این تفاوت توضیح می‌دهد که چرا با فشردن کلید برق، لامپ تقریباً بلافاصله روشن می‌شود، درحالی‌که الکترون‌ها برای پیمودن طول سیم به زمان بسیار بیشتری نیاز دارند.
۱. حرکت تصادفی الکترون‌ها در برابر سرعت رانش
الکترون‌های آزاد درون یک رسانا دائماً در حرکت‌اند. آن‌ها میان اتم‌های سازنده سیم جابه‌جا می‌شوند و بر اثر برخورد با ساختار اتمی، مسیرشان بارها تغییر می‌کند. سرعت این حرکت‌های تصادفی می‌تواند بسیار زیاد باشد، اما چون جهت مشخص و هماهنگی ندارند، به‌تنهایی جریان الکتریکی خالصی ایجاد نمی‌کنند.
وقتی یک میدان الکتریکی در رسانا برقرار می‌شود، الکترون‌ها علاوه بر حرکت تصادفی، به‌تدریج یک حرکت خالص در جهت مشخص پیدا می‌کنند. به این حرکت منظم، «سرعت رانش» گفته می‌شود که در بسیاری از مدارها بسیار پایین است و حتی می‌تواند در حد چند فوت در ساعت باشد.
بنابراین، برخلاف تصور رایج، الکترون‌ها با سرعت بسیار زیادی از یک سر سیم به سر دیگر نمی‌روند. آنچه جریان الکتریکی را ممکن می‌کند، حرکت جمعی آن‌ها تحت تأثیر میدان الکتریکی است.
برای درک بهتر این موضوع می‌توان شلنگ باغبانی پر از آب را تصور کرد. وقتی شیر آب باز می‌شود، آب تقریباً بلافاصله از نازل خارج می‌شود، زیرا فشار در سراسر شلنگ منتقل می‌شود؛ نه به این دلیل که همان مولکول‌های آب از ابتدای شلنگ با سرعت زیاد به انتهای آن رسیده‌اند. در مدار الکتریکی نیز انتشار اثر میدان الکترومغناطیسی باعث می‌شود الکترون‌های نقاط مختلف سیم تقریباً هم‌زمان تحت تأثیر قرار بگیرند.
۲. سرعت انتشار سیگنال الکترومغناطیسی
عامل اصلی روشن شدن سریع لامپ، سرعت انتشار سیگنال الکترومغناطیسی در مدار است. هنگامی که کلید برق را می‌زنید، تغییر میدان الکترومغناطیسی در امتداد مدار منتشر می‌شود و الکترون‌های موجود در بخش‌های مختلف سیم را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
این سیگنال با سرعتی نزدیک به سرعت نور حرکت می‌کند، اما معمولاً به سرعت نور در خلأ نمی‌رسد. سرعت دقیق آن به ویژگی‌های محیط انتشار، از جمله جنس عایق و ساختار کابل، بستگی دارد.
می‌توان این پدیده را با حرکت موج در اقیانوس مقایسه کرد. انرژی موج با سرعت به سمت ساحل حرکت می‌کند، درحالی‌که مولکول‌های آب جابه‌جایی خالص بسیار محدودی دارند. در مدار الکتریکی نیز موج الکترومغناطیسی انرژی و اطلاعات را منتقل می‌کند، بدون آنکه لازم باشد الکترون‌ها با همان سرعت در سیم حرکت کنند.
۳. سرعت سیگنال با سرعت انتقال داده در شبکه یکی نیست
در فناوری ارتباطات نیز تمایز میان سرعت انتشار سیگنال و سرعت انتقال اطلاعات اهمیت دارد. سیگنال‌های الکترومغناطیسی در کابل‌های شبکه با سرعتی نزدیک به سرعت نور منتشر می‌شوند، اما این موضوع به معنای انتقال نامحدود یا آنی داده‌ها نیست.
سرعت واقعی انتقال داده در شبکه به عواملی مانند پهنای باند، تجهیزات سخت‌افزاری، عملکرد روترها و میزان تأخیر در پردازش و انتقال بسته‌ها وابسته است. به همین دلیل، سرعت انتشار فیزیکی سیگنال را نباید با نرخ انتقال داده یا سرعت اینترنت یکسان دانست.
در نهایت، درک تفاوت میان حرکت الکترون‌ها و انتشار میدان‌های الکترومغناطیسی نشان می‌دهد که چرا برق و سیگنال‌های الکتریکی می‌توانند بسیار سریع اثر بگذارند، حتی اگر ذرات حامل بار در رسانا با سرعت رانش بسیار کمی حرکت کنند.
