مقاومت آنتیبیوتیکی در جهان گسترش مییابد؛ پیشبینی مرگ ۳۹ میلیون نفر تا سال ۲۰۵۰

آنتیبیوتیکها پزشکی مدرن را متحول کردهاند و امکان درمان عفونتهایی را فراهم آوردهاند که زمانی مرگبار بودند. اما با افزایش مقاومت باکتریها در برابر داروهایی که برای از بین بردن آنها طراحی شدهاند، این دستاورد اکنون در معرض تهدید قرار گرفته است.
مقاومت میکروبی به داروها که برآورد میشود سالانه عامل مرگ ۳۵ هزار نفر در اتحادیه اروپا باشد، در میان انسانها، حیوانات و محیط زیست در حال گسترش است. این وضعیت موجب شده کارشناسان خواستار اتخاذ رویکردی گستردهتر برای مقابله با یکی از بزرگترین چالشهای سلامت عمومی شوند.
آنتیبیوتیکها پزشکی مدرن را متحول کردهاند و امکان درمان عفونتهایی را فراهم آوردهاند که زمانی مرگبار بودند. اما با افزایش مقاومت باکتریها در برابر داروهایی که برای از بین بردن آنها طراحی شدهاند، این دستاورد اکنون در معرض تهدید قرار گرفته است.
پیامدهای این پدیده برای بیمارانی که به باکتریهای مقاوم به چند دارو آلوده شدهاند، میتواند بهویژه جدی باشد. پزشکان ممکن است ناچار شوند برای درمان عفونت، چند آنتیبیوتیک را با یکدیگر ترکیب کنند، اما در برخی موارد حتی این ترکیبهای دارویی نیز موثر واقع نمیشوند.
والش گفت: «متاسفانه بعضی از افراد جان خود را از دست خواهند داد.»
چشمانداز آینده نیز نگرانکنندهتر است. مطالعهای که در نشریه علمی لنست منتشر شده، پیشبینی میکند که مقاومت باکتریایی به داروهای ضد میکروبی ممکن است بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰ مستقیما باعث مرگ ۳۹ میلیون نفر در سراسر جهان شود.
مصرف بیش از اندازه آنتیبیوتیکها در انسان، استفاده از آنها در حیوانات، وضعیت نامناسب بهداشت و آلودگی محیط زیست، همگی میتوانند به گسترش مقاومت میکروبی کمک کنند.
باکتریها و مواد ژنتیکیای که به آنها امکان مقاومت در برابر آنتیبیوتیکها را میدهند، میتوانند میان انسانها، حیوانات و محیط زیست جابهجا شوند.
به همین دلیل پژوهشگران بیش از پیش به رویکردی موسوم به «سلامت واحد» (One Health) روی آوردهاند؛ رویکردی که بر این اصل استوار است که سلامت انسان را نمیتوان از سلامت حیوانات و محیط زیست جدا دانست.
چگونه میتوان با مقاومت میکروبی مقابله کرد؟
والش گفت: «نکته امیدوارکننده این است که راههای مختلف زیادی برای از بین بردن باکتریها و این عوامل میکروبی وجود دارد. همچنین راههایی برای محافظت از خودمان داریم.»
واکسنها میتوانند شمار عفونتها و در نتیجه نیاز به مصرف آنتیبیوتیکها را کاهش دهند. سازمان جهانی بهداشت برآورد میکند که استفاده بهتر از واکسنها میتواند مصرف جهانی آنتیبیوتیکها را سالانه ۲.۵ میلیارد دوز کاهش دهد.
والش تاکید کرد که سالم ماندن «واقعا بسیار مهم است»، زیرا میتواند احتمال ابتلا به عفونتهایی را که به درمان با آنتیبیوتیک نیاز دارند، کاهش دهد؛ بهویژه در میان سالمندان و افرادی که دستگاه ایمنی ضعیفی دارند.
او گفت: «باکتریها نیز با یکدیگر مبارزه میکنند و اگر مجموعه باکتریهای طبیعی بدن ما در وضعیت بسیار سالمی باشند، میتوانند به مقابله با عفونتها کمک کنند.»
والش افزود: «ما برای زنده ماندن به باکتریها نیاز داریم. در رودههایمان به آنها نیاز داریم. روی پوستمان به آنها نیاز داریم. در دهانمان باکتری داریم. آنها واقعاً بسیار مهماند.»
او هشدار داد که استفاده بیش از اندازه از آنتیبیوتیکها و مواد ضدعفونیکننده میتواند سازوکارهای دفاعی طبیعی بدن را مختل کند.
از نظر والش، راهحل صرفا تولید آنتیبیوتیکهای جدید نیست، هرچند این داروها همچنان اهمیت دارند.
پژوهشگران باید واکسنها، تصفیه فاضلاب و راههای بهبود سلامت حیوانات در سراسر زنجیره تامین مواد غذایی را نیز مورد توجه قرار دهند.






