مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: با اتصال فرایند صدور شابک در پنجره واحد دولت، درخواست مجوز انتشار کتاب و دریافت شابک در یک مسیر یکپارچه انجام می‌شود.
به گزارش خبرگزاری مهر، همزمان با اجرای فرآیندهای جدید خدمات نشر، مجموعه‌ای از اقدامات با هدف یکپارچه‌سازی اطلاعات کتاب، کاهش فرآیندهای موازی و توسعه خدمات الکترونیکی در سامانه شابک و پنجره واحد دولت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حال اجراست.
ابراهیم حیدری در باب این اقدامات گفت: اتصال فرآیند صدور شابک در «پنجره واحد دولت» یکی از برنامه‌های جدید خانه کتاب و ادبیات ایران است که بر اساس آن ناشران می‌توانند درخواست مجوز انتشار کتاب و دریافت شابک را در یک مسیر یکپارچه انجام دهند تا طی فرآیندهای جداگانه و موازی جلوگیری شود.
وی افزود: در این فرآیند شابک اختصاص‌یافته از طریق پنجره واحد دولت، مبنای ادامه فرآیند صدور مجوز خواهد بود و ناشر موظف است شماره شابک را در شناسنامه و بارکد را پشت جلد کتاب درج و فایل نهایی اثر را در سامانه بارگذاری کند. در صورت مغایرت اطلاعات درخواست برای اصلاح به ناشر عودت داده خواهد شد.
حیدری ادامه داد: با توجه به صدور سالانه بیش از یکصد هزار شماره شابک، ارائه و مدیریت این خدمات نیازمند برخورداری از زیرساخت‌های فنی، سامانه‌های اطلاعاتی و نیروی انسانی تخصصی و مستمر است. همچنین مجموعه خدمات مرتبط با درخواست و تخصیص شابک، ثبت و مدیریت اطلاعات، اصلاح و به‌روزرسانی داده‌ها، پشتیبانی از ناشران و نگهداری و توسعه زیرساخت‌های اطلاعاتی حوزه نشر، مستلزم صرف هزینه‌های مستمر اجرایی، فنی و پشتیبانی است.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران همچنین با اشاره به این نکته که در ادامه این مسیر اعلام وصول الکترونیکی کتاب نیز در دستور کار قرار گرفته است، گفت: بر اساس این رویکرد فایل کتاب که ناشر در فرآیند درخواست مجوز در سامانه بارگذاری کرده است، می‌تواند مبنای ثبت اطلاعات و انجام فرآیند اعلام وصول قرار گیرد و از ارائه مجدد نسخه چاپی صرفا برای ثبت اطلاعات جلوگیری شود. اجرای این طرح می‌تواند به کاهش زمان، هزینه و ورود مجدد اطلاعات کمک کند.
راه‌اندازی قابلیت «قیمت مرجع کتاب»
حیدری در بخش دیگری از سخنان خود یکی دیگر از اقدامات جدید را راه‌اندازی قابلیت «قیمت مرجع کتاب» در سامانه شابک خواند و گفت: این کار با هدف پاسخگویی به یکی از نیازهای روز صنعت نشر و ایجاد امکان دسترسی به آخرین قیمت اعلام‌شده از سوی ناشر طراحی شده است.
وی افزود: با توجه به افزایش هزینه‌های تولید کتاب و تغییر مستمر قیمت کاغذ، چاپ و سایر نهاده‌های تولید ممکن است میان قیمت درج‌شده در زمان چاپ کتاب و هزینه روز تولید همان اثر فاصله قابل توجهی ایجاد شود. در چنین شرایطی قیمت درج‌شده روی جلد یا در شناسنامه کتاب لزوما بیانگر قیمت روز کتاب در زمان عرضه مجدد آن نیست.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران اضافه کرد: از سوی دیگر تغییرات قیمت می‌تواند موجب ایجاد اختلاف میان قیمت درج شده، هزینه جایگزینی کتاب و قیمت عرضه آن در بازار شود. همچنین عرضه یک عنوان کتاب با قیمت‌های متفاوت می‌تواند برای خریداران و فعالان شبکه توزیع ابهام ایجاد کند. در پاسخ به این نیاز قابلیت «قیمت مرجع کتاب» در سامانه شابک ایجاد شده است. بر اساس این قابلیت ناشران می‌توانند قیمت مرجع آثار خود را در سامانه ثبت کرده و در صورت تغییر شرایط اقتصادی و هزینه‌های تولید، اطلاعات قیمت را به‌روزرسانی کنند.
حیدری همچنین با اشاره به این نکته که مخاطبان، کتابفروشان، مراکز توزیع و سایر فعالان حوزه نشر می‌توانند با مراجعه به سامانه شابک، قیمت مرجع ثبت‌شده برای هر عنوان را استعلام و از آخرین قیمت اعلام‌شده توسط ناشر مطلع شوند، گفت: راه‌اندازی این قابلیت می‌تواند به افزایش شفافیت اطلاعات قیمت کتاب، تسهیل فرآیند فروش و توزیع، کاهش ابهام در معاملات و حمایت از حقوق اقتصادی ناشران کمک کند. در واقع «قیمت مرجع کتاب» تلاش می‌کند میان اطلاعات ثبت‌شده در زمان تولید کتاب و شرایط واقعی بازار ارتباط برقرار کند؛ به‌گونه‌ای که اطلاعات قیمت، در کنار سایر اطلاعات کتاب، به یک داده قابل استعلام و قابل به‌روزرسانی تبدیل شود.
وی در پایان گفت: مجموع این اقدامات بخشی از برنامه توسعه و هوشمندسازی خدمات نشر و حرکت به سمت ایجاد زیرساخت یکپارچه اطلاعات کتاب است؛ زیرساختی که در آن اطلاعات کتاب از ابتدای فرآیند ثبت شده و در مراحل مختلف صدور مجوز، تخصیص شابک، اعلام وصول و ارائه خدمات اطلاعاتی مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس تحول در خدمات شابک مسیر جدیدی برای یکپارچه‌سازی داده‌های نشر، کاهش مراجعات و فرآیندهای موازی و ارائه خدمات دقیق‌تر و شفاف‌تر به ناشران و سایر فعالان صنعت نشر ایجاد خواهد کرد.
