اداره تئاتر باید احیا و پاتوق هنرمندان شود؛ رونمایی از مجموعه ۶ جلدی

جلسه رونمایی از مجموعه ۶ جلدی «تاریخ اداره تئاتر از آغاز تا پایان» به نویسندگی مجید ستایش با حضور جمعی از هنرمندان برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری مهر، جلسه رونمایی مجموعه ۶ جلدی «تاریخ اداره تئاتر از آغاز تا پایان» امروز سهشنبه ۲۶ آبان، در تالار رودکی با حضور هنرمندان و مدیران برگزار شد.
در این مراسم، هنرمندانی چون ایرج راد، ناصر بزرگمهر، رحمت امینی، مریم معترف، نصرالله قادری، منظر لشکری، مهدی میامی، جمشید جهانزاده، فرزانه نشاطخواه، شهرام زرگر، ناهید مسلمی، هوشمند هنرکار، محمود فرهنگ، داود فتحعلیبیگی، مجید جعفری، اردشیر صالحپور، مجید قناد، سامان خلیلیان، حسین مسافرآستانه، جمشید ملکپور، محمدحسین ناصربخت، مهرداد بیات، تاجبخش فنائیان، هرمز سیرتی، علیرضا گیلوری، آتش تقیپور، جلیل فرجاد و… حاضر بودند.
همچنین مهدی محمدی معاون حقوقی مجلس و استانهای وزارت فرهنگ، نیکنام حسینیپور مدیرکل روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی شفیعی معاون امور هنری وزیر فرهنگ، اتابک نادری مدیر کل هنرهای نمایشی، احمدحسین فتایی مشاور اجرایی معاونت امور هنری، مهدی افشین مدیر تماشاخانه سنگلج، اصغر خلیلی مدیر مجموعه تئاتر شهر، حمید شاهآبادی معاون اسبق امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و… در این مراسم حضور داشتند.
علیرضا سعیدی اجرای این مراسم را بر عهده داشت و در ابتدا از ایرج راد دعوت کرد تا با آمدن روی صحنه، درباره این اثر پژوهشی و گذشته اداره تئاتر، صحبت کند.
قدردانی از جمشید ملکپور؛ تئاتر سهمی از صداوسیما و تبلیغات شهری ندارد
ایرج راد با یادی از مجموعه پژوهشی جمشید ملکپور با عنوان «ادبیات نمایشی در ایران» که یکی از کتابهای مرجع حوزه تئاتر است، اظهار کرد: باید از زحمات جمشید ملکپور هم قدردانی کنیم که در این جمع هم حضور دارد. او برای تدوین و پژوهش مجموعه ۵ جلدی «ادبیات نمایشی در ایران» زحمات زیادی را به دوش کشید. باعث افتخار من است که در دورهای با جمشید ملکپور در اداره تئاتر همکاری داشتهام.
مدیرعامل اسبق خانه تئاتر، با تاکید بر لزوم احیای دوباره ساختمان اداره تئاتر، گفت: ما در تئاتر، موزه ای نداریم تا اسناد و وسایل مربوط به این حوزه را نگه داریم و متاسفانه بسیاری از آثار، در حال نابودی است. آرزوی دیگر من راه اندازی موزه فرهنگ و هنر است، موزه ای که بتوانیم به داشتن آن ببالیم و افتخار کنیم. اما راهاندازی چنین موزهای نیاز به یک بنیاد دارد. مدیران هنری تلاش کنند در ابتدا، موزه تئاتر و سپس موزه فرهنگ و هنر را راهاندازی کنند.
راد با انتقاد از سهم ناچیز تئاتر از تبلیغات بیلبورد شهری و تبلیغات صدا و سیما، اظهار کرد: هرشب ۱۲۰ تئاتر در شهر تهران به صحنه میرود اما روی بیلبوردهای سطح شهر تبلیغ همه چیز صورت می گیرد، به جز تئاتر. این مشکل در صدا و سیما هم وجود دارد. قبلا ۲ شبکه وجود داشت و تلهتئاتر هم پخش میکرد اما الان با وجود ۳۰ شبکه یا حتی بیشتر، هیچ تئاتری از شبکههای تلویزیون پخش نمیشود.
اهمیت «نشر حقیقت» در کار پژوهشی
در ادامه و به عنوان دومین سخنران، جمشید ملکپور پژوهشگر و محقق حوزه تئاتر، ضمن ابراز خوشحالی از دیدار دوباره برخی هنرمندان بعد از ۴۰ سال، عنوان کرد: درباره پژوهش یک تعریف کلیشهای وجود دارد که به عنوان «نشر حقیقت» از آن یاد میشود ولی به نظرم پژوهش، فراهمکردن زمینههایی برای کشف حقیقت است و مجید ستایش این امر را مدنظر داشته است. نکته دوم اینکه او ۲۵ سال تحقیق انجام داده است اما من ۵۰ سال برای مجموعه پژوهشیام وقت گذاشتم که تئاتر ایران را از دوره قاجار مورد بررسی قرار دادهام و در آن کوشیدم یک نما و ساختار کلی از تحول تئاتر و ادبیات نمایشی ارائه کنم و امید داشتم پس از من، کسانی این دوره طولانی را به شکل عمیقتری در مقاطع زمانی مختلف مورد پژوهش قرار دهند.
وی در ادامه، به انجام پژوهش در زمینههای دیگر تئاتر اشاره کرد و یادآور شد: در تئاتر ما چند مرکز در رشد تئاتر کشور تاثیر داشتند که لازم است در مورد آنها نیز پژوهش صورت گیرد. غیر از اداره تئاتر باید درباره کارگاه نمایش و هنرمندان آن و تاثیر آن تحقیق مفصلی صورت گیرد. دومین مکان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است که در دورهای بسیاری از هنرمندان تئاتر، موسیقی و فیلم از آنجا قد علم کردند. دیگری، تالار مولوی است که در زمانی مرکز فرهنگی محسوب میشد و جوانانی پرشور، خلاق و پیشرو برای تجربه تئاتری نو در آنجا گرد هم میآمدند.
تلاش کردند تئاتر شهر را از هنرمندان بگیرند!
علی منتظری مدیرکل اسبق هنرهای نمایشی نیز در سخنانی، تاسف خود را از به سرانجام نرسیدن سازمان تئاتر کشور در زمان مدیریتش ابراز و بیان کرد: از جمله اموری که باید جزو اولویتهای تئاتر کشور قرار گیرد، احیای دوباره اداره تئاتر است. تئاتر کشور ما بسیار مظلوم است و این مظلومیت قبلا هم وجود داشت، زمانی که مرکز هنرهای نمایشی تبدیل به اداره کل شد، زمانی که ۵۰۰ پست سازمانی در اداره تئاتر از جمله کارگردان، بازیگر و… حذف شد. در همین زمان، ساختار تئاتر کشور کوچکتر شد و متاسفانه حمایتها هم کم شد. چیزی که من از تئاتر می دانم و در کتاب «اضطراب بشر» خواندهام این است که راه اولیه نجات انسان، گسترش تئاتر است. برای رسیدن به آینده بهتر در کشور، باید سازمان تئاتر کشور، تشکیل شود و نقش هنرمندان در این مسیر، مهم است، اگر همکاری لازم با من صورت گرفته بود، سازمان تئاتر را در زمان مدیریتام، تشکیل میدادم.
منتظری با یادآوری خاطره تلخی از سال ۷۰ که ساختمان تئاتر شهر قرار بود از هنرمندان تئاتر گرفته شود، توضیح داد: سال ۶۹ و ۷۰ حدود صدهزار صندلی در تئاتر وجود داشت که برای ایجاد و سرمایهگذاری هر صندلی، حدود ده میلیون تومان هزینه شد. کارگاه دکور و نقاشی وجود داشت که باید احیا شوند. همان سالها، بنیاد رودکی و تالار وحدت از تئاتریها گرفته شد و حتی مجموعه تئاتر شهر هم داشت از هنرمندان تئاتر گرفته میشد. اگر ساختار حمایتی سابق، اداره تئاتر به عنوان مرکز ثقل تئاتر و گروههای تئاتر زنده و احیا نشوند، تئاتر به دست دلالها میافتد. تئاتری که انسان را دردمند و ویران نکند، تئاتر نیست.
وی در پایان سخنانش تاکید کرد: یکی از طرحهایی که در دوره من به سرانجام نرسید این بود که میخواستم مدیریت هر سالن تئاتر شهر را به خود هنرمندان از جمله ایرج راد و سیاوش طهمورث و… بسپارم و مدیریت اجرایی و کلی را به مجید جعفری که به سرانجام نرسید.
در ادامه، حسین میرزایی مدیر پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با حضور روی صحنه، تصریح کرد: ارزش هر مکانی به وجود کسانی است که در آن حضور دارند، اگر ساختمان اداره تئاتر عزیز و مهم است، به خاطر حضور هنرمندان آن است. ما در پژوهشگاه دست یاری به سمت هنرمندان و پژوهشگرانی که با چنین پژوهشهایی بیایند دراز میکنیم. امیدوارم پژوهش بعدی در زمینه تالار مولوی باشد.
تلاش برای احیای جشنواره تئاتر دانشگاهی
سپس اتابک نادری مدیر کل هنرهای نمایشی ضمن تشکر از مجید ستایش و پژوهش چند ساله وی گفت: همانگونه که ذات تئاتر به زنده بودن آن است، حافظه تاریخی آن هم زنده است و اگر به آن بها ندهیم، از بین خواهد رفت. خوشحالم که بخشی از این حافظه حسی، عاطفی و تاریخی تئاتر به ثبت رسیده است، اداره تئاتر فقط یک ساختمان نبود یک جریان بود. بخشی از انتقال تجربه ما به نسل بعدی از طریق همین پژوهش، امکانپذیر است. از پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات هم تشکر می کنم که با چاپ این مجموعه، از هنر تئاتر، حمایت کردند. خوشحالم در زمانهای زندگی میکنم که شما خویشاوندان من هستید.
نادری از علی منتظری درخواست کرد تا برای احیای جشنواره تئاتر دانشگاهی، همه تلاش خود را به کار گیرد.
نادری همچنین از تخصیص یک ردیف بودجه برای احیای اداره تئاتر، موزه تئاتر و تئاتر ایرانی در بودجه سال آینده تئاتر، با همکاری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، خبر داد.
مجید ستایش پژوهشگر مجموعه ۶ جلدی «تاریخ اداره تئاتر از آغاز تا پایان» گفت: ۲۵ سال برای تهیه و گردآوری این مجموعه کار کردم و در این مسیر سه عضو عزیز خانواده را از دست دادم. وقتی میخواستم کاری را شروع کنم، سراغ مادرم میرفتم و از او کمک معنوی میخواستم اما دیگر کنار من نیست. من کار تئاتر را از کانون حر شروع کردم و وقتی سال ۸۰ به اداره تئاتر آمدم متوجه شدم هیچ پژوهش مستقل و مدونی از اداره تئاتر، وجود ندارد. بعدها پایان نامه کارشناسی ارشد خود را در همین زمینه تدوین کردم و پژوهش را بعد از فارغالتحصیلی ادامه دادم. این مجموعه، حاصل ۲۵ سال کار پژوهشی، ۳۰ ساعت مصاحبه با هنرمندان و مدیران، ۱۰۰۰ عکس و تحقیق میدانی است که قطعا بینقص نیست و اگر کسی نظری یا سند تازهای داشته باشد، میتوانم در چاپهای بعدی، تصحیح یا کامل کنم.
در پایان مراسم، هنرمتدان پیشکسوت ضمن حضور روی صحنه و گرفتن عکس یادگاری، از مجموعه ۶ جلدی «تاریخ اداره تئاتر از آغاز تا پایان» بهنویسندگی مجید ستایش، رونمایی کردند.







