چگونگی استفاده چین از مشغولیت آمریکا در خاورمیانه/چشمانداز توسعه اقتصادی و نظامی پکن


کارشناس مسائل بینالملل گفت: از آنجاکه جهان امروز بیش از هر چیز بر پایه اقتصاد و تجارت حرکت میکند، قدرت اقتصادی چین نیز نقش مهمی در تثبیت جایگاه جهانی این کشور خواهد داشت.
علی بیگدلی، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با ایلنا، با اشاره به تلاش چین برای استفاده از مشغولیت ایالات متحده در خاورمیانه به نفع خود اظهار کرد: واقعیت این است که از سفر شی جینپینگ به آمریکا انتظارات زیادی میرفت و ما هم انتظار داشتیم که این سفر نتایج مشخصی به همراه داشته باشد؛ اما به نظر میرسد سفر او، بدون دستاورد قابلتوجهی به پایان رسیده است. این سفر نشان داد که در هیچیک از زمینههایی که قرار بود طرفین به توافق برسند و دیدگاه مشترکی داشته باشند، اتفاق خاصی نیفتاده است.
وی ادامه داد: به نظر میرسد شی جینپینگ با دست پر به این سفر رفته بود، درحالیکه ترامپ درخواستهای زیادی از چین داشت، اما در عمل هیچیک از آنها محقق نشد. نکته دوم این است که آمریکاییها از نظر نظامی با مشکلاتی مواجه شدهاند و چین هم از گرفتار شدن آمریکا در منطقه خاورمیانه خوشحال است؛ چراکه اکنون مشکلات جدیدی برای آمریکا به وجود آمده است.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: حوثیها، با توجه به انفجارهای مکرری که در ریاض و مناطق دیگر رخ داده، وارد درگیریهایی شدهاند که دامنه آن روزبهروز گستردهتر میشود و این وضعیت میتواند به نفع چین تمام شود؛ هرچند روابط عربستان سعودی و چین هم بسیار صمیمانه است. ممکن است چین در آینده ایران را تحت فشار قرار دهد تا حوثیها را کنترل کند. از سوی دیگر، ما هم از چین انتظار داریم که برای کاهش فشارهای آمریکا بر ایران اقدام کند.
وی افزود: در مورد نفت هم باید توجه داشت که چین یکی از بزرگترین ذخایر راهبردی نفت جهان را در اختیار دارد. به همین دلیل، با استفاده از این ذخایر توانسته نیاز خود را مدیریت کند و حتی مانع از افزایش بیشتر قیمت نفت شود و در این خصوص ترامپ هم بابت استفاده از ذخایر راهبردی نفت از چین تشکر کرد. لذا بهطور کلی، چین کشور چندان پرتنشی نیست و تمایلی به درگیری و جنگ ندارد. اگرچه با دولتهای مختلف منطقه، ازجمله اسرائیل، قراردادهای بلندمدت دارد، اما علاقهمند نیست وارد ماجراهای جدید شود.
این استاد دانشگاه تاکید کرد: این رویکرد با سیاست روسیه تفاوت دارد. ترامپ دو برنامه برای دو کشور داشت؛ در مورد چین، تلاش کرد این کشور را از روسیه جدا کند و فاصلهای میان آنها بیندازد، اما چندان موفق نبود. اکنون هم به نظر میرسد روسیه در حال حرکت به سمت چین است؛ بهویژه با توجه به اینکه محدودیتهای مربوط به صادرات گاز روسیه کاهش یافته یا کنار گذاشته شده است. این موضوع میتواند امتیازی در برابر ناکامی آمریکا در مذاکرات با چین باشد.
وی گفت: حدود دو ماه پیش، یکی از خبرگزاریها گزارش داده بود که چین از نظر اطلاعاتی و تسلیحاتی در مقایسه با روسیه و آمریکا عقبتر است. البته چین در چند سال گذشته توانسته توانمندیهای خود را تا حد قابلتوجهی افزایش دهد؛ هرچند همچنان از آمریکا عقبتر است. چینیها اعلام کردهاند که طی پنج تا ده سال آینده به قدرت برتر هستهای جهان تبدیل خواهند شد و حتی از روسیه و آمریکا نیز پیشی خواهند گرفت.
بیگدلی اضافه کرد: بنابراین، اقدامات آمریکا در منطقه باعث شده است که بخشی از توان و تجهیزات نظامی این کشور درگیر شود و با مشکلاتی مواجه شود. اکنون عربستان سعودی نیز، با وجود برخورداری از گستردهترین امکانات نظامی در منطقه، احتمالاً با برخی از همین مشکلات روبهرو شده است.
وی گفت: چینیها از اینکه آمریکا با محدودیتهایی در توان تسلیحاتی خود مواجه شده، رضایت دارند. این ارزیابی تا حدی قابلتوجه است؛ زیرا گزارشهای مختلف رسانهای هم به مشکلات آمریکا در این زمینه اشاره کردهاند اما به هر ترتیب آمریکاییها بهصورت شبانهروزی تلاش میکنند این کمبودها را جبران کنند.
این تحلیلگر مسائل آمریکا افزود: اگر بخواهیم بگوییم چین در طول مدت جنگ، از نظر تسلیحاتی پیشرفتهای چشمگیری داشته است، شاید هنوز برای چنین نتیجهگیریای زود باشد. اما همانطور که گفته شد، سیاست کلی چین این است که قدرت نظامی خود، بهویژه قدرت هستهایاش، را افزایش دهد و احتمالاً در آینده نیز همین مسیر را ادامه خواهد داد.
وی عنوان کرد: چین به این نتیجه رسیده است که اگر بخواهد جایگاه اقتصادی و تجاری خود را در جهان حفظ کند، باید از نظر نظامی هم به سطح قابلقبولی از قدرت برسد. نکته دیگر این است که یکی از خواستههای شی جینپینگ در دیدار با ترامپ این بود که فضای بینالمللی بازتر شود تا چین هم بهعنوان یک قدرت جهانی، سهمی از عرصه بینالمللی در اختیار داشته باشد. به بیان دیگر، چین نمیخواهد جهان در انحصار یک کشور باقی بماند و خواهان پایان یافتن وضعیت تکقطبی است.
بیگدلی گفت: آمریکاییها با این خواسته موافقت نکردند، اما در عمل، به نظر میرسد که جهان در آینده به همین سمت حرکت خواهد کرد. آینده تا حد زیادی به چین تعلق خواهد داشت؛ اگرچه آمریکاییها در حال حاضر این واقعیت را نپذیرفتهاند. پیشبینی من این است که در آینده، چین هم از نظر اقتصادی و هم از نظر نظامی جایگاه برجستهتری پیدا خواهد کرد. از آنجاکه جهان امروز بیش از هر چیز بر پایه اقتصاد و تجارت حرکت میکند، قدرت اقتصادی چین نیز نقش مهمی در تثبیت جایگاه جهانی این کشور خواهد داشت.
وی در پایان خاطرنشان کرد: درواقع، چین میخواهد فضای بینالمللی را بهگونهای تغییر دهد که بتواند بهعنوان یک قدرت نظامی نیز امکان مانور بیشتری داشته باشد. در این زمینه، در مذاکرات با آمریکا توافقی حاصل نشد؛ اما چین همچنان در حال نمایش قدرت نظامی خود و تلاش برای رسیدن به سطح بالاتری از توانمندیهای نظامی است تا بتواند آن را در جایگاه قدرتی همتراز با روسیه، یا حتی بالاتر از آن، قرار دهد.
انتهای پیام/






