خودروسازان در رقابت برای ساخت «دستیار شخصی چرخ‌دار»
خودروسازان در رقابتی فشرده می‌کوشند خودرو را به دستیاری هوشمند تبدیل کنند که نیاز راننده را پیش‌بینی می‌کند، برنامه‌هایش را مدیریت می‌کند و در آینده کارهای روزمره‌اش را هم انجام می‌دهد.
جنرال موتورز، فورد، ریویان، مرسدس‌بنز، بی‌ام‌و و چند خودروساز دیگر دستیارهای پیشرفته‌تری عرضه می‌کنند.
جنرال موتورز: دستیار جدید «آن‌استار» به رانندگان اجازه می‌دهد به زبان طبیعی با خودرو صحبت کنند، عملکردهای خودرو را کنترل کنند، وضعیت فنی آن را بررسی کنند و حتی کارهای خانوادگی مثل رفت‌وآمد کودکان را هماهنگ کنند. این دستیار می‌تواند خودکار به‌سمت قرار بعدی راننده مسیریابی کند، به شرط آنکه به تقویم او دسترسی داشته باشد.
ریویان: دستیار این شرکت می‌تواند جلسات را جابه‌جا کند و مسیر قرارهای ملاقات را مسیریابی کند. قابلیت حافظه اختیاری آن مقصدهای محبوب، رستوران‌های مورد علاقه و عادت‌های روزانه راننده را یاد می‌گیرد.
هرچه این سامانه‌ها بیشتر درباره رانندگان بدانند، مفیدتر می‌شوند، اما افشای ناخواسته اطلاعات هم آسیب بیشتری خواهد داشت.
از «کجا می‌روید» تا «چرا می‌روید»
خودروهای متصل امروز هم داده‌هایی درباره مقصدها و سبک رانندگی ما جمع می‌کنند. خودروهای مجهز به هوش مصنوعی ممکن است بدانند چرا به جایی می‌رویم، با چه کسی قرار داریم و بعد از رسیدن چه برنامه‌ای داریم.
با خودمختارتر شدن این دستیارها، ممکن است به‌جای ما تصمیم بگیرند یا اطلاعاتی را به‌نام ما به اشتراک بگذارند، بی‌آنکه پیامدهایش را متوجه شویم.
این دغدغه به خودرو محدود نیست. دستیار هوش مصنوعی «میوز» متا که اخیراً پرطرفدار شده، نگرانی‌هایی ایجاد کرده که عامل‌های هوش مصنوعی با دسترسی به اطلاعات شخصی چقدر راحت ممکن است جزئیات حساسی را فاش کنند که کاربر قصد افشایشان را نداشته است.
سابقه‌ای که نگرانی‌ها را جدی می‌کند
صنعت خودرو پیش‌تر هم در مسیر حریم خصوصی دچار دست‌انداز شده است:
جریمه ۲۲۰ میلیون دلاری: جنرال موتورز اخیراً پذیرفته ۲۲۰ میلیون دلار بپردازد تا اتهام‌های مربوط به اشتراک‌گذاری نادرست داده‌های رفتار رانندگی و موقعیت مکانی رانندگان با واسطه‌های داده را تسویه کند. این واسطه‌ها داده‌ها را به شرکت‌های بیمه رسانده بودند. دعاوی گروهی مصرف‌کنندگان علیه این شرکت درباره نحوه برخورد با داده‌های رانندگی هم ادامه دارد.
پژوهش دانشگاه نورث‌ایسترن: پژوهشگران این دانشگاه با همکاری «کنزیومر ریپورتز» دریافتند ۱۹ خودرو از ۲۱ خودروی آزمایش‌شده از طریق وای‌فای به سرورهای شخص ثالث وصل می‌شوند. البته نتوانستند تعیین کنند دقیقاً چه چیزی ارسال می‌شود.
اپلیکیشن‌های همراه: همین پژوهش نشان داد بسیاری از اپلیکیشن‌های همراه خودروها اطلاعات حساسی مانند شناسه خودرو، نشانی ایمیل، شماره تلفن یا موقعیت مکانی دقیق را با شرکت‌های تبلیغاتی و ردیابی به اشتراک می‌گذارند.
وعده‌های خودروسازان برای جلب اعتماد
جنرال موتورز: اطلاعیه‌های حریم خصوصی را ساده کرده، کنترل‌های جدیدی برای اشتراک‌گذاری داده‌ها افزوده و متعهد شده داده‌های قابل شناسایی خودرو را به اشخاص ثالث نفروشد. به گفته مایکل وال‌استروم، مدیر اجرایی مدیریت محصول نرم‌افزاری این شرکت، دستیار آن‌استار بیشتر دستورهای صوتی را داخل خودرو پردازش می‌کند و به فضای ابری نمی‌فرستد. درخواست‌های پیچیده‌تر را نسخه‌ای از مدل «جمینای» گوگل که زیر کنترل جنرال موتورز است، پردازش می‌کند.
فورد: همین هفته «تعهد حریم خصوصی» خود را اعلام کرده که بر شفافیت و کنترل مشتری تاکید دارد و در آن متعهد شده داده‌های رانندگی مشتریان را هرگز به واسطه‌های داده نفروشد. این شرکت می‌گوید می‌کوشد حداقل اطلاعات را جمع‌آوری و منتقل کند، از روش‌هایی مثل ناشناس‌سازی استفاده می‌کند و گاهی شیوه‌های حفاظت از حریم خصوصی تامین‌کنندگانش را ممیزی می‌کند.
فورد همچنین می‌گوید رانندگانی که نمی‌خواهند خودرو اطلاعات شخصی‌شان را جمع و منتقل کند، می‌توانند با قطع کامل اتصال به «حالت دهه ۸۰» بروند. بهای این کار ممکن است از دست دادن امکاناتی مثل رانندگی بدون دست «بلوکروز» یا پیدا کردن خودرو در پارکینگ شلوغ باشد.
محدودیت‌های این وعده‌ها
حفاظت‌های حریم خصوصی خودروسازان لزوماً شامل شرکت‌های فناوری نمی‌شود که خدمات و اپلیکیشن‌هایشان در خودرو تعبیه شده است؛ شرکت‌هایی مانند همان‌هایی که در پژوهش نورث‌ایسترن بررسی شدند.
کریستین جونز، مدیر ارشد حریم خصوصی فورد، هم پذیرفته که تعهد جدید شرکتش شیوه‌های بنیادین جمع‌آوری داده را عوض نمی‌کند و فقط این شیوه‌ها را روشن و صریح برای مردم توضیح می‌دهد.
جمع‌بندی
هوش مصنوعی می‌تواند خودروها را مفیدتر از همیشه کند، اما هرچه اطلاعات صمیمانه‌تری به این سامانه‌ها بسپاریم، پیامدهای نقض حریم خصوصی جدی‌تر می‌شود. خریداران خودرو در سال‌های آینده باید میان امکانات پیشرفته و حفظ داده‌های شخصی تعادلی آگاهانه برقرار کنند.
