وصله پوشیدنی جدید خواب REM را بدون دارو و جراحی تقویت میکند

یک فناوری پوشیدنی جدید ممکن است راهی برای بهبود خواب بدون مصرف دارو یا انجام جراحی فراهم کند. این وصله که توسط پژوهشگران دانشگاه تگزاس توسعه یافته، با تحریک هدفمند نواحی مرتبط با تنظیم خواب در مغز، به افزایش مدت خواب REM کمک میکند و در آزمایش اولیه، نتایج امیدوارکنندهای در بهبود برخی شاخصهای مرتبط با استرس نیز نشان داده است.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از sciencedaily، پژوهشگران دانشگاه تگزاس در آستین نوعی وصله زیستالکترونیکی پوشیدنی ساختهاند که با استفاده از امواج فراصوت، نواحی عمقی مغز مرتبط با تنظیم خواب را تحریک میکند. نتایج اولیه آزمایش این فناوری نشان میدهد استفاده از آن میتواند ورود افراد به مرحله خواب REM را بهطور میانگین ۴۳ دقیقه سریعتر کند و مدت حضور در این مرحله را نیز حدود ۱۶ دقیقه افزایش دهد.
این فناوری جدید ممکن است راهی برای بهبود کیفیت خواب بدون نیاز به دارو یا جراحی فراهم کند. دستگاهی که توسط گروهی از پژوهشگران به سرپرستی دانشگاه تگزاس در آستین توسعه یافته، از امواج فراصوت ملایم برای تحریک بخشهای عمقی مغز استفاده میکند و به افراد کمک میکند سریعتر وارد مرحله خواب REM شوند و زمان بیشتری را در این مرحله سپری کنند.
این دستگاه که NEUSLeeP نام دارد، یک وصله نرم و پوشیدنی است که روی پوست قرار میگیرد و با ترکیب فناوری تحریک فراصوت و الکترودهای پایش فعالیت مغز، امکان بررسی واکنش مغز به تحریکات را بهصورت همزمان فراهم میکند.
خواب REM یا مرحله حرکات سریع چشم، بخشی از چرخه خواب است که بیشتر رؤیاهای واضح در آن اتفاق میافتند. این مرحله همچنین نقش مهمی در پردازش هیجانات، تثبیت خاطرات و سازگاری بدن با استرس دارد. اختلال در این مرحله از خواب با برخی مشکلات سلامت روان ارتباط داشته است و به همین دلیل، به یکی از اهداف مهم پژوهشهای درمانی تبدیل شده است.
کای وینگ «کوین» تانگ، فارغالتحصیل دکتری مهندسی زیستپزشکی دانشگاه تگزاس و سرپرست اصلی این پژوهش، میگوید: «این نخستین بار است که توانستهایم بدون روشهای تهاجمی، نواحی عمقی مغز مرتبط با خواب REM را هدف قرار دهیم و همزمان فعالیت مغز را پایش کنیم.»
هولیانگ «ایوان» وانگ، استادیار مهندسی زیستپزشکی دانشگاه تگزاس و ناظر این پژوهش نیز معتقد است وصله NEUSLeeP میتواند فرصتهای تازهای برای شناخت بهتر خواب و درمان اختلالات خواب در محیط خانه فراهم کند.
ورود ۴۳ دقیقه سریعتر به خواب REM با وصله جدید
نتایج اولیه نشان میدهد این فناوری میتواند تغییر قابلاندازهگیری در الگوی خواب افراد ایجاد کند.
در مطالعهای با مشارکت ۲۸ نفر که نتایج آن در مجله Nature Communications منتشر شده است، افرادی که از این وصله استفاده کردند، بهطور میانگین ۴۳ دقیقه زودتر وارد مرحله خواب REM شدند و حدود ۱۶ دقیقه بیشتر در این مرحله باقی ماندند.
این بهبود هم در افراد سالم و هم در شرکتکنندگانی که برخی مشکلات خواب را تجربه میکردند، مشاهده شد. داوطلبان همچنین اعلام کردند استفاده از وصله راحت بوده و عوارض جانبی قابلتوجهی نداشته است.
برخلاف داروهایی که ممکن است بر بخشهای مختلف بدن تأثیر بگذارند، دستگاه NEUSLeeP برای تحریک هدفمند نواحی خاصی از مغز که در تنظیم خواب نقش دارند، طراحی شده است.
این فناوری از امواج فراصوت استفاده میکند؛ نوعی انرژی صوتی با فرکانسی بالاتر از محدوده شنوایی انسان که میتواند بدون نیاز به جراحی یا روشهای تهاجمی به نواحی زیر سطح مغز برسد.
با وجود امیدوارکننده بودن نتایج، تعداد کم شرکتکنندگان در این مطالعه نشان میدهد برای تأیید اثربخشی این فناوری و مشخص شدن ماندگاری فواید آن، انجام کارآزماییهای گستردهتر ضروری است.
تأثیر احتمالی بر کنترل استرس و سلامت عاطفی
پژوهشگران دریافتند اثرات این وصله ممکن است فراتر از افزایش مدت خواب REM باشد.
در میان شرکتکنندگان سالم، تحریک فراصوت موجب بهبود تغییرپذیری ضربان قلب یا HRV شد. این شاخص، تفاوت طبیعی فاصله زمانی میان ضربانهای متوالی قلب را اندازهگیری میکند و اطلاعاتی درباره نحوه واکنش سیستم عصبی بدن به استرس و سازگاری آن با شرایط مختلف ارائه میدهد.
تصویربرداری از مغز نیز تغییراتی را در مدارهای عصبی مرتبط با پردازش هیجانات نشان داد.
مجموع این یافتهها حاکی از آن است که بهبود خواب REM از طریق تحریک هدفمند مغز ممکن است به تنظیم بهتر هیجانات و افزایش توانایی مقابله با استرس کمک کند.
گرگوری فونزو، استادیار روانپزشکی و علوم رفتاری دانشکده پزشکی دل و یکی از پژوهشگران اصلی این پروژه، میگوید: «خواب REM فقط به رؤیا دیدن مربوط نیست؛ بلکه در بازتنظیم هیجانات و سازگاری با استرس نقش دارد. با تقویت این مرحله از خواب، ممکن است بتوانیم به افراد کمک کنیم بهتر با استرس کنار بیایند و سلامت عمومی خود را بهبود ببخشند.»
این موضوع بهویژه از آن جهت اهمیت دارد که اختلال در خواب REM با افسردگی، اضطراب و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) ارتباط داشته است.
روشهای فعلی درمان مشکلات خواب معمولاً شامل مصرف دارو یا درمانهای رفتاری هستند. اگرچه این روشها میتوانند مؤثر باشند، برخی داروها عوارض ناخواسته ایجاد میکنند و روشهای موجود همیشه فرایندهای زیستی مسئول اختلال در خواب REM را بهطور مستقیم هدف قرار نمیدهند.
بنابراین، دستگاهی که بتواند بدون دارو یا جراحی بر این فرایندها تأثیر بگذارد، ممکن است در آینده به گزینههای درمانی موجود اضافه شود.
با این حال، پژوهشگران هنوز ثابت نکردهاند که دستگاه NEUSLeeP میتواند علائم اختلالات سلامت روان را بهبود دهد.
امید به درمان جدید برای بیخوابی و اختلال استرس پس از سانحه
تیم تحقیقاتی در نظر دارد با انجام کارآزماییهای بالینی گستردهتر، نتایج اولیه را تأیید کند و امکان استفاده از این فناوری را در افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه، افسردگی و بیخوابی مزمن بررسی کند.
این فناوری علاوه بر درمان اختلالات خواب، ممکن است در آینده برای پایش خواب در محیط خانه و مطالعه تأثیر نواحی عمقی مغز بر چرخه خواب نیز مورد استفاده قرار گیرد.
پژوهشگران همچنین امیدوارند بتوانند درمانهای شخصیسازیشدهای طراحی کنند که بر اساس الگوی خواب و نیازهای هر فرد تنظیم شوند.
وینسنت میسلیویچ، استاد دانشگاه علوم سلامت تگزاس در سنآنتونیو و یکی دیگر از پژوهشگران اصلی این پروژه، میگوید: «چشمانداز ما آیندهای است که در آن افراد مبتلا به اختلالات سلامت روان بتوانند با استفاده از یک روش ایمن و غیرتهاجمی، خواب خود را بهبود دهند. این فناوری میتواند به میلیونها نفر کمک کند خواب ترمیمی مورد نیاز خود را به دست آورند.»
تیم تحقیقاتی هماکنون اقداماتی را برای عرضه این فناوری خارج از محیط پژوهشی آغاز کرده است. پژوهشگران با همکاری واحد تجاریسازی دانشگاه، در حال بررسی راههای ورود این دستگاه به بازار هستند و درخواست ثبت اختراع آن را نیز ارائه کردهاند.
در صورتی که مطالعات آینده نتایج اولیه را تأیید کنند، این وصله فراصوت پوشیدنی میتواند به ابزاری جدید برای بهبود خواب REM و کمک به مدیریت برخی اختلالات مرتبط با خواب تبدیل شود.