهای نوسازی و بازسازی در مجاورت ابنیه تاریخی، اقدامات و پیگیریهای لازم برای تشکیل شورای عرصه و حریم وزارت میراثفرهنگی در استان مرکزی با هدف تسریع در روند رسیدگیها انجام شده است.
وی به اقدامات انجام شده برای تعیین عرصه و حریم آثار تاریخی استان مرکزی اشاره داشته و ضمن معرفی برخی از این آثار تاریخی در استان اضافه کرد: بازنگری در حریم امامزاده عبدالله و آمنه خاتون اراک، موزه قلعه وکیل، کلیسای مسروپ، موزه مفاخر در شهرستان اراک، امامزاده محمد در منطقه فم شهرستان تفرش و همچنین مسجد جامع تاریخی شهرستان ساوه که در فهرست ثبت جهانی قرار دارد، از جمله اقدامات انجام شده در راستای تعیین عرصه و حریم این آثار است.
مبارزه با حفاریهای غیرمجاز در استان مرکزی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی به اقدامات انجام شده در حوزه میراثفرهنگی و مبارزه با حفاریهای غیرمجاز اشاره کرده و گفت: فرماندهی و عوامل یگان حفاظت با رصد اطلاعاتی موفق به کشف و ضبط حدود 50 سکه تاریخی در روزهای اخیر شدند. همچنین پروندههای متعددی درباره تعرض به تپههای تاریخی، از جمله تپه قلعهنو و مشکینتپه در شهرستان زرندیه، با همکاری ادارهکل حقوقی پیگیری شده و به محکومیت قضایی منجر شد.
محمودی افزود: در راستای توسعه موزهداری و بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه کشور، ایجاد «هر شهر یک موزه» در دستور کار قرار گرفته است. اکنون 22 موزه دارای مجوز در استان مرکزی فعالیت میکنند که 11 موزه به صورت مستقیم تحت نظارت ادارهکل میراثفرهنگی استان مدیریت میشوند. قراردادهای تهیه طرح سایتموزه برای محوطههای تاریخی خورهه، زلفآباد فراهان و غار تاریخی هستیجان منعقد شده و پس از تکمیل شدن به وزارتخانه ارسال میشود.
وی ادامه داد: برای تکمیل موزه بزرگ استان مرکزی در سال 1404 حدود 1700 میلیارد ریال اعتبار پیشبینی شده بود. این طرح اکنون 67 درصد پیشرفت فیزیکی دارد، اما به دلیل تأمین نشدن اعتبار، برآورد تازهای از هزینه تکمیل آن انجام نشده است. با توجه به طولانی شدن روند اجرای موزه و احتمال فرسودگی بخشهای اجرا شده، اجرای نمای ساختمان در اولویت قرار گرفته تا از بیرون سیمای موزه مشخص باشد و بازدیدکنندگانی که برای بازدید میآیند، با کاربری آن آشنا شوند.
حفظ و معرفی هویت فرهنگی استان مرکزی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی اظهار داشت: اخذ مجوز موزه حمام شهر شهباز در شهرستان شازند، پیگیری راهاندازی موزههای خصوصی در شهرستانهای مختلف استان، تهیه طرح محتوایی موزه روستای ابراهیمآباد در شهرستان اراک و پروندههای ثبتی میراث ناملموس، شامل آبگوشت شهرستان اراک، حلواشیرینی شهرستان ساوه و گویشهای محلی، از جمله اقدامات انجام شده یا در حال پیگیری برای حفظ و معرفی هویت فرهنگی این استان است.
انتهای پیام/






