شهرستان ها

تقاطع غیرهمسطح مهریان؛ زخمی قدیمی در ورودی یاسوج

یاسوج-پروژه تقاطع غیرهمسطح مهریان پس از ۱۵ سال فراز و فرود، با رفع معارضات و پیشرفت فیزیکی ۷۰ درصدی، به مراحل پایانی نزدیک شده تا گره ترافیکی ورودی یاسوج سرانجام گشوده شود.

خبرگزاری مهر، گروه استانها: ورودی شهر یاسوج از سمت مهریان سال‌ها یکی از پرحادثه‌ترین محدوده‌های ارتباطی کهگیلویه و بویراحمد بوده است، سه‌راهی‌ای که محل تلاقی مسیر یاسوج ـ اقلید-آزاد راه شیراز-اصفهان، جاده‌های منتهی به مناطق گردشگری و مسیرهای پرتردد ورودی مرکز استان است و به دلیل حجم بالای تردد خودروها، گردشگران، وسایل نقلیه سنگین و دسترسی‌های متعدد، همواره با مشکلات ترافیکی و خطر تصادف روبه‌رو بوده است.

در این محدوده، تنها مسئله عبور خودروها از یک تقاطع معمولی مطرح نبود، تداخل جریان‌های ترافیکی، ورود و خروج خودروها از مسیرهای فرعی، دسترسی به باغ‌ها و مجموعه‌های گردشگری و ضرورت اتصال مناسب محور یاسوج ـ اقلید به شبکه ارتباطی شهر، این نقطه را به یکی از گره‌های مهم ترافیکی بویراحمد تبدیل کرده بود که در ادبیات محلی به «سه‌راه مرگ» نیز شهرت یافت.

ساخت تقاطع غیرهمسطح مهریان با همین هدف در دستور کار قرار گرفت که قرار بود با جداسازی مسیرهای حرکتی، کاهش برخورد جریان ترافیک و ایجاد دسترسی ایمن‌تر، هم از شمار حوادث بکاهد و هم ورودی شمالی و شرقی یاسوج را متناسب با توسعه شهر و افزایش ترددها ساماندهی کند.

اما پروژه‌ای که قرار بود راه‌حل یکی از مشکلات قدیمی مردم باشد، خود به یکی از نمونه‌های طولانی‌شدن طرح‌های عمرانی استان تبدیل شد؛ طرحی که اکنون با گذشت حدود ۱۵ سال از نخستین کلنگ‌زنی، هنوز به بهره‌برداری کامل نرسیده است.

از کلنگ‌زنی سال ۱۳۹۰ تا آغاز دوباره در سال ۱۳۹۹

بررسی سوابق اجرایی این پروژه نشان می‌دهد نخستین کلنگ تقاطع غیرهمسطح مهریان در ۱۳ شهریورماه سال ۱۳۹۰ به زمین زده شد و در برنامه اولیه، بهره‌برداری از آن در مدت ۲۴ ماه پیش‌بینی شده بود، بنابراین انتظار می‌رفت این طرح حداکثر تا شهریورماه سال ۱۳۹۲ به پایان برسد.

با این حال، مشکلات اجرایی و معارضات محلی اجازه نداد پروژه مطابق برنامه پیش برود و طرح برای سال‌ها از مسیر اجرایی مورد انتظار فاصله گرفت.

پس از حدود یک دهه، در تابستان سال ۱۳۹۹ و در جریان سفر وزیر وقت راه و شهرسازی، عملیات احداث تقاطع بار دیگر با برآورد اولیه ۷۲ میلیارد تومان کلنگ‌زنی شد، این مرحله در واقع آغاز مجدد اجرای پروژه با تعریف و پیگیری اجرایی تازه بود، طرحی که این بار نیز با انتظار بهره‌برداری ۲۴ماهه همراه شد.

در همین دوره، محمد عوض‌پور، سرناظر پروژه محور اقلید ـ یاسوج، در فروردین‌ماه ۱۴۰۰ اعلام کرد برآورد اولیه اجرای تقاطع غیرهمسطح مهریان حدود ۷۲ میلیارد تومان است و با پیگیری‌های انجام‌شده، ۳۵ میلیارد تومان برای این پروژه در نظر گرفته شده است.

عوض‌پور همچنین با اشاره به اهمیت محور اقلید ـ یاسوج، تأکید کرده بود که اجرای تقاطع مهریان یکی از مطالبات مردمی است و علاوه بر کاهش ترافیک ورودی یاسوج، می‌تواند در کاهش تصادفات این محدوده نقش مؤثری داشته باشد.

با وجود این، افزایش اعتبار و ازسرگیری عملیات اجرایی به معنای عبور پروژه از همه موانع نبود.

وعده ۲۴ماهه در برابر پیشرفت ۲۰ درصدی

در شهریورماه سال ۱۴۰۰، وضعیت پروژه بار دیگر مورد بررسی قرار گرفت. در آن مقطع، مدیرکل وقت راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد از پیشرفت فیزیکی حدود ۲۰ درصدی تقاطع خبر داد و اعلام کرد اعتبار ۷۲ میلیارد تومانی برای سال ۱۴۰۰ در نظر گرفته شده و حدود ۴۷ میلیارد تومان نیز برای سال ۱۴۰۱ پیش‌بینی شده است.

در همان زمان، کمبود منابع مالی و معارضات ملکی از مهم‌ترین موانع پیشرفت پروژه عنوان می‌شد و هنوز بخش قابل توجهی از عملیات اجرایی باقی مانده بود.

در ادامه، با وجود تأکید مسئولان بر ضرورت تسریع در اجرای طرح، مشکلات مالی و مطالبات پیمانکار همچنان ادامه داشت.

در سال ۱۴۰۲معاون وقت هماهنگی امور عمرانی استانداری کهگیلویه و بویراحمد از پیشرفت حدود ۴۰ درصدی تقاطع خبر داد و اعلام کرد مطالبات پیمانکار به حدود ۷۲ میلیارد تومان رسیده است که مربوط به سال‌های گذشته بود و پرداخت‌نشدن آن، روند اجرای عملیات را با دشواری مواجه کرده بود.

همچنین معارضات مردمی و باقی‌ماندن بخشی از مطالبات مربوط به اراضی واگذارشده از دیگر مشکلات اعلام‌شده در آن مقطع بود.

این اظهارات نشان می‌دهد پروژه‌ای که با اعتبار اولیه ۷۲ میلیارد تومان تعریف شده بود، در مسیر اجرا با افزایش هزینه‌ها، انباشت مطالبات و مشکلات تملک اراضی روبه‌رو شد، عواملی که فاصله میان زمان‌بندی اولیه و واقعیت اجرایی را بیشتر کرد.

تقاطع غیرهمسطح مهریان؛ زخمی قدیمی در ورودی <a href='https://sayeb.ir/tag/%db%8c%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%ac'></div></div></div>یاسوج</a>

در اسفندماه ۱۴۰۳ نیز عیسی شهامت، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کهگیلویه و بویراحمد، در بازدید از پروژه از روند کند اجرای آن ابراز نگرانی کرد و معارضات محلی و جابه‌جایی تیرهای برق را از موانع اصلی پیشرفت دانست.

شهامت در آن بازدید بر ضرورت تعیین تکلیف معارضان، فعال‌ترشدن جبهه‌های کاری و تسریع در اجرای پروژه تأکید کرد، موضوعی که نشان می‌داد حتی پس از گذشت چندین سال از آغاز دوباره طرح، مسائل مربوط به زمین و تأسیسات زیربنایی همچنان در روند اجرا اثرگذار است.

اعتبارهای جدید؛ از مصوبات سفر تا هزینه‌کرد واقعی

یکی از مهم‌ترین مسائل در بررسی وضعیت تقاطع مهریان، تفاوت میان اعتبار مصوب، منابع تخصیص‌یافته و رقمی است که واقعاً در پروژه هزینه شده است.

در سفر دولت چهاردهم به کهگیلویه و بویراحمد، این پروژه بار دیگر در فهرست طرح‌های مهم ارتباطی استان قرار گرفت و منابع مالی جدیدی برای تکمیل آن مطرح شد.

یدالله رحمانی، استاندار کهگیلویه و بویراحمد، در تشریح اعتبارات این طرح اعلام کرده است که تقاطع غیرهمسطح مهریان از دو ردیف اعتباری برخوردار شده و علاوه بر اعتبار مربوط به اتصال استان به آزادراه شیراز ـ اصفهان، به‌عنوان یکی از دو پروژه ویژه سفر ریاست جمهوری، ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار دریافت کرده است.

وی همچنین از اختصاص ۱۰۰ میلیارد تومان دیگر در جریان پایش مصوبات سفر خبر داده و تأکید کرده است که این پروژه از نظر تأمین اعتبار مالی با مشکل مواجه نیست.

از سوی دیگر، بررسی اظهارات مدیرکل راه و شهرسازی درباره منابع مالی پروژه، جزئیات دقیق‌تری از اعتبارات مرتبط با این طرح را روشن می‌کند.

علی پارسایی اعلام کرده است که از مجموع منابع ۳۰۰ میلیارد تومانی مرتبط با طرح، ۱۲۰ میلیارد تومان به شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور و ۱۸۷ میلیارد تومان به اداره‌کل راه و شهرسازی اختصاص یافته است.

به گفته وی، از سهم اداره‌کل راه و شهرسازی، ۱۱۷ میلیارد تومان مستقیماً برای پل مهریان هزینه شده و مابقی منابع در طول مسیر به مصرف رسیده است. همچنین متمم ۱۰۰ میلیارد تومانی این تقاطع به‌صورت جداگانه در حال پیگیری است.

این تفکیک اهمیت زیادی دارد زیرا تمام اعتبار مرتبط با محور یا مسیر اتصال را نمی‌توان هزینه مستقیم ساخت پل دانست، بخشی از منابع در سایر قطعات و عملیات مرتبط با مسیر مصرف شده و رقم ۱۱۷ میلیارد تومان، بر اساس اعلام مدیرکل راه و شهرسازی، هزینه مستقیم انجام‌شده برای پل مهریان است.

در نتیجه، برای ارزیابی واقعی عملکرد مالی پروژه باید میان منابع مصوب، سهم دستگاه‌های اجرایی و هزینه‌کرد مستقیم پل تفاوت قائل شد، موضوعی که در گزارش‌های اعتباری طرح‌های بزرگ راه‌سازی اهمیت ویژه‌ای دارد.

اعتبار تأمین است یا هنوز منابع بیشتری لازم است؟

در این رابطه استاندار کهگیلویه و بویراحمددر گفت‌وگو اختصاصی با خبرنگار مهر گفت: این پروژه از جمله طرح‌هایی است که مشکل تأمین اعتبار ندارد.

یدالله رحمانی با اشاره به موقعیت راهبردی این تقاطع اظهار کرد: پروژه پل مهریان به دلیل قرارگرفتن در ورودی اتصال استان به آزادراه شیراز ـ اصفهان و همچنین ورودی شهر یاسوج و مسیر ارتباطی پل بنسنجان به کمربندی یاسوج ـ شیراز، از اهمیت خاصی برخوردار است.

وی افزود: این پروژه در سفر رئیس‌جمهور به استان به‌عنوان یکی از مصوبات مطرح شد و با توجه به حمایت دولت چهاردهم، از دو ردیف اعتباری برخوردار شده است.

استاندار کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: این پل در قالب اتصال استان به آزادراه اعتبار دریافت کرده و علاوه بر آن، یکی از دو پروژه ویژه سفر ریاست جمهوری بوده که ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار به آن اختصاص یافته است.

تقاطع غیرهمسطح مهریان؛ زخمی قدیمی در ورودی <a href='https://sayeb.ir/tag/%db%8c%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%ac'></div></div></div>یاسوج</a>

رحمانی با اشاره به تخصیص منابع جدید در جریان پایش مصوبات سفر بیان کرد: ۱۰۰ میلیارد تومان نیز در این فرآیند به پروژه اختصاص داده شد و از نظر تأمین منابع مالی، مشکلی برای اجرای آن وجود ندارد.

وی با بیان اینکه فاز نخست پروژه حدود ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، افزود: تکمیل این طرح می‌تواند نقش مهمی در بهبود دسترسی‌های ورودی یاسوج، تسهیل تردد و ارتقای ایمنی عبور و مرور داشته باشد.

۱۵ پایه و بخش‌هایی از عرشه باقی مانده است

مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: عملیات اجرایی این طرح در سال ۱۳۹۸ آغاز شد و قرارداد آن در سال ۱۳۹۹ به مرحله اجرا رسید، اما از زمان آغاز قرارداد تا سه‌ماهه پایانی سال ۱۴۰۰، تنها حدود ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشت.

علی پارسایی افزود: با پیگیری‌های استاندار، معاونت هماهنگی امور عمرانی و مجموعه راه و شهرسازی، پیمانکار برای ادامه عملیات با همان فهرست‌بها و شرایط قرارداد اولیه متقاعد شد و تأمین به‌موقع منابع مالی نیز به‌عنوان شرط اصلی تداوم کار در دستور کار قرار گرفت.

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از منابع مالی پروژه تأمین شده است، گفت: در حال حاضر پل بزرگ مهریان به پیشرفت فیزیکی حدود ۷۰ درصد رسیده و روند اجرای آن نسبت به سال‌های گذشته شتاب بیشتری گرفته است.

مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به مشکلات تملک اراضی در مسیر اجرای پروژه تصریح کرد: بخشی از سازه پل به دلیل مشکلات تملک اراضی با تأخیر مواجه شده بود که خوشبختانه این موانع طی هفته گذشته برطرف شد و پیمانکار اکنون عملیات اجرایی بخش باقی‌مانده را دنبال می‌کند.

وی درباره مراحل تکمیل و بهره‌برداری از پل بیان کرد: برنامه‌ریزی شده است ابتدا یک لاین پل به بهره‌برداری برسد زیرا لاین دوم در مسیر جاده قدیم قرار دارد و پس از افتتاح لاین نخست، مسیر دوم مسدود و تخریب می‌شود تا احداث پل جدید در آن بخش نیز انجام گیرد.

پارسایی ادامه داد: در مجموع حدود ۱۵ پایه و بخش‌هایی از عرشه پل باقی مانده که باید تکمیل شود و عملیات خاکریزی نیز در ادامه اجرای پروژه انجام خواهد گرفت.

وی با اشاره به ضرورت مدیریت ترافیک در زمان اجرای بخش‌های باقی‌مانده افزود: به دلیل قرارگرفتن مسیر موجود در محدوده جلوی پل، باید با تمهیدات اجرایی مناسب، ترافیک به‌صورت موقت به مسیر خاکی هدایت شود تا امکان تکمیل کامل سازه فراهم شود و ایمنی تردد شهروندان نیز به خطر نیفتد.

اتصال مهریان به بنسنجان؛ حلقه تکمیلی شبکه ارتباطی یاسوج

مدیرکل راه و شهرسازی استان از برنامه اتصال پل بزرگ مهریان به پل بنسنجان خبر داد و اظهار کرد: مطالعات اتصال این دو پل در پایین‌دست تکمیل شده و پروژه برای برگزاری مناقصه آماده است.

وی با اشاره به ابعاد مالی این طرح افزود: پیش‌بینی می‌شود مبلغ قرارداد پروژه اتصال پل بنسنجان حدود ۲۵۰ میلیارد تومان باشد و عملیات اجرایی بخش باقی‌مانده آن نیز طی یک تا دو هفته آینده آغاز شود.

پارسایی بیان کرد: اتصال این دو پل نقش مهمی در ساماندهی شبکه ارتباطی منطقه خواهد داشت و با تکمیل پل مهریان و برقراری ارتباط آن با پل بنسنجان، بخش قابل توجهی از بار ترافیکی این محدوده کاهش می‌یابد.

این اتصال از منظر برنامه‌ریزی شهری نیز اهمیت دارد، زیرا بهره‌برداری از یک پل بدون تکمیل مسیرهای ورودی و خروجی آن نمی‌تواند تمام ظرفیت مورد انتظار را ایجاد کند. به بیان دیگر، پل مهریان زمانی می‌تواند نقش کامل خود را در کاهش ترافیک ایفا کند که مسیرهای ارتباطی پیرامونی نیز متناسب با ظرفیت آن تکمیل شده باشند.

از وعده تا بهره‌برداری؛ آزمون نهایی پروژه مهریان

مرور روند اجرای تقاطع غیرهمسطح مهریان، تصویری از فاصله میان برنامه‌ریزی اولیه و واقعیت اجرای پروژه‌های عمرانی را نشان می‌دهد. طرحی که نخستین بار در سال ۱۳۹۰ کلنگ‌زنی شد و قرار بود طی ۲۴ ماه به بهره‌برداری برسد، پس از سال‌ها توقف و کندی، در تابستان ۱۳۹۹ با برآورد ۷۲ میلیارد تومانی دوباره وارد مرحله اجرا شد.

در سال ۱۴۰۰ پیشرفت پروژه حدود ۲۰ درصد اعلام شد، در سال‌های بعد، مشکلات اعتباری و معارضات ملکی همچنان مانع شتاب مورد انتظار بود و در مقطعی نیز مطالبات انباشته پیمانکار به‌عنوان یکی از عوامل کندی کار مطرح شد. اکنون در آبان‌ماه ۱۴۰۵، مسئولان از پیشرفت ۷۰ درصدی و رفع بخشی از موانع تملک اراضی خبر می‌دهند.

با این حال، برای ارزیابی عملکرد این پروژه نباید تنها به درصد پیشرفت فیزیکی یا ارقام اعتباری بسنده کرد زیرا آنچه برای شهروندان اهمیت دارد، زمان دقیق بهره‌برداری، ایمنی مسیر در زمان اجرای عملیات، تکمیل همه دسترسی‌ها و کاهش محسوس ترافیک و تصادفات در محدوده مهریان است.

از سوی دیگر، اعلام تأمین اعتبار از سوی استاندار و اعلام هزینه‌کرد ۱۱۷ میلیارد تومانی مستقیم برای پل از سوی مدیرکل راه و شهرسازی، دو بخش مهم از وضعیت مالی پروژه را روشن می‌کند؛ اما برای پایان‌دادن به ابهامات، انتشار جدول شفاف منابع مصوب، تخصیص‌یافته، پرداخت‌شده، مطالبات باقی‌مانده و هزینه مورد نیاز برای تکمیل پروژه ضروری است.

تقاطع غیرهمسطح مهریان؛ زخمی قدیمی در ورودی <a href='https://sayeb.ir/tag/%db%8c%d8%a7%d8%b3%d9%88%d8%ac'></div></div></div>یاسوج</a>

همچنین رفع معارض اراضی، اگرچه اتفاق مهمی در مسیر اجرای طرح محسوب می‌شود، پایان همه موانع نیست زیرا هنوز بخشی از سازه پل باید تکمیل شود و اجرای مرحله بعدی مستلزم مدیریت ترافیک و فراهم‌کردن شرایط ایمن برای عبور خودروهاست.

نکته مهم دیگر، هماهنگی میان تکمیل پل مهریان و اتصال آن به پل بنسنجان است، اگر این دو طرح با زمان‌بندی هماهنگ پیش نروند، ممکن است بخشی از ظرفیت ایجادشده در پل جدید به دلیل ناتمام‌ماندن مسیرهای ارتباطی مورد استفاده کامل قرار نگیرد.

در نهایت، پروژه مهریان را باید فراتر از یک طرح عمرانی معمولی ارزیابی کرد، این پروژه آزمونی برای تحقق وعده‌های چندین‌ساله، مدیریت منابع مالی، حل معارضات ملکی و پاسخ‌گویی به مطالبه عمومی مردم یاسوج است.

اکنون که مسئولان از تأمین اعتبار، رفع موانع تملک و پیشرفت ۷۰ درصدی سخن می‌گویند، انتظار اصلی این است که این بار به جای تکرار وعده‌های جدید، زمان‌بندی روشن و قابل سنجشی برای تکمیل و بهره‌برداری اعلام شود، زیرا مردم یاسوج پس از ۱۵ سال انتظار، دیگر تنها به شنیدن درصد پیشرفت و رقم اعتبار نیاز ندارند، بلکه می‌خواهند نتیجه این سال‌ها پیگیری را در قالب یک مسیر ایمن، روان و قابل استفاده ببینند.

آگهی
دکمه بازگشت به بالا