بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانههای جهان

پرونده «جنگ رمضان»/۱۸۲؛
از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانههای آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
ایبیسی نیوز در گزارشی به قلم هانا دمیسی نوشت جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، پیشتر با مداخله نظامی آمریکا در خارج مخالف بود، اما پس از تصمیم دونالد ترامپ به حمله به ایران، اکنون میان اظهارات گذشته و نقش خود در دولت در تناقض قرار گرفته است. به نوشته این رسانه، ونس در یادداشتی در سال ۲۰۲۳ که هنوز سناتور بود، نوشته بود رهبران هر دو حزب از مداخلات پرهزینه و ناموفق در عراق، افغانستان، لیبی و سوریه حمایت کردهاند و ترامپ را نخستین گسست جدی از این اجماع مداخلهگرا خوانده بود. او در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ به تیم دیلون گفته بود جنگ با ایران به نفع آمریکا نیست و «بسیار پرهزینه» خواهد بود.
اما ونس در فوریه ۲۰۲۶ گفت ترامپ در پی توافقی است که ایران به سلاح هستهای دست نیابد و در صورت ناکامی گزینههای دیگری روی میز است. به گزارش ایبیسی نیوز، ونس پس از حملات ژوئن آمریکا به ایران از این اقدام دفاع کرد، اما در پاسخ به این پرسش که آیا برنامه هستهای ایران نابود شده است، گفت آمریکا این برنامه را «بهطور قابلتوجهی» عقب انداخته، در حالی که ترامپ مدعی «نابودی کامل» تأسیسات غنیسازی بود. ونس به فاکس نیوز گفت عملیات علیه ایران «میتواند بسیار طولانیتر ادامه یابد»، اما ترامپ اجازه جنگ چندساله بدون هدف روشن را نمیدهد. یک منبع آگاه به ایبیسی نیوز گفت ونس پیش از حملات، نگرانیهای خود را در داخل مطرح کرد و پس از روشن شدن تصمیم، بر کاهش تلفات و تسریع حمله برای جلوگیری از نشت اطلاعات تمرکز کرد.
جوئل گلدستین، کارشناس معاونت ریاستجمهوری، به ایبیسی نیوز گفت این وضعیت برای ونس خطرهایی دارد: هم پرسش درباره میزان نفوذش بر ترامپ و هم خطر آنکه رأیدهندگان او را غیرقابلاعتماد بدانند. ونس هنوز رسماً نامزدی خود در انتخابات ۲۰۲۸ را اعلام نکرده است.
مدیرن دیپلماسی در تحلیلی به قلم پروفسور لوئی رنه برس نوشت رفتار و اظهارات دونالد ترامپ درباره جنگ هستهای و بازدارندگی هستهای نشان میدهد او درباره این موضوعها «هیچ نمیداند و نمیخواهد بداند». به نوشته این رسانه، ترامپ بدون شواهد عینی یا استدلال منطقی، رابطهای مستقیم میان بزرگی تهدید هستهای آمریکا و احتمال موفقیت در بازداشتن دشمن فرض میکند. تهدیدهای او در مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر ۲۰۲۶ برای «نابودی» ایران، افزون بر نقض حقوق بینالملل، به امنیت ملی آمریکا آسیب زده و میتواند به عملیات نظامی تازه علیه واشنگتن و گسترش درگیریها منجر شود. نویسنده هشدار میدهد همزمانی گسترش سلاحهای هستهای با هوش مصنوعی خودمختار و خودبهبود، خطر آسیبهای جبرانناپذیر را افزایش داده است. کره شمالی نیز مسیر خصمانه خود را ادامه میدهد و در بدترین سناریو میتواند در نقش «نماینده هستهای» ایران ظاهر شود. برس با اشاره به وعده ترامپ در نشست سنگاپور ۲۰۱۸ که گفته بود با کیم جونگ اون «عاشق» شده و خطر هستهای کره شمالی پایان یافته، این ادعا را نمونهای از بیاعتنایی به آمادگی راهبردی میداند. او میگوید حتی ایرانِ میتواند با حمله سایبری به زیرساخت مالی و خدماتی آمریکا آسیب سنگین وارد کند.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای نوشت: تحولات قفقاز جنوبی فراتر از فاصلهگرفتن ارمنستان از روسیه و نزدیکشدن آن به غرب است؛ این تحولات میتواند شبکههای تجاری، انرژی و حملونقل منطقه را دگرگون کند.
روسیه همچنان بزرگترین شریک تجاری ارمنستان است و در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۵٫۵ درصد تجارت خارجی این کشور را به خود اختصاص داد. همچنین حدود ۸۲ درصد واردات گاز ارمنستان از روسیه تأمین میشود. پایگاه نظامی روسیه در گیومری نیز تا سال ۲۰۴۴ مجوز حضور دارد.
در مقابل، توافق ارمنستان و آمریکا برای اجرای طرح «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی» (TRIPP)، زمینه ایجاد مسیر ارتباطی جمهوری آذربایجان با نخجوان و شبکههای حملونقل آسیای مرکزی، ترکیه و اروپا را فراهم میکند. سهم آمریکا در شرکت توسعهدهنده این پروژه ۷۴ درصد خواهد بود و مدت اولیه بهرهبرداری ۴۹ سال تعیین شده است.
این مسیر بهدلیل نزدیکی به مرز ایران، نگرانی تهران را نیز برانگیخته است. در نهایت، آینده نفوذ روسیه و غرب به توانایی ارمنستان در تنوعبخشی به روابط اقتصادی، انرژی و امنیتی بستگی دارد.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: شکست دونالد ترامپ و از دست رفتن اکثریت جمهوریخواهان در هر دو مجلس کنگره، میتواند بر تحولات راهبردی خاورمیانه، بهویژه تقابل با ایران، جنگ غزه و بحران لبنان تأثیر بگذارد. چنین نتیجهای قدرت دموکراتها را برای نظارت بر دولت و محدود کردن تصویب قوانین و بودجهها افزایش میدهد، اما لزوماً به تغییر اساسی سیاست خارجی آمریکا منجر نمیشود.
در پرونده ایران، این تحول ممکن است محاسبات دو طرف درباره مذاکره، تشدید تنش و هزینههای رویارویی طولانیمدت را تغییر دهد. در غزه نیز افزایش نظارت کنگره میتواند بحث درباره کمکهای نظامی به اسرائیل، حفاظت از غیرنظامیان و آتشبس را تقویت کند، بیآنکه پایان جنگ تضمین شود. در لبنان، اختلافات داخلی آمریکا ممکن است میانجیگری واشنگتن را تضعیف یا ترامپ را به توافق برای مهار درگیری سوق دهد.
در مجموع، شکست ترامپ الزاماً نفوذ آمریکا را کاهش نمیدهد، بلکه استفاده از آن را پیچیدهتر و پیشبینیناپذیرتر میکند. نویسنده بر ضرورت هماهنگی کشورهای عربی و حمایت از راهحلهای سیاسی برای کاهش خطر جنگ تأکید دارد.
المیادین در مقاله ای نوشت: اسرائیل جنگ یمن را بخشی از راهبرد گستردهتر خود برای تضعیف ایران و محور مقاومت میداند. از این منظر، جبهه یمن نهتنها تهدیدی برای امنیت دریای سرخ و کشتیرانی بینالمللی است، بلکه عرصهای برای ارزیابی توان موشکی و پهپادی انصارالله و ایران و آمادهسازی احتمالی برای حمله مجدد به تهران محسوب میشود.
به گفته نویسنده، اظهارات دونالد ترامپ درباره کمک اطلاعاتی اسرائیل به عربستان در مقابله با انصارالله، احتمال استفاده از همکاری امنیتی برای احیای روند عادیسازی روابط ریاض و تلآویو را تقویت کرده است. اسرائیل همچنین میکوشد با گسترش همکاریهای منطقهای، نقش مستقلتری در معادلات امنیتی خاورمیانه ایفا کند.
بااینحال، تحقق این اهداف به توان مقاومت یمن، ظرفیت ایران و محاسبات سیاسی و امنیتی عربستان بستگی دارد. نویسنده تأکید میکند که حملات نظامی لزوماً به دستاورد سیاسی منجر نمیشوند و تضعیف یک جبهه مقاومت نیز تضمینی برای فروپاشی کل محور یا مهار ایران نیست.
رسانه های چین و روسیه
وبسایت شبکه آرتی روسیه در گزارشی با عنوان «اسرائیل روابط قوی خود با ایالات متحده را زیر سؤال میبرد» به بررسی آینده همکاریهای نظامی واشنگتن و تلآویو پرداخت و نوشت که افزایش مخالفتها در آمریکا با کمکهای نظامی به رژیم صهیونیستی، این رژیم را به سمت تغییر الگوی روابط دفاعی و جایگزینی کمکهای مالی با مشارکت متقابل سوق داده است.
بر اساس این گزارش، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، خواستار کاهش تدریجی کمکهای نظامی آمریکا طی ۱۰ سال آینده شده است. واشنگتن طبق توافق کنونی سالانه ۳.۳ میلیارد دلار کمک نظامی و ۵۰۰ میلیون دلار برای دفاع موشکی اسرائیل اختصاص میدهد.
تلآویو امیدوار است با گسترش تولید مشترک تسلیحات، همکاری در تحقیق و توسعه و تبادل فناوری، منافع دفاعی و صنعتی دو طرف را افزایش دهد. استفاده از فناوریهای اسرائیلی در حوزه پهپادها و سامانههای مقابله با پهپادها نیز از زمینههای همکاری احتمالی عنوان شده است.
با این حال، وابستگی نیروی هوایی اسرائیل به جنگندهها و مهمات آمریکایی و نیاز سامانههای دفاع موشکی آن به فناوری و پشتیبانی واشنگتن، همچنان مانعی در مسیر استقلال نظامی این رژیم است.
این گزارش همچنین با اشاره به افزایش دیدگاههای منفی افکار عمومی آمریکا درباره اسرائیل و اختلافات سیاسی بر سر فروش تسلیحات، تأکید میکند که حتی گسترش مشارکت دفاعی نیز نمیتواند تداوم حمایت سیاسی و نظامی دولتهای آینده آمریکا از تلآویو را تضمین کند.
شبکه سیجیتیان چین در گزارشی با عنوان «انفجار نفتکش در تنگه هرمز همزمان با ادامه درگیریهای عربستان و نیروهای یمنی» نوشت که همزمان با افزایش تنشها در خاورمیانه و نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، درگیریهای نظامی میان ائتلاف تحت رهبری عربستان و نیروهای یمنی نیز ادامه دارد.
بر اساس این گزارش، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کرد دومین نفتکش غولپیکر که قصد عبور از مسیر غیرمجاز تنگه هرمز را داشت، پس از برخورد با مین دریایی منفجر شد. سپاه اعلام کرد این نفتکش بیش از دو میلیون بشکه نفت خام حمل میکرد و سامانههای موقعیتیاب و رادار خود را خاموش کرده بود.
چین تیان، معاون مؤسسه مطالعات خاورمیانه در مؤسسه روابط بینالملل معاصر چین، به رسانههای این کشور گفت حملات به کشتیهای تجاری موجب افزایش شدید هزینه حمل نفتکشها و بیمه شده و میتواند زنجیرههای تأمین جهانی و تجارت بینالمللی را مختل کند. وی همچنین درباره احتمال تشدید تقابل ایران و آمریکا بر سر کنترل این آبراه هشدار داد.






