رئیسجمهور ترکیه اعلام کرد توافق دفاع مشترک مکه با هدف تقویت امنیت و قدرت بازدارندگی کشورهای منطقه شکل گرفته و علیه هیچ کشور مشخصی نیست؛ رئیس پارلمان ترکیه نیز از احتمال گسترش این توافق به جهان اسلام و پیوستن ایران به آن خبر داد.
به گزارش ایلنا، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، با تشریح اهداف «توافق مکه» تأکید کرد این توافق ائتلافی علیه ایران یا اسرائیل نیست، بلکه با هدف تقویت امنیت و قدرت بازدارندگی کشورهای منطقه شکل گرفته است؛ توافقی که به گفته رئیس پارلمان ترکیه، امکان گسترش آن به سایر کشورهای جهان اسلام و حتی پیوستن ایران به آن وجود دارد.
اردوغان در گفتوگو با مجله آمریکایی «نیوزویک» گفت توافق دفاع مشترک مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ (۱۶ مرداد ۱۴۰۵) امضا شد، بر ماده ۵۱ منشور سازمان ملل درباره حق دفاع مشروع استوار است.
وی افزود بر اساس این توافق، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور عضو، حمله به همه طرفها تلقی میشود و سطح واکنش نیز بر اساس درخواست کشور هدف و میزان تهدید تعیین خواهد شد؛ از حمایت اطلاعاتی و لجستیکی و تأمین مهمات گرفته تا پشتیبانی نظامی گستردهتر.
رئیسجمهور ترکیه تأکید کرد نمیتوان از پیش برای هر حادثه احتمالی در عراق، یمن یا دیگر نقاط، سناریوی نظامی مشخصی تعیین کرد و نحوه واکنش را باید سازوکارهای سیاسی و نظامی توافق مشخص کنند.
همزمان، وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد «سلجوق بیرقداراوغلو»، رئیس ستاد کل ارتش این کشور، برای دیدار با همتایان سعودی و پاکستانی خود راهی عربستان میشود تا در یک نشست اضطراری، راههای حمایت از ریاض در چارچوب توافق مکه بررسی شود.
احتمال گسترش توافق مکه به ایران
نعمان کورتولموش، رئیس پارلمان ترکیه، نیز اعلام کرد توافق مکه میتواند در آینده به یک سازوکار گستردهتر در جهان اسلام تبدیل شود.
وی با بیان اینکه توافقهای بینالمللی برای اجرایی شدن به تصویب پارلمان نیاز دارند، گفت نشستهای کنونی در چارچوب این توافق ماهیتی مقدماتی دارند و احتمال میرود موضوع آن در ماه اکتبر ۲۰۲۶ (مهر ۱۴۰۵) در پارلمان ترکیه مطرح شود.
کورتولموش در پاسخ به این پرسش که آیا توافق مکه علیه ایران است، گفت این توافق علیه کشور مشخصی طراحی نشده و هدف آن تأمین امنیت کشورهای منطقه در شرایط درگیریهای موجود و مقابله با آنچه «سیاستهای خصمانه» رژیم صهیونیستی خواند، است. وی تصریح کرد ایران نیز میتواند به این توافق بپیوندد.
اردوغان: جنگ ایران و آمریکا باید از مسیر دیپلماسی حل شود
اردوغان درباره جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل نیز خواستار جلوگیری از تشدید تنش و بازگشت طرفها به میز مذاکره شد.
وی گفت آمریکا متحد ترکیه در ناتو و ایران همسایه این کشور است و در آخرین دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بر استفاده حداکثری از ظرفیت دیپلماسی برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن تأکید کرده است.
اردوغان افزود کانالهای ارتباطی ترکیه با ایران همچنان باز است و آنکارا از این ظرفیت برای گفتوگو با طرفهای درگیر و کاهش تنش استفاده میکند.
رئیسجمهور ترکیه همچنین هشدار داد تنش در تنگه هرمز مستقیماً بر عرضه انرژی و تجارت جهانی تأثیر میگذارد و اولویت باید جلوگیری از گسترش جنگ، حفظ امنیت مسیرهای تجاری و بازگرداندن طرفها به میز مذاکره باشد.
اردوغان: روابط با آمریکا را بر اساس رفتار کشور ثالث تعریف نمیکنیم
اردوغان درباره روابط ترکیه و آمریکا نیز گفت ارتباط مستقیم و صریح او با ترامپ، فرصت مهمی برای مدیریت اختلافات و مسائل منطقهای ایجاد کرده است.
وی با اشاره به دیدار اخیر خود با رئیسجمهور آمریکا گفت موضوعات مختلفی از پرونده ایران و امنیت منطقه تا غزه و روابط دوجانبه در این دیدار بررسی شده است.
رئیسجمهور ترکیه همچنین در واکنش به اظهارات برخی مقامهای اسرائیلی درباره تبدیل شدن ترکیه به «تهدید بعدی» پس از ایران گفت: «روابط ترکیه و آمریکا را بر اساس یک کشور ثالث تعریف نمیکنیم؛ مخاطب ما در واشنگتن، دولت آمریکاست و مسائل مورد اختلاف را مستقیما با ترامپ مطرح میکنیم.»
اردوغان با تأکید بر وجود اختلافات جدی میان آنکارا و تلآویو گفت ادبیاتی که ترکیه را در اسرائیل بهعنوان یک تهدید جدید معرفی میکند، به گفته وی، تحت تأثیر تحولات سیاسی داخلی و فضای انتخاباتی اسرائیل شکل گرفته و به صلح منطقهای کمک نمیکند.
اردوغان: حملات اسرائیل، ثبات سوریه را دشوارتر کرده است
اردوغان درباره حملات رژیم صهیونیستی به سوریه نیز تأکید کرد ترکیه خواهان حفظ حاکمیت، تمامیت ارضی و وحدت ملی سوریه است.
وی گفت حملات اسرائیل که قوانین بینالمللی را نادیده میگیرد، به حاکمیت سوریه آسیب زده و روند برقراری ثبات در منطقه را دشوارتر کرده است.
رئیسجمهور ترکیه افزود تقویت نهادهای دولتی سوریه و افزایش توان این کشور برای مقابله با تروریسم، به نفع کل منطقه خواهد بود.
اردوغان در پایان گفت امنیت پایدار منطقه نیازمند یک ساختار امنیتی مبتنی بر ائتلافها و مشارکتهای منطقهای است؛ ساختاری که ضمن کاهش تنش و تقویت بازدارندگی، بر عبور از «محاصره متقابل» و رعایت قوانین بینالمللی استوار باشد.
انتهای پیام/
