ایلام – انباشت نخاله‌های ساختمانی در معابر و حاشیه شهر ایلام، علاوه بر خدشه‌دار کردن سیمای شهری، با تخلیه در مسیرهای منتهی به رودخانه‌ها و مسیل‌ها می‌تواند خطر انسداد جریان آب را افزایش دهد.
خبرگزاری مهر – گروه استان ها: با شتاب گرفتن جریان نوسازی و ساخت‌وسازهای شهری در ایلام، معضلی موازی با توسعه شهر یعنی نخاله‌ها و پسماندهای ساختمانی رشد کرده است.
تپه‌هایی از آجر، گچ، بتن و خاک که نه‌تنها چهره بصری محلات و معابر اصلی را خدشه‌دار ساخته، بلکه با دست‌اندازی به حریم مسیل‌ها، بستر رودخانه‌ها و حاشیه‌های طبیعی شهر، زنگ خطر بحران‌های زیست‌محیطی و تشدید خسارات سیلاب را به صدا درآورده است.
اکنون با ورود مشترک مدیریت شهری، شرکت آب منطقه‌ای و اداره‌کل حفاظت محیط زیست، تلاش‌ها برای ساماندهی این وضعیت ابعاد تازه‌ای یافته است.
نخستین حلقه برخورد با این چالش، کوچه و پس‌کوچه‌هایی هستند که زیر بار انباشت مصالح رهاشده کمر خم کرده‌اند. ساکنان محله‌های مختلف ایلام بارها نسبت به این معضل گلایه کرده‌اند.
این موضوع نشان می‌دهد علاوه بر وظایف دستگاه‌های ناظر، تقویت حس تعلق شهری و وجدان شهروندی در مدیریت نخاله‌های خرد تا چه اندازه حیاتی است.
شهرداری وارد میدان شد؛ راه‌اندازی سایت موقت در کمربند شرقی
در پاسخ به این دغدغه‌ها، مدیریت پسماند شهری شهرداری ایلام گام‌های عملیاتی جدیدی برداشته است.
رئیس سازمان پسماند شهرداری ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر در تشریح تازه‌ترین تدابیر اتخاذشده برای مهار پراکندگی نخاله‌ها اظهار کرد: با هدف جلوگیری از پخش و انباشت نخاله‌ها و کاهش بار آلودگی‌های بصری و محیطی، عملیات آماده‌سازی سایت جدید تخلیه نخاله‌های ساختمانی در کمربند شرقی ایلام آغاز شده و تا پایان هفته به بهره‌برداری کامل می‌رسد.
نجم آزمل با اشاره به برنامه اطلاع‌رسانی به رانندگان و فعالان ساختمانی افزود: طی یکی دو روز آینده، تابلوهای راهنمای این سایت برای هدایت شهروندان و کامیون‌ها نصب خواهد شد تا تخلیه تنها در مکان استاندارد و مشخص انجام شود.
وی اضافه کرد: سازوکار کار نیز به این صورت است که نخاله‌های خرد جمع‌آوری‌شده در این سایت موقت، هر ۱۰ روز یک‌بار به شکل منسجم و اصولی به سایت دفن “«هردراز» منتقل می‌شوند تا فرایند دفع بهداشتی صورت گیرد.
آزمل همچنین از تشدید برخوردهای نظارتی و قانونی با متخلفان خبر داد و تصریح کرد: تاکنون ۶۵ دستگاه خودروی متخلف و فاقد پلاکِ شناساییِ حمل نخاله که در معابر و حواشی شهر تخلیه غیرمجاز انجام می‌دادند شناسایی و به پلیس راهور معرفی شده‌اند. صیانت از پاکیزگی شهر جز با همراهی مردم و هدایت صحیح نخاله‌ها به مکان‌های رسمی میسر نخواهد شد.
هشدار آب منطقه‌ای؛ انسداد مجاری آبراهه‌ها، دعوت از سیلاب و خسارت جانی
ابعاد تخلیه غیرمجاز تنها به نازیبایی بصری خلاصه نمی‌شود؛ خطرناک‌ترین پیامد آن، خالی کردن کامیون‌های نخاله در دره‌ها، مسیل‌ها و حاشیه رودخانه‌های فصلی ایلام است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر با صدور هشداری صریح نسبت به پیامدهای جبران‌ناپذیر این اقدام اعلام کرد: هرگونه تخلیه زباله، نخاله و مصالح ساختمانی در بستر و حریم قانونی رودخانه‌ها و مسیل‌های طبیعی اکیداً ممنوع بوده و تهدیدی آشکار علیه ایمنی عمومی، زیرساخت‌های آبی و منابع زیست‌محیطی استان است.
صادق علیمردای عنوان کرد: تخلیه غیرمجاز در این مجاری، با کاهش ظرفیت آبگذری و انسداد مسیرهای طبیعی سیلاب، خطر تغییر جهت جریان آب و ورود سیل به اراضی مسکونی و تاسیسات زیربنایی را در بارندگی‌های فصلی به‌شدت افزایش می‌دهد.
وی ادامه داد: شرکت آب منطقه‌ای با استناد به قانون توزیع عادلانه آب، دخل‌وتصرف در حریم رودخانه‌ها را با قاطعیت و از طریق مراجع قضایی پیگیری خواهد کرد و از عموم سازندگان و رانندگان انتظار می‌رود مجاری آب را مسدود نکنند
محیط زیست: رصد تخلیه در مسیر جایگاه‌ها و تکذیب آلودگی حوضه سد
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان ایلام نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: محیط زیست ایلام پیگیری موضوع پسماند را در صدر اولویت‌های کارگروه مدیریت پسماند قرار داده است.
مهدی تیموری بیان کرد: جلسات کارگروه مدیریت پسماند ایلام به‌صورت منظم و ماهانه برگزار می‌شود. هم‌اکنون شهرداری ایلام در حال عقد قرارداد با مشاوران ذی‌صلاح جهت مکان‌یابی دقیق و تهیه پیوست زیست‌محیطی مرکز بازیافت و تولید کود کمپوست است تا با لحاظ ملاحظات فنی و رضایت عمومی، این زیرساخت مستقر شود.
وی اضافه کرد: محیط زیست ایلام با رد برخی شایعات در خصوص سرازیر شدن آلودگی به سد تاکید کرد: بر اساس آزمایش‌ها و پایش‌های میدانی، فرضیه ورود شیرابه به سد ایلام قاطعانه رد شده است؛ چرا که مرکز دفن زباله شهر ایلام در حوضه آبریز سد ایلام واقع نشده و در حوضه آبریز رودخانه گدارخوش قرار دارد. با این وجود، تخلیه غیرقانونی نخاله‌های ساختمانی در طول مسیرهای منتهی به جایگاه دفن زباله، خود یکی از تهدیدات جدی زیست‌محیطی است که دستگاه‌های متولی مکلف به جلوگیری و برخورد با آن شده‌اند.
مسئله نخاله‌های ساختمانی در ایلام از یک ناهنجاری رفتاری ساده فراتر رفته و به آزمونی جدی برای هماهنگی بین‌بخشی شهرداری، محیط زیست، شرکت آب منطقه‌ای و مراجع انتظامی و قضایی بدل شده است.
راه‌اندازی سایت تخلیه نخاله در کمربند شرقی، شناسایی خودروهای متخلف و پای کار آمدن پلیس راهور، نخستین حلقه‌های این زنجیره ساماندهی هستند.
سازندگان و کارفرمایان باید برای انتقال نخاله به مراکز رسمی مشوق‌های اجرایی داشته باشند و نظارت از مبدأ صدور پروانه ساختمانی آغاز شود.
مسدودسازی راه‌های فرعی منتهی به مسیل‌ها و بستر رودخانه‌ها و جریمه‌های بازدارنده برای رانندگان متخلف باید بدون مسامحه دنبال شود.
شهر امانتی مشترک است؛ حفظ پاکیزگی معابر و حراست از مسیل‌ها در برابر سیلاب‌های ویرانگر، همت همگانی شهروندان و قاطعیت دستگاه‌های مسئول را هم‌زمان طلب می‌کند.
