پرونده «جنگ رمضان»/۱۶۰؛
از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانههای آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
خبرگزاری رویترز گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران در انتظار پاسخ آمریکا به پیشنهاد خود برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به درگیریها ظرف هفت روز است. بر اساس گزارش وال استریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، دونالد ترامپ این پیشنهاد را رد کرده و به کارکنان خود گفته که احتمالاً پس از انتخابات میاندورهای نوامبر، کارزار بمباران جدیدی را آغاز خواهد کرد. با این حال، یک مقام آمریکایی پیشتر گفتگوها از طریق میانجیها را «مثبت و سازنده» خوانده بود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در سازمان ملل گفت: «اگر طرف آمریکایی جدیت داشته باشد، همه چیز آماده است.» وی تصریح کرد که توافق پیشنهادی شامل توقف درگیریها در تمامی جبههها از جمله لبنان، لغو محاصره بنادر، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و لغو تحریمهای نفتی است. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز در مصاحبه با سیبیاس تأکید کرد که تهران آماده مذاکره درباره برنامه هستهای است، اما «قلدری و اجبار» را نمیپذیرد و افزود: «ایران به دنبال جنگ نیست، اما از خود دفاع خواهد کرد.»
رویترز میافزاید که یک مقام ارشد ایرانی تأکید کرد ایران در برنامه هستهای خود هیچ انعطافی نشان نخواهد داد و امتیازی درباره غنیسازی اورانیوم یا انتقال ذخایر آن نخواهد داد. همزمان، انصارالله یمن حملات خود به عربستان را ادامه داده و ائتلاف به رهبری عربستان سعودی از رهگیری دو موشک بالستیک و دو پهپاد خبر داد. وزرای دفاع ترکیه و پاکستان نیز در ریاض درباره همکاری اطلاعاتی و نظامی گفتگو کردند. یونیسف نیز از افزایش سوءتغذیه حاد در میان کودکان یمن خبر داد.
نشریه اتلتیک (وابسته به نیویورک تایمز) در گزارشی به بررسی پیامدهای جنگ ایران بر رویدادهای ورزشی منطقه پرداخت. بر اساس این گزارش، در بیش از ۲۰۰ روز پس از آغاز درگیریها، فرمول یک مجبور به لغو دو جایزه بزرگ در بحرین و عربستان شده و مسابقه فوتبال «فینالیسیما» بین آرژانتین و اسپانیا در دوحه نیز لغو شده است. اکنون تردیدهایی درباره برگزاری مسابقات فرمول یک قطر و ابوظبی در نوامبر و دسامبر، تورهای دوچرخهسواری، مسابقات گلف، تنیس، بوکس و قایقرانی وجود دارد.
این گزارش میافزاید که فرمول یک تصمیم نهایی درباره مسابقات خاورمیانه را به اواسط اکتبر موکول کرده و پیست ایمولا در ایتالیا به عنوان گزینه جایگزین در حالت آمادهباش قرار گرفته است. مت فرینپاتریک، گلفباز بریتانیایی، با ابراز نگرانی از سفر به دبی گفته است: «از نظر امنیتی احساس راحتی نمیکنم، بهویژه که سال گذشته در هتلی شام خوردم که مورد اصابت موشک قرار گرفته بود.» مسابقه بوکس کانلو آلوارز و کریستین امبیلی نیز قرار است ۳۱ اکتبر در ریاض برگزار شود، اما منابع از احتمال جابجایی به جده خبر میدهند.
در بخش دوچرخهسواری، این گزارش تصریح میکند که تیمهای اماراتی و بحرینی با تردیدهایی درباره ادامه حمایت مالی مواجه شدهاند. در تنیس نیز مسابقات فوریه در منطقه در هالهای از ابهام قرار دارد. یکی از مقامات فرمول یک تأکید کرد: «اگر مقامات چراغ سبز بدهند و از امنیت مطمئن باشند، من با کمال میل مسابقه خواهم داد.» این گزارش تصویری از آشفتگی گسترده در تقویم ورزشی بینالمللی ناشی از تداوم جنگ ارائه میدهد.
روزنامه یواسای تودی در یادداشتی به قلم هاوارد دین، فرماندار پیشین دموکرات ورمانت، آرن کارلسون، فرماندار پیشین جمهوریخواه مینهسوتا، و آیزاک ایوانز-فرانتز، هشدار دادند که جنگ اعلامنشده ترامپ علیه ایران، آمریکا را از طرق مختلف از جمله افزایش بدهی ملی، هزینههای بالای بهره، جهش قیمت مواد غذایی و سوخت، و بلاتکلیفی گارد ملی ایالتها آسیب میزند. پنتاگون در حال اعزام پرستاران، آتشنشانان و افسران پلیس از جوامع محلی به مناطق جنگی خارج از کشور است.
این یادداشت تصریح میکند که قانون اساسی آمریکا اختیار اعلام جنگ را به کنگره سپرده و فرمانداران باید از طریق تصویب «قانون دفاع از گارد» از اعزام نیروهای گارد ملی به جنگ بدون مجوز کنگره جلوگیری کنند. بر اساس این گزارش، پنتاگون نیروهای گارد ملی از حدود ۲۵ درصد ایالتهای آمریکا را به جنگ ایران اعزام کرده و برخی از این نیروها پس از مأموریت در ونزوئلا، دوباره به جنگ اعزام شدهاند. نویسندگان به فاجعه طوفان کاترینا در سال ۲۰۰۵ اشاره میکنند که در آن بسیاری از نیروهای گارد ملی لوئیزیانا به دلیل اعزام به عراق در دسترس نبودند و نتایج آن فاجعهبار بود.
این گزارش میافزاید که قانون دفاع از گارد در بیش از ۳۰ ایالت با حمایت گروههای متنوع از جمله ACLU و برخی شعبات حزب جمهوریخواه در حال پیشرفت است. در پایان، نویسندگان تأکید میکنند: «اعضای گارد باید در ایالتهای خود و در مشاغل غیرنظامی خود باشند و برای فاجعه بعدی آماده شوند. تراژدی واقعی این است که آنها به دلیل تجاوز رئیسجمهور جان خود را به خطر میاندازند.»
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای به انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر و آینده سیاسی بنیامین نتانیاهو میپردازد. نویسنده معتقد است نظرسنجیها از رقابت بسیار نزدیک دو اردوگاه اصلی حکایت دارند و هیچیک بهطور قطعی به ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل دولت دست نمییابد. در این میان، احزاب عربی با حدود ۱۲ کرسی میتوانند در معادلات پس از انتخابات نقش تعیینکنندهای داشته باشند.
مقاله چهار سناریو را بررسی میکند: بازگشت نتانیاهو و تشکیل ائتلاف راستگرا؛ تشکیل دولت به رهبری گادی آیزنکوت؛ تلاش اسحاق هرتزوگ برای تشکیل دولت وحدت؛ و در نهایت، برگزاری انتخابات زودهنگام در صورت شکست مذاکرات ائتلافی.
نویسنده تأکید میکند که حتی در صورت پیروزی آیزنکوت، تغییر اساسی در سیاست اسرائیل درباره فلسطین، ایران، لبنان و سوریه بعید است. تفاوت اصلی، از نگاه مقاله، در شیوه استفاده از قدرت نظامی و ترکیب آن با دیپلماسی و ائتلافهای منطقهای و بینالمللی خواهد بود.
المیادین در مقاله ای با اشاره به اعلام ۳۰ سپتامبر بهعنوان «روز حاکمیت» در عراق، معتقد است حاکمیت واقعی صرفاً با نامگذاری یک روز محقق نمیشود، بلکه مستلزم خروج نیروهای خارجی، استقلال تصمیم سیاسی و اقتصادی و برخورداری کشور از توان دفاعی مستقل است.
نویسنده تأکید میکند: پیوند دادن مفهوم حاکمیت با خلع سلاح گروههای مقاومت، نادرست است؛ زیرا این گروهها در نبرد با القاعده و داعش نقش داشتهاند و بخشی از معادلات منطقهای محسوب میشوند. سلاح مقاومت عراق را در چارچوب مناقشه گستردهتر میان آمریکا و اسرائیل از یک سو و جریانهای مقاومت از سوی دیگر تحلیل میکند و نسبت به پیامدهای داخلی خلع سلاح شتابزده هشدار میدهد.
او همچنین خروج یا جابهجایی نیروهای آمریکایی را نتیجه فشارها و تهدیدهای امنیتی میداند، نه اقدامی داوطلبانه.در پایان، مقاله خواستار خروج نیروهای نظامی ترکیه، اخراج گروههای مسلح مخالف ایران، ساماندهی وضعیت نیروهای پیشمرگه، تقویت پدافند هوایی و استقلال مالی عراق است.
رأی الیوم در مقاله ای روابط تاریخی ایران و انگلیس و همچنین مناسبات لندن و واشنگتن را بررسی میکند. او معتقد است روابط ایران و انگلیس همواره تحت تأثیر رقابتهای ژئوپلیتیکی و مداخلات لندن در ایران و خلیج فارس متشنج بوده است. نویسنده به نقش انگلیس در تقسیم حوزههای نفوذ ایران با روسیه، تحولات خلیج فارس و کودتای ۱۹۵۳ علیه دولت محمد مصدق اشاره میکند و این وقایع را از عوامل بیاعتمادی ایران به لندن میداند.
در بخش دوم، نویسنده روابط انگلیس و آمریکا را بررسی کرده و میگوید با وجود سابقه همکاری نزدیک دو کشور، در ماههای اخیر اختلافاتی میان آنها شکل گرفته است. به باور او، مخالفت لندن با مشارکت در حمله آمریکا به ایران، نگرانی از سیاستهای واشنگتن درباره گرینلند و همچنین مواضع اخیر انگلیس در قبال اسرائیل، از عوامل این تنش است. او همچنین به اختلاف دو کشور درباره مسئله فالکلند و شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری اشاره میکند و نتیجه میگیرد که شکاف میان آمریکا و برخی کشورهای اروپایی درباره ایران و منطقه در حال افزایش است.
رسانه های چین و روسیه
شینهوا در گزارشی نوشت که دولت عراق برای دریافت معافیت از تحریمهای آمریکا علیه برخی فرودگاههای این کشور، با واشنگتن وارد گفتوگوی مستقیم شده است تا پروازها به مقصد ایران و از ایران، با اهداف بشردوستانه از سر گرفته شود.
دفتر رسانهای نخستوزیر عراق اعلام کرد این معافیتها برای انجام پروازهای مرتبط با درمان، تحصیل، سفرهای زیارتی و سایر نیازهای غیرنظامی درخواست شده است. این اقدام پس از آن صورت گرفت که وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای جدیدی علیه بخش هوانوردی ایران وضع کرد و مجوزهایی را که به شرکتهای هواپیمایی غیرآمریکایی اجازه استفاده از هواپیماهای آمریکایی یا تحت کنترل آمریکا برای پرواز به ایران میداد، لغو کرد.
در پی این تحریمها، چند فرودگاه عراق پروازهای ورودی و خروجی به ایران را متوقف کردند؛ از جمله فرودگاه بینالمللی نجف که از بامداد جمعه تا اطلاع ثانوی پروازهای مرتبط با ایران را به حالت تعلیق درآورد.
دولت عراق تأکید کرده است که برای کاهش تنشهای منطقهای تلاش میکند و هشدار داده ادامه بحرانها، شرایط را پیچیدهتر خواهد کرد. بغداد همچنین خواستار حل اختلافات از مسیر گفتوگو شده است.
اینترفاکس روسیه در گزارشی با عنوان «در ایران معتقدند حریم هوایی خاورمیانه باید برای همه باز باشد» نوشت محمد مخبر، مشاور رهبر ایران، اعلام کرده است اگر دسترسی ایران به فرودگاهها و خدمات هوانوردی منطقه محدود شود، تهران نیز برای ایجاد محدودیت در ارتباطات هوایی سایر کشورهای منطقه اقدام خواهد کرد.
مخبر با تأکید بر موضع ایران گفت حریم هوایی منطقه باید یا برای همه کشورها باز باشد یا برای هیچکدام و هشدار داد تهران کشورهایی را که در سیاست فشار آمریکا علیه ایران همراهی کنند، به خاطر خواهد سپرد. اینترفاکس به نقل از پرستیوی افزود جزئیاتی درباره اقداماتی که ایران ممکن است برای ایجاد اختلال در ارتباطات هوایی سایر کشورها انجام دهد، ارائه نشده است.
این مواضع پس از آن مطرح شد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد از ۲۳ سپتامبر احتمال لغو تمامی پروازهای بینالمللی ایران وجود دارد؛ اقدامی که در ارتباط با تحریم شرکتهای ارائهدهنده خدمات به هواپیماهای ایرانی عنوان شده است. پس از آن نیز گزارشهایی درباره توقف پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران به امارات، عمان، گرجستان، جمهوری آذربایجان و بغداد منتشر شد.
