کرمان- در حالی هشدار سیلاب در جنوب استان کرمان صادر شده است که ۲۵ روستای شهرستان رودبارجنوب آب آشامیدنی پایدار و سالم ندارند.
خبرگزاری مهر- گروه استان ها: خشکسالیهای پیاپی و افت شدید سطح سفرههای آب زیرزمینی در جنوب استان کرمان، دستکم ۵ هزار نفر از ساکنان ۲۵ روستای شهرستان رودبار جنوب را با بحران جدی تأمین آب آشامیدنی سالم و بهداشتی مواجه کرده است.
این در حالی است که در برخی ماه های سال همین روستاها به دلیل بارندگی های شدید دچار سیلاب می شوند و این روزها نیز هشدار بروز سیلاب در این روستاها صادر شده است.
پهنه وسیع جنوب استان کرمان سالهاست که با پدیده خشکسالیهای ساختاری و کاهش شدید منابع آبی دستوپنجه نرم میکند. اما طی ماههای اخیر، افت بیسابقه دبی چاهها و خشک شدن منابع آبرسانی، شرایط زیست در روستاهای شهرستان رودبار جنوب را وارد فاز بحرانی کرده است؛ به طوریکه هماکنون ۲۵ روستای این شهرستان به طور کامل از دسترسی به شبکه آب آشامیدنی پایدار و سالم محروم هستند.
خشکیدن مجتمعهای آبرسانی و تشدید تنش آبی
بخشی از مجتمعهای آبرسانی روستایی در شهرستان رودبار جنوب که وظیفه تأمین آب شرب چندین آبادی را بر عهده داشتند، بر اثر برداشتهای بیرویه و عدم تغذیه سفرههای زیرزمینی با افت شدید فشار روبهرو شده و برخی از آنها کاملاً خشکیدهاند.
فرماندار رودبار جنوب با تأیید این وضعیت به خبرنگار مهر گفت: خشکسالیهای مستمر و عدم بارندگی کافی در سالهای اخیر، شریانهای حیاتی تأمین آب در منطقه را هدف قرار داده است و در حال حاضر ۲۵ روستای این شهرستان با جمعیتی بالغ بر ۵ هزار نفر، آب آشامیدنی سالم در اختیار ندارند و آبرسانی به این مناطق با چالشهای فنی و اعتباری جدی مواجه شده است.
محمد جهانگیری، با اشاره به اینکه شبکه موجود پاسخگوی نیاز ابتدایی مردم نیست، افزود: تداوم این وضعیت نهتنها معیشت، بلکه سلامت ساکنان مناطق روستایی را تحت تاثیر قرارداده است.
وی گفت: چندین چاه برای رفع این مشکل حفر شده است و حفرچاه جدید نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی ادامه داد : تعداد ۵حلقه چاه شروع به حفاری شده، اما نیاز به حفاری ۵ حلقه چاه دیگر داریم.
برداشت بی رویه آب در بخش کشاورزی مهمترین عامل بی آبی در جنوب کرمان
چالش بیآبی در جنوب کرمان تنها ناشی از کاهش بارندگیها نیست، بلکه برآمده از حفر بیرویه چاههای کشاورزی، اتکا بر روشهای آبیاری سنتی و تأخیر در اجرای پروژههای زیربنایی آبرسانی است.
در شهرستان رودبار جنوب که بخش عمده اقتصاد آن بر پایه کشاورزی خرد و دامداری استوار شده، خشک شدن چاههای شرب فرآیندی تدریجی بوده که با بیتوجهی به بازسازی شبکههای انتقال آب تشدید شده است.
فرسودگی خطوط توزیع و هدر رفت آب در مسیر انتقال نیز بر عمق این مشکل افزوده و دسترسی مردم به حداقل آب سالم برای مصارف روزمره و بهداشتی را ناممکن ساخته است.
مخاطرات بهداشتی و خطر خالی شدن روستاها از سکنه
عدم دسترسی به آب لولهکشی بهداشتی، روستاییان را مجبور کرده تا برای تأمین نیازهای پایه خود به منابع غیربهداشتی نظیر چاههای دستی روباز یا ذخیرهسازی ناایمن آب روی آورند؛ مسئلهای که خطر شیوع بیماریهای عفونی و گوارشی را به ویژه در میان کودکان و سالمندان منطقه افزایش داده است.
از سوی دیگر، نبود آب کافی برای شرب و دام، توان اقتصادی خانوارهای روستایی را تضعیف کرده و موجب شکلگیری موج تازهای از مهاجرت به حاشیه شهرهای بزرگتر استان کرمان از جمله جیرفت و کرمان شده است.
خالی شدن این روستاها از سکنه نه تنها پیامدهای اجتماعی و اقتصادی به همراه دارد، بلکه امنیت پایدار مناطق مرزی و جنوب استان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
مطالبه عاجل مردم؛ از تسریع در آبرسانی سیار تا تکمیل پروژههای زمینمانده
اهالی روستاهای درگیر تنش آبی در رودبار جنوب خواستار ورود عاجل دستگاههای متولی، بهویژه شرکت آب و فاضلاب استان کرمان و نهادهای حمایتی هستند.
در شرایط کنونی، افزایش تعداد تانکرهای آبرسانی سیار و توزیع مخازن بهداشتی در روستاها، سریعترین راهکار کوتاه مدت برای کاهش آلام مردم به شمار میرود.
زهرا، یکی از ساکنان این روستاها است که به خبرنگار مهر می گوید: ما دارای منبع آب مجتمع آبی و خطوط لوله کشی هستیم، اما خشکسالی موجب شده آب روستا قطع شود.
وی گفت: هر چند روز یک بار، یک تانکر آب وارد روستا می کند در غیر این صورت تنها منبع تامین آب ما پمپ های آب کشاورزی هستند که بهداشتی نیستند.
وی افزود: برای استحمام و شستشو ما از آب همین پمپ های کشاورزی استفاده می کنیم و بعضا از همین پمپ ها هم آب می نوشیم که بهداشتی نیست.
محمد دیگر ساکن این روستاها به خبرنگار مهر گفت: از مسئولان می خواهیم هر چه زودتر فکری به حال روستاهای اطراف کنند، ما عده ای کشاورز خرده مالک و یا کارگر هستیم که روی زمین های دیگران کار می کنیم و به دلیل بی آبی بسیاری از جوانان ما از روستا رفته اند و اگر آب باشد مردم هم به روستا باز می گردند.
وی ادامه داد: الان زیر ساخت از جمله لوله کشی در اکثر روستاها وجود دارد و مشکل اصلی ما خشک شدن چاه های آب است و همین مساله موجب شده به ما آبرسانی سیار شود.
وی افزود: مگر چقدر می توان آب برای شرب ذخیره کرد و به هر خانوار چقدر آب می رسد و درنهایت به ناچار به سمت استفاده از چاه های کشاورزی می رویم.
محمد، بیان کرد: از مسئولان می خواهیم به داد ما محرومان در جنوب کرمان برسند و با حفر چاه های آب جدید و کف شکنی زمینه تامین آب این روستاها را تامین کنند.
مریم، یکی از زنان خانه دار این روستا نیز گفت: به دلیل استفاده از آب های کشاورزی کودکان ما دچار بیماری های مختلف می شوند و برای تامین آب باید چند کیلومتر را طی کنیم تا بتوانیم از همین تانکرهای سیار آب تامین کنیم.
وی افزود: بعد از گذشت سال ها از مسئولان توقع داریم برای حل مشکل ما چاره اندیشی کنند، نمی شود که برخی از روستاها آب داشته باشند و فقط ما ۲۵ روستاها بی آب باشیم.
محرومیت ۵ هزار نفر از آب آشامیدنی سالم
نماینده مردم شش شهرستان جنوبی کرمان در مجلس شورای اسلامی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر وضعیت آب شرب در برخی روستاهای جنوب استان کرمان و به ویژه ۲۵ روستای شهرستان رودبار جنوب را نامناسب دانست و گفت: محرومیت حدود ۵ هزار نفر از مردم شریف این دیار از حداقل آب آشامیدنی بهداشتی، مسئلهای است که باید با تلاش جهادی هر چه زودتر مرتفع شود.
منصور شکراللهی، از پیگیری این مشکل از راه های موجود اشاره کرد و ابراز امیدواری کرد با همکاری مسئولان مشکل این روستاهای در کوتاه ترین زمان ممکن رفع شود.
وی گفت: در حال حاضر، مجتمعهای اصلی آبرسانی به دلیل افت شدید سفرههای زیرزمینی کاملاً از مدار خارج شدهاند.
وی افزود: اگرچه تقویت آبرسانی سیار به عنوان یک راهکار موقت باید با حداکثر ظرفیت ادامه یابد، اما نجات پایدار رودبار جنوب نیازمند تخصیص اعتبارات ویژه ملی از محل طرحهای تنش آبی کشور برای حفر چاههای عمیق جدید و نوسازی شبکه است.
اکنون چشم ۵ هزار روستایی شهرستان رودبار جنوب به اقدامات عملی مسئولان اجرایی دوخته شده است تا با تخصیص اعتبارات لازم، حق اولیه آنان در دستیابی به آب آشامیدنی سالم ادا شده و از بروز یک فاجعه زیست محیطی و انسانی در جنوب دیار کریمان جلوگیری شود.
