پیامدهای اجرای طرح تشکیل اقلیم در جنوب عراق/نگاه بغداد و تهران


کارشناس مسائل عراق گفت: احتمال تشکیل اقلیم جدید در جنوب عراق منتفی است اما اینکه بودجه به شکل متفاوتی تخصیص پیدا کند، موضوع دیگری به حساب میآید.
محمدصالح صدقیان، کارشناس مسائل عراق در تشریح ابعاد و علل مطرح شدن طرح تشکیل اقلیم در جنوب عراق در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: این موضوع در قالب یک طرح در داخل مجلس مطرح شده است؛ بنابراین، اساساً یک طرح سیاسی نیست و گروهی در داخل مجلس این مسئله را مطرح کردهاند که توزیع بودجه میان اقلیمهای عراق عادلانه نبوده است. در حال حاضر، در عراق دو اقلیم داریم که یکی اقلیم کردستان و دیگری اقلیم عراق که در واقع همان ساختار مرکزی کشور است و اقلیم سومی وجود ندارد و این گروه معتقدند که باید در قانون بودجه، سازوکار توزیع منابع بهگونهای تنظیم شود که عادلانهتر باشد.
وی ادامه داد: من این موضوع را بهعنوان مطالبهای برای تشکیل یک اقلیم جدید در جنوب عراق یا یک اقلیم شیعی مطرحشده نمیدانم و معمولاً هم اینگونه گروهها تأثیرگذاری چندانی ندارند. بهویژه اینکه ایران نیز با تشکیل اقلیم جدید در عراق، خارج از چارب اقلیم کردستان، موافق نیست. میدانیم که موضوع تشکیل اقلیم جنوب عراق در سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵، مطرح شد. در آن مقطع پیشنهاد تشکیل یک اقلیم شیعی مطرح شد، اما پس از آن، دیگر کسی بهطور جدی پیگیر این موضوع نبود.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: بنابراین، بعید میدانم که در شرایط کنونی با یک مسئله حاد یا مطالبهای جدی و قدرتمند برای تشکیل اقلیم جدید مواجه باشیم و به نظرم، موضوع در همان سطح مطالبات مربوط به نحوه توزیع بودجه عراق باقی مانده است. از نظر سیاسی نیز باید توجه داشت که اگر قرار باشد اقلیمی در جنوب عراق تشکیل شود، این مسئله در اختیار چارچوب هماهنگی شیعیان است، نه گروههایی مانند حزبالله یا کتائب سیدالشهدا و اساساً بعید میدانم این گروهها از قدرت و نفوذ سیاسی لازم برای پیشبرد چنین طرحی برخوردار باشند.
وی افزود: اما اینکه چرا این موضوع مطرح شده است، به نظر میرسد دستکم در فضای رسانهای مورد توجه قرار گرفته و در داخل مجلس نیز درباره آن بحث شده است؛ یعنی موضوع صرفاً خارج از مجلس مطرح نشده است. در واقع، برخی جریانها در جنوب عراق معتقدند که بودجه بهصورت عادلانه میان استانهای مختلف کشور توزیع نمیشود و در این زمینه، با استانهای جنوب عراق برخوردی ناعادلانه صورت میگیرد و مطالبه آنها این است که توزیع بودجه بر اساس یک نظام اقلیمی انجام شود.
صدقیان گفت: اما اینکه بغداد تا چه اندازه ممکن است این مطالبه را بپذیرد، یا اساساً احتمال دارد که تقسیم بودجه میان استانها تحت تأثیر این طرح قرار بگیرد، مسئله دیگری است. به نظرم، اگر این موضوع در چارچوب هماهنگی شیعیان بهطور جدی بررسی و پخته شود، بهویژه با توجه به اینکه نخستوزیر نیز عضو این چارچوب است، ممکن است در نهایت بر نحوه تخصیص بودجه تأثیر بگذارد. بااینحال، بعید میدانم که طرح مطرحشده در پارلمان بهتنهایی تأثیر خاصی داشته باشد.
وی اضافه کرد: در مجموع، احتمال تشکیل یک اقلیم جدید در جنوب عراق را منتفی میدانم؛ اما اینکه بودجه به شکل متفاوتی تخصیص پیدا کند، هرچند بعید به نظر میرسد، اما موضوعی جداگانه است. در شرایط کنونی، طرح مسئله تشکیل اقلیم جنوب عراق بسیار خطرناک است. زیرا اگر چنین موضوعی مطرح شود، اهل سنت در مناطق غربی عراق نیز ممکن است مطالبات مشابهی را مطرح کنند. آنها از مدتها پیش خواهان تشکیل اقلیم خود بودهاند. در چنین شرایطی، ممکن است علاوه بر اقلیم کردستان، دو اقلیم دیگر یعنی یکی در جنوب عراق و دیگری در مناطق مرکزی یا غربی کشور شکل بگیرد.
رئیس مرکز عربی مطالعات ایران عنوان کرد: در نهایت، بعید میدانم دولت عراق چنین وضعیتی را بپذیرد و اساسً ایران نیز با چنین سناریویی موافق نیست. اگر موضوع تشکیل اقلیمهای جدید جدی شود، تردیدی نیست که اهل سنت نیز ممکن است پس از آن به سمت جدایی از عراق حرکت کنند؛ زیرا برخی از آنها اساساً خواهان تشکیل یک دولت مستقل هستند و مناطقی مانند موصل، فلوجه و استان انبار را در چارچوب چنین مطالبهای مطرح میکنند.
بنابراین، اگر مسئله تشکیل اقلیمهای جدید در عراق بهطور جدی مطرح شود، به نظر من، هیچ تردیدی وجود ندارد که این موضوع میتواند به سمت تجزیه کشور پیش برود. وقتی جریانهای اهل سنت بهصورت جدی درباره این مسئله صحبت میکنند، منظورشان صرفاً یک مطالبه محدود اداری نیست؛ بلکه آنها خواهان تشکیل یک اقلیم مستقل با بودجه مختص به خود هستند.
انتهای پیام/






