یک مطالعه جدید نشان می‌دهد لوزارتان، دارویی که برای کنترل فشار خون بالا تجویز می‌شود، ممکن است از طریق تحریک چربی قهوه‌ای بر سوخت‌وساز بدن اثر بگذارد. پژوهشگران همچنین میان وجود این بافت و شیوع کمتر برخی بیماری‌های قلبی‌ـ‌متابولیک و اختلالات روان‌پزشکی ارتباط یافته‌اند، اما تأیید این نتایج به تحقیقات بیشتر نیاز دارد.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از news medical، پژوهشگران در یک مطالعه پیش‌بالینی دریافتند که لوزارتان، دارویی که معمولاً برای درمان فشار خون بالا تجویز می‌شود، می‌تواند فعالیت چربی قهوه‌ای را افزایش دهد و سوخت‌وساز بدن را تقویت کند. این یافته‌ها احتمال استفاده از این دارو برای تحریک چربی قهوه‌ای و بهبود سلامت متابولیک را مطرح می‌کند؛ هرچند تأیید این اثر در انسان و بررسی کاربردهای درمانی آن به پژوهش‌های بیشتری نیاز دارد.
پژوهشگران دانشکده پزشکی ویل کرنل، دانشگاه راکفلر و مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ دریافتند که لوزارتان، از گروه داروهای مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین ۲ (ARB)، فعالیت بافت چربی قهوه‌ای را افزایش می‌دهد. چربی قهوه‌ای برخلاف چربی سفید که انرژی را در بدن ذخیره می‌کند، کالری می‌سوزاند تا گرما تولید کند.
این یافته‌ها نشان می‌دهند که استفاده مجدد از لوزارتان برای اهداف درمانی جدید ممکن است در آینده به راهکاری برای تحریک چربی قهوه‌ای تبدیل شود؛ بافتی که فعالیت آن با شاخص‌های بهتر سلامت قلبی‌ـ‌عروقی و متابولیک ارتباط دارد. بااین‌حال، نتایج این مطالعه به معنای اثبات اثربخشی این دارو برای کاهش وزن یا پیشگیری از بیماری‌ها نیست.
این پژوهش که نتایج آن ۱۴ اکتبر در مجله علمی نیچر منتشر شد، تصاویر اسکن PET/CT بیش از ۱۰۰ هزار بیمار را بررسی کرد. این اسکن‌ها در ابتدا برای پایش و پیگیری سرطان انجام شده بودند. محققان تصاویر حاوی بافت چربی قهوه‌ای را بررسی کردند؛ بافتی که در شش ناحیه بدن، از جمله گردن و زیر بغل و اطراف اندام‌هایی مانند قلب و کلیه‌ها، وجود دارد.
ارتباط چربی قهوه‌ای با سلامت قلب و سوخت‌وساز
این مطالعه بر پژوهش‌های پیشین پل کوهن، نویسنده ارشد تحقیق و دانشیار پزشکی دانشگاه راکفلر، استوار است. آزمایشگاه او پیش‌تر دریافته بود افرادی که چربی قهوه‌ای قابل‌شناسایی دارند، کمتر با بیماری‌های قلبی‌ـ‌متابولیک، از جمله بیماری عروق کرونر و دیابت نوع ۲، مواجه می‌شوند.
کوهن توضیح داد که پژوهش قبلی عمدتاً بر چند شاخص تشخیصی، به‌ویژه بیماری‌های قلبی‌ـ‌عروقی، متمرکز بود؛ زیرا چربی قهوه‌ای از گذشته بیشتر با این دسته از بیماری‌ها ارتباط داده می‌شد. در مطالعه جدید، تعداد بیماران بررسی‌شده دو برابر شد و بیش از ۵۰۰ کد تشخیصی مورد ارزیابی قرار گرفت تا ارتباط این بافت با طیف گسترده‌تری از بیماری‌ها مشخص شود.
نیکلاس گومز-بانوی، نویسنده اول مطالعه و متخصص غدد درون‌ریز، میزان فعالیت کلی چربی قهوه‌ای هر بیمار و فعالیت آن را در هر یک از شش ناحیه بدن اندازه‌گیری کرد.
نتایج نشان داد که علاوه بر وجود چربی قهوه‌ای، محل قرارگیری آن نیز اهمیت دارد؛ به‌طوری‌که فعالیت بیشتر این بافت در برخی نواحی بدن با خطر کمتر بعضی بیماری‌ها ارتباط داشت.
برای مثال، فعالیت چربی قهوه‌ای در ناحیه زیر بغل با احتمال کمتر ابتلا به فشار خون بالا، در مقایسه با برخی نواحی دیگر، مرتبط بود.
گومز-بانوی همچنین گفت افرادی که چربی قهوه‌ای قابل‌شناسایی داشتند، به‌طور کلی از شاخص‌های مطلوب‌تری در تنظیم قند خون، نمایه چربی خون و برخی شاخص‌های اکوکاردیوگرافی برخوردار بودند و نشانگرهای التهابی پایین‌تری داشتند.
لوزارتان چگونه فعالیت چربی قهوه‌ای را افزایش می‌دهد؟
در بررسی‌های بیشتر، پژوهشگران دریافتند بیمارانی که داروهای مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین ۲ مصرف می‌کردند، در اسکن‌های خود چربی قهوه‌ای بیشتری داشتند.
برای بررسی دقیق‌تر این ارتباط، محققان تأثیر لوزارتان را بر سلول‌های چربی قهوه‌ای کشت‌شده در آزمایشگاه آزمایش کردند. نتایج نشان داد این دارو مستقیماً فعالیت متابولیک این سلول‌ها را افزایش می‌دهد.
پژوهشگران همچنین دریافتند لوزارتان برای اثرگذاری بر سوخت‌وساز چربی قهوه‌ای و کاهش فشار خون از مسیرهای مولکولی متفاوتی استفاده می‌کند.
گومز-بانوی گفت تفاوت این مسیرها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است در آینده بتوان روش‌های درمانی‌ای طراحی کرد که اثر لوزارتان بر چربی قهوه‌ای را از اثر آن بر فشار خون جدا کنند. در چنین شرایطی، احتمال دارد بتوان فعالیت این بافت را حتی در افرادی که فشار خون طبیعی دارند، افزایش داد.
افزایش مصرف انرژی در موش‌های آزمایشگاهی
پژوهشگران برای بررسی اثرات متابولیک دارو، آزمایش‌هایی نیز روی موش‌های سالم انجام دادند. موش‌هایی که لوزارتان دریافت کرده بودند، نشانه‌های متعددی از افزایش فعالیت متابولیک داشتند؛ از جمله افزایش مصرف انرژی، افزایش مصرف اکسیژن و تولید بیشتر دی‌اکسیدکربن.
با وجود این تغییرات، وزن بدن موش‌ها ثابت ماند. این یافته نشان می‌دهد که افزایش مصرف انرژی در این آزمایش الزاماً به کاهش وزن منجر نشده است.
از آنجا که بخشی از این نتایج در موش‌ها و بخشی در سلول‌های کشت‌شده به دست آمده است، نمی‌توان بدون انجام کارآزمایی‌های بالینی نتیجه گرفت که مصرف لوزارتان در انسان نیز همین اثرات را ایجاد می‌کند.
ارتباط چربی قهوه‌ای با اضطراب و افسردگی
یکی دیگر از یافته‌های مطالعه، ارتباط میان وجود چربی قهوه‌ای و شیوع کمتر برخی اختلالات روان‌پزشکی، از جمله اضطراب و افسردگی، بود.
گومز-بانوی توضیح داد که افراد برخوردار از سلامت متابولیک بهتر معمولاً کمتر با برخی اختلالات روان‌پزشکی مواجه می‌شوند. بنابراین، ممکن است چربی قهوه‌ای از طریق ارتباط با وضعیت متابولیک مطلوب‌تر با کاهش این اختلالات همراه باشد؛ اما یافته‌های فعلی علت و معلول بودن این رابطه را ثابت نمی‌کنند.
پژوهشگران همچنین دریافتند داروهای ضدافسردگی گروه مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) که به‌طور گسترده برای درمان افسردگی تجویز می‌شوند، با کاهش فعالیت چربی قهوه‌ای ارتباط دارند.
بااین‌حال، این یافته به معنای آن نیست که داروهای ضدافسردگی باعث بروز بیماری‌های متابولیک می‌شوند یا بیماران باید مصرف آن‌ها را قطع کنند. برای روشن‌شدن ماهیت این ارتباط و پیامدهای بالینی احتمالی آن، تحقیقات بیشتری لازم است.
گام بعدی چیست؟
این نتایج مسیرهای تازه‌ای را برای پژوهش‌های آینده باز کرده‌اند؛ از جمله بررسی داروهایی غیر از لوزارتان، مطالعه ویژگی‌های ژنتیکی افراد دارای چربی قهوه‌ای بیشتر و شناسایی سازوکار ارتباط این بافت با اضطراب و افسردگی.
پل کوهن تأکید کرد که در گروه بزرگ بیماران بررسی‌شده، داروهای دیگری نیز با فعالیت چربی قهوه‌ای ارتباط داشتند و این پژوهش تنها نقطه آغاز تحقیقات بیشتر است.
لوزارتان همچنان دارویی برای درمان فشار خون بالاست و این مطالعه به‌تنهایی مصرف آن را برای افزایش متابولیسم، کاهش وزن یا درمان اضطراب و افسردگی توجیه نمی‌کند. مصرف یا تغییر دوز این دارو باید صرفاً با نظر پزشک انجام شود.
