دانش و فناوری

ساخت ستون‌های الماسی ۲۰۰ نانومتری؛ گامی تازه در مسیر ساخت رایانه‌های کوانتومی

به گزارش ایتنا و به نقل از Interesting Engineering، دانشمندان در آلمان سکوی تولیدی تازه‌ای توسعه داده‌اند که امکان تراش الماس در مقیاس نانو و جای‌گذاری هم‌زمان نقص‌های اتمی منفرد را فراهم می‌کند.
 
هدف این فناوری، تبدیل یکی از سخت‌ترین مواد طبیعی به بستری قابل‌اعتماد برای ساخت رایانه‌های کوانتومی نسل آینده، شبکه‌های ارتباطی فوق‌امن و حسگرهای کوانتومی بسیار حساس است.
 
گفتنی است الماس به دلیل ساختار بلوری مستحکم خود، گزینه‌ای مناسب برای سخت‌افزارهای کوانتومی محسوب می‌شود. جای خالی اتم‌های کربن یا حضور عناصر بیگانه در این ساختار، نقص‌هایی موسوم به مراکز رنگی ایجاد می‌کند.
 
این مراکز رفتاری مشابه اتم‌های منفرد به دام افتاده دارند و فیزیک‌دانان می‌توانند با استفاده از نور لیزر، حالت چرخشی آن‌ها را بخوانند و تغییر دهند. به این ترتیب، بیت‌های پایدار اطلاعات کوانتومی شکل می‌گیرند.
 
بااین‌حال، ساخت ریزتراشه‌های کوانتومی کاربردی از الماس همچنان چالش‌برانگیز است. شکنندگی، مقاومت شیمیایی بالا و احتمال آسیب‌های میکروسکوپی، فرایند پردازش این ماده را دشوار می‌کند.
 
گروه پژوهشی برلین برای رفع این موانع، یک فرایند ساخت دقیق در سه مرحله طراحی کرده است. در مرحلهٔ نخست، با استفاده از حکاکی پلاسمایی مبتنی بر اکسیژن و کلر، تا ۲۰ میکرومتر از لایهٔ آسیب‌دیدهٔ سطح الماس برداشته می‌شود. نتیجه، سطحی بسیار صاف با زبری متوسط تنها نیم نانومتر است.
 
در مرحلهٔ دوم، یون‌های منتخب نیتروژن، سیلیسیم، ژرمانیوم، قلع یا کربن به الماس مصنوعی با خلوص بالا تزریق می‌شوند تا مراکز کوانتومی موردنظر ایجاد شوند.
 
در مرحلهٔ پایانی، با بهره‌گیری از فن حکاکی با پرتو الکترونی، ستون‌هایی در مقیاس نانو ساخته می‌شوند. این ستون‌های الماسی مانند آنتن‌های نوری عمل می‌کنند و نور تولیدشده توسط مراکز رنگی را به سمت بالا هدایت می‌کنند.

بر این اساس، بازده جمع‌آوری تک‌فوتون‌ها افزایش می‌یابد؛ قابلیتی ضروری برای شبکه‌های کوانتومی و انتقال کلیدهای رمزنگاری محرمانه.

منبع ایتنا
آگهی
دکمه بازگشت به بالا