انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی در جهان برای اولین‌بار از سال ۲۰۲۰ کاهش می‌یابد. براساس گزارش جدید بودجه جهانی کربن، انتشار این گاز در سال جاری میلادی ۰٫۴ درصد کمتر خواهد شد؛ روندی که بخشی از آن به گسترش انرژی خورشیدی و بادی و بخشی دیگر به افزایش قیمت سوخت‌ها در پی جنگ ایران مربوط است.
براساس گزارش لایوساینس، انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از زغال‌سنگ، نفت و گاز در سال ۲۰۲۶ به ۳۸٫۲ میلیارد تن متریک می‌رسد. مجموع انتشار دی‌اکسیدکربن جهان از تمام منابع نیز در سال جاری به ۴۳٫۳ میلیارد تن متریک خواهد رسید. این رقم در سال گذشته ۴۲٫۸ میلیارد تن بود.
«جوئری روگلج»، دانشمند کالج امپریال لندن که در این پژوهش مشارکت نداشت، کاهش سرعت رشد انتشار کربن و تأثیر تلاش‌ها برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی را نشانه‌ای امیدوارکننده می‌داند. بااین‌حال، او می‌گوید کاهش پیش‌بینی‌شده ۰٫۴ درصدی بسیار محدود است.
نقش انرژی‌های تجدیدپذیر و جنگ ایران بر انتشار کربن
بخشی از کاهش انتشار کربن به عملکرد حدود ۴۰ کشور مربوط می‌شود که طی یک دهه گذشته توانسته‌اند هم‌زمان با رشد اقتصادی، انتشار خود را کاهش دهند. ایالات متحده، استرالیا، نیوزیلند، کره جنوبی، بریتانیا، ژاپن و حدود ۳۰ کشور عضو اتحادیه اروپا در این گروه قرار دارند.
در میان بزرگ‌ترین منتشرکنندگان دی‌اکسیدکربن، انتشار سالانه چین ۰٫۹ درصد، ایالات متحده ۱٫۳ درصد، اتحادیه اروپا ۱٫۵ درصد و ژاپن یک درصد کاهش خواهد یافت. در مقابل، انتشار کربن هند با رشد ۴٫۴ درصدی همراه خواهد بود. انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از سوخت‌های فسیلی در سایر نقاط جهان نیز قرار است ۰٫۷ درصد کاهش یابد. افت ۱٫۹ درصدی انتشار ناشی از مصرف نفت، عامل اصلی این تغییر است.
پژوهشگران بخشی از این کاهش را واکنشی کوتاه‌مدت به محدودیت عرضه سوخت و افزایش قیمت‌ها در پی جنگ آمریکا و ایران می‌دانند. روگلج می‌گوید این جنگ با محدودکردن دسترسی به سوخت و افزایش قیمت آن، تقاضا را نیز کاهش داده است.
با وجود کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی، تقاضای جهانی انرژی همچنان درحال افزایش است. «جودیت هاوک»، یکی از نویسندگان گزارش، می‌گوید اگر صرفاً رشد تقاضای انرژی مبنای محاسبه قرار می‌گرفت، انتظار می‌رفت انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از سوخت‌های فسیلی حدود ۰٫۸ میلیارد تن افزایش پیدا کند.
به گفته هاوک، انرژی خورشیدی و بادی و خودروهای برقی حدود دوسوم از این تقاضای اضافی را تأمین کرده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد فناوری‌های پاک در جلوگیری از افزایش انتشار کربن نقش دارند. بااین‌حال، افزایش قیمت انرژی در پی جنگ ایران نیز به کاهش ۰٫۴ درصدی تقاضا منجر شده است.
با وجود پیش‌بینی کاهش انتشار ناشی از سوخت‌های فسیلی، پژوهشگران هنوز نمی‌توانند از آغاز روندی پایدار برای کاهش انتشار کربن در جهان سخن بگویند. روگلج معتقد است شرایط استثنایی بازار انرژی در سال جاری میلادی باعث شده کاهش پیش‌بینی‌شده انتشار کربن به‌تنهایی نشانه‌ای قطعی از تغییر بلندمدت نباشد.
گزارش بودجه جهانی کربن در ژورنال Earth System Science Data منتشر شد و قرار است در کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد، COP31، در آنتالیا ترکیه ارائه شود.
