روابط عمان و اسرائیل با وجود سال‌ها تماس و ارتباطات پشت‌پرده، همچنان به عادی‌سازی رسمی نرسیده است؛ مسقط از یک‌سو کانال ارتباطی خود با تل‌آویو را حفظ کرده و از سوی دیگر تشکیل کشور فلسطین را پیش‌شرط هرگونه شناسایی رسمی اسرائیل می‌داند.
به گزارش ایلنا به نقل از «آی 24 نیوز»، پس از حادثه پرواز فلای‌دبی که یک خلبان عمانی‌تبار در آن نقش داشت، روابط عمان و اسرائیل بار دیگر مورد توجه قرار گرفت؛ روابطی که نه در چارچوب قطع کامل ارتباطات قرار می‌گیرد و نه به روابط دیپلماتیک و عادی‌سازی رسمی منجر شده است.
عمان در حال حاضر روابط دیپلماتیک با اسرائیل ندارد و نشانه‌ای از آمادگی این کشور برای پیوستن به روند عادی‌سازی نیز دیده نمی‌شود. سیاست مسقط بر سه محور استوار است: حمایت از تشکیل کشور فلسطین، حفظ کانال‌های ارتباطی با اسرائیل و ایفای نقش میانجی در منازعات منطقه‌ای.
موضع رسمی عمان بر حمایت از راهکار دو دولتی، تشکیل کشور فلسطین در مرزهای ۱۹۶۷ با پایتختی قدس شرقی، مخالفت با شهرک‌سازی و الحاق اراضی و پایبندی به قوانین بین‌المللی و قطعنامه‌های سازمان ملل استوار است.
مسقط در اوت ۲۰۲۵ نیز اظهارات مقامات صهیونیست درباره «اسرائیل بزرگ» را محکوم و تأکید کرد که تشکیل کشور فلسطین بر اساس مرزهای چهارم ژوئن ۱۹۶۷ و با پایتختی قدس شرقی، همچنان موضع این کشور است.
با وجود نبود روابط رسمی، عمان و اسرائیل طی دهه‌های گذشته تماس‌های علنی و غیررسمی داشته‌اند. پس از توافق‌های اسلو، اسحاق رابین در سال ۱۹۹۴ و شیمون پرز در سال ۱۹۹۶ به عمان سفر کردند و اسرائیل نیز دفتر تجاری خود را در مسقط راه‌اندازی کرد. این دفتر پس از آغاز انتفاضه دوم در سال ۲۰۰۰ تعطیل شد، اما ارتباطات غیررسمی ادامه یافت.
در سال ۲۰۱۸ نیز عمان میزبان بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر وقت اسرائیل، بود؛ دیداری که به برقراری روابط دیپلماتیک منجر نشد. مسقط در آن مقطع تلاش کرد ارتباط با اسرائیل را در چارچوب نقش خود در روند صلح و نه به‌عنوان گامی برای عادی‌سازی مستقل نشان دهد.
پس از امضای توافق‌های ابراهیم در سال ۲۰۲۰، گمانه‌زنی‌هایی درباره پیوستن عمان به این روند مطرح شد، اما مسقط چنین مسیری را در پیش نگرفت. برخی پژوهش‌ها دلیل این رویکرد را هزینه‌های احتمالی عادی‌سازی، از جمله خدشه به جایگاه عمان به‌عنوان میانجی، تأثیر بر روابط با ایران و واکنش افکار عمومی داخلی می‌دانند.
عمان در عین حمایت اصولی از توافق‌های ابراهیم، تأکید کرده است که این روند باید به پایان اشغال و تشکیل کشور فلسطین منجر شود. بنابراین، مسقط با برقراری روابط دیگر کشورها با اسرائیل مخالفت نکرده، اما خود از عادی‌سازی فاصله گرفته است.
در ژانویه ۲۰۲۳ نیز مجلس شورای عمان به گسترش قانونی رأی داد که روابط با اسرائیل را ممنوع می‌کند. این قانون، روابط اقتصادی، فرهنگی و ورزشی و حتی برخی تعاملات مستقیم و اینترنتی با اسرائیلی‌ها را نیز شامل می‌شود؛ اقدامی که حساسیت افکار عمومی عمان نسبت به مسئله فلسطین را نشان داد.
جنگ غزه نیز مواضع حامی فلسطین در عمان را پررنگ‌تر کرده است. پژوهش‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد مسئله فلسطین در این کشور جایگاهی عمیقا ریشه‌دار دارد و جنگ غزه بیش از آنکه موضع عمان را ایجاد کرده باشد، آن را تشدید کرده است.
از نگاه اسرائیل، اهمیت عمان بیشتر در نقش این کشور به‌عنوان کانال ارتباطی و میانجی منطقه‌ای است؛ به‌ویژه با توجه به روابط مسقط با ایران و توانایی آن برای ارتباط با طرف‌هایی که اسرائیل امکان گفت‌وگوی مستقیم با آنها را ندارد.
با این حال، استفاده از ظرفیت عمان برای میانجیگری به پیشرفت در پرونده فلسطین وابسته است. بر اساس مطالعات موجود، اسرائیل می‌تواند از مسقط برای انتقال پیام یا میانجیگری استفاده کند، اما بدون پیشرفت در مسئله فلسطین، این ارتباط به عادی‌سازی کامل یا مشروعیت سیاسی منجر نخواهد شد.
انتهای پیام/
