بوشهر – زندگی عشایری با کوچ، دامداری، تولید و حرکت در گره خورده است، اما در میان همه نیازهای این جامعه، آب جایگاهی متفاوت دارد؛ ضرورتی که نبود آن، این چرخه را با اختلال مواجه میکند.
خبرگزاری مهر٬ گروه استانها: در بخش ارم شهرستان دشتستان، اهمیت تأمین آب برای عشایر به دلیل گستردگی مناطق استقرار، پراکندگی کانونهای عشایری و فاصله برخی سکونتگاهها از زیرساختهای ثابت، دوچندان است. بخشی از عشایر این منطقه در نقاطی حضور دارند که دسترسی به آنها بهویژه در شرایط خاص، نیازمند استفاده از امکانات و ناوگان سیار آبرسانی است.
آب در زندگی عشایری تنها برای مصرف خانوار اهمیت ندارد و بخش قابل توجهی از آن برای تأمین نیاز دامها مورد استفاده قرار میگیرد؛ موضوعی که مستقیماً با استمرار فعالیت دامداری و معیشت خانوارهای عشایری ارتباط دارد. از همین رو، هر برنامهای برای حمایت از جامعه عشایری باید تأمین پایدار و منظم آب شرب و دام را در اولویت قرار دهد.
بخش ارم یکی از مناطق مهم عشایرنشین دشتستان محسوب میشود و بخش قابل توجهی از جمعیت عشایری شهرستان در این محدوده حضور دارند. پراکندگی این جمعیت در مناطق مختلف، از دشتها و ارتفاعات گرفته تا مناطق مرزی و صعبالعبور، موجب شده است خدمترسانی به عشایر نیازمند برنامهریزی مستمر و هماهنگی میان دستگاههای مختلف باشد.
در این میان، مناطق دورافتادهای همچون دشت سوخته که در مرز مشترک استانهای بوشهر و فارس قرار دارد، نمونهای از کانونهایی است که تأمین خدمات اساسی در آن به تلاش و آمادگی بیشتر دستگاههای خدماترسان نیاز دارد. انتقال آب به چنین مناطقی تنها یک خدمت روزمره نیست، بلکه بخشی از الزامات حفظ پایداری زندگی و تولید در جامعه عشایری است.
اهمیت موضوع زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم عشایر علاوه بر نقش تاریخی خود در فرهنگ و هویت مناطق مختلف، همچنان یکی از گروههای مؤثر در تولید محصولات دامی و تأمین بخشی از نیاز غذایی جامعه هستند. بنابراین تأمین آب برای آنان را میتوان بخشی از زنجیره حمایت از تولید و امنیت غذایی دانست.
در چنین شرایطی، آمادگی ناوگان آبرسانی و سنجش توان عملیاتی خودروهای حامل آب اهمیت ویژهای پیدا میکند. اجرای مانورهای آمادگی میتواند ضمن شناسایی نقاط ضعف و کمبودهای احتمالی، هماهنگی میان نیروهای اجرایی را افزایش داده و زمینه ارائه خدمات سریعتر به کانونهای عشایری را فراهم کند؛ رویکردی که در دشتستان با تمرکز ویژه بر مناطق عشایرنشین بخش ارم دنبال شده است.
تأمین آب شرب و آب مورد نیاز دام عشایر
سرپرست اداره امور عشایر دشتستان در گفتگو با خبرنگار مهر، تأمین آب شرب و آب مورد نیاز دام عشایر را از اولویتهای این اداره عنوان کرد و گفت: با توجه به نقش مهم جامعه عشایری در تولید و اقتصاد منطقه، برنامهریزی برای تأمین آب مورد نیاز آنان با جدیت دنبال میشود.
علی سلیمی افزود: اداره امور عشایر تلاش میکند با برنامهریزی مناسب و استفاده حداکثری از ظرفیت ناوگان آبرسانی، خدماترسانی به مناطق عشایری را با سرعت و کیفیت بیشتری انجام دهد و نیازهای آبی خانوارها و دامهای آنان را در نقاط مختلف شهرستان پوشش دهد.
سلیمی با اشاره به اجرای مانور آمادگی ناوگان آبرسانی اظهار کرد: در این برنامه، توان عملیاتی خودروهای آبرسان مورد بررسی قرار گرفت تا میزان آمادگی تجهیزات و ظرفیت موجود برای تأمین آب مورد نیاز عشایر در مناطق مختلف شهرستان ارزیابی شود.
سرپرست اداره امور عشایر دشتستان ادامه داد: بررسی آمادگی ناوگان از این جهت اهمیت دارد که بخشی از مناطق عشایری شهرستان در نقاط دورافتاده قرار دارند و در مواقع نیاز باید بتوان در کوتاهترین زمان ممکن خدمات لازم را به آنها ارائه کرد.
وی تأکید کرد: وظیفه دستگاههای متولی در حوزه خدماترسانی به جامعه عشایری این است که همان روحیه جهادی را در میدان خدمت دنبال کنند و اجازه ندهند فاصله جغرافیایی یا دشواری مسیر، مانعی برای دسترسی عشایر به خدمات ضروری از جمله آب باشد.
در کنار برنامهریزی اجرایی اداره امور عشایر، نقش مدیریت بخش و هماهنگی میان دستگاههای خدماترسان نیز در تأمین نیازهای عشایر بخش ارم اهمیت دارد. گستردگی کانونهای عشایری و حضور بخشی از خانوارها در مناطق صعبالعبور موجب شده است که خدمترسانی به این جامعه نیازمند نگاه منطقهای و همکاری مستمر باشد.
ارتقای آمادگی نهادهای خدماترسان
بخشدار ارم در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به جایگاه این بخش در جامعه عشایری شهرستان دشتستان اظهار کرد: بخش ارم از مناطق مهم عشایرنشین شهرستان است و در راستای عدالت در توزیع خدمات و ارتقای کیفیت زندگی عشایر، اقدامات اساسی در این منطقه دنبال میشود.
سید حسین جعفری با بیان اینکه حدود ۷۰ درصد عشایر شهرستان دشتستان در بخش ارم حضور دارند، افزود: تأمین آب شرب و آب مورد نیاز دام عشایر، یکی از مهمترین محورهای خدمترسانی در این منطقه است و در کنار آن، ارتقای آمادگی نهادهای خدماترسان در شرایط اضطراری و شناسایی کمبودها نیز مورد توجه قرار دارد.
جعفری ادامه داد: بخش قابل توجهی از جامعه عشایری در مناطق دورافتاده و صعبالعبور مستقر هستند که از جمله آنها میتوان به منطقه دشت سوخته در مرز مشترک استان بوشهر و استان فارس اشاره کرد. خدمترسانی به این مناطق نیازمند هماهنگی و همت همه دستگاههای مرتبط است تا خدمات ضروری بدون وقفه به دست عشایر برسد.
بخشدار ارم با اشاره به نقش عشایر در عرصههای مختلف اجتماعی و اقتصادی تصریح کرد: عشایر در دوران دفاع مقدس نقش مهمی در پشتیبانی از جبههها ایفا کردند و امروز نیز در حوزه تولید و امنیت غذایی کشور نقشآفرین هستند؛ بنابراین تکریم این جامعه و توجه به نیازهای آنان باید در برنامه خدماترسانی دستگاهها مورد توجه قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: در برنامه آبرسانی، تیمهای خدماترسان با استفاده از ظرفیتهای سیار، آب شرب و آب مورد نیاز دام عشایر را به دورترین کانونهای عشایری بخش ارم، بهویژه مناطق مرزی دشت سوخته، منتقل کردند و این روند برای پاسخگویی به نیازهای موجود ادامه خواهد داشت.
تأمین آب برای عشایر بخش ارم در واقع فراتر از انتقال چند مخزن آب است؛ این اقدام با استمرار دامداری، حفظ معیشت خانوار، کاهش مشکلات ناشی از کمبود منابع و امکان تداوم حضور عشایر در کانونهای تولیدی ارتباط مستقیم دارد. به همین دلیل، استمرار آبرسانی سیار در کنار تقویت زیرساختهای پایدار میتواند نقش مهمی در کاهش آسیبپذیری این جامعه داشته باشد.
از سوی دیگر، پراکندگی جمعیت عشایری و شرایط جغرافیایی منطقه ایجاب میکند که برنامه تأمین آب صرفاً به اقدامات مقطعی محدود نشود و موضوعاتی مانند پایش مستمر نیازها، تقویت ناوگان، آمادگی خودروهای آبرسان، شناسایی کانونهای بحرانی و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی به صورت مستمر دنبال شود. در چنین رویکردی، آب نه فقط یک خدمت ضروری، بلکه بخشی از زیرساخت حفظ تولید و زندگی در مناطق عشایری خواهد بود.
