کرمان- کرمانی ها در حالی مدت هاست شاهد تکدی گری متکدیان حرفه ای در معابر هستند که بی عملی مسئولان موجب مخدوش شدن چهره شهر شده است.
خبرگزاری مهر – گروه استان ها: حضور روزافزون متکدیان حرفه ای با چهره هایی شناخته شده در معابر، چهارراه‌ها و تقاطع‌های اصلی شهر کرمان، به یکی از دغدغه‌های جدی، مطالبات مکرر و گلایه‌های به‌حق شهروندان تبدیل شده است؛ موضوعی که در کنار مخدوش کردن چهره سیمای شهری و ایجاد ناهنجاری‌های بصری، گاه خطرات جدی ترافیکی و بهداشتی را نیز به همراه دارد و شهروندان کرمانی خواستار ورود قاطع، هماهنگ و جمع‌آوری اصولی این افراد از سوی دستگاه‌های ذی‌ربط هستند.
حضور این افراد به گونه ای تکراری و به روال عادی زندگی مردم تبدیل شده است که چهره این افراد کاملا شناخته شده است، اما سوال اینجاست چرا برای جمع آوری انها هیچ اقدامی انجام نمی شود.
اکثر این افراد معتاد هستند و تکدی گری به شغل اصلی آنها تبدیل شده است و در چهارراه ها و معابر سرقفلی دارند و گاه با یکدیگر بر سرمحل تکدی گری مشاجره می کنند.
با تردد در سطح شهر کرمان، از تقاطع‌های پرتردد و کلیدی بلوار جمهوری اسلامی، بلوار پزشک و میدان آزادی، چهاراه جهاد، طهماسب آباد، کاظمی و بازار شهر گرفته تا معابر مرکزی و تاریخی شهر مانند خیابان‌های شریعتی، طالقانی، فلسطین و اطراف بازار بزرگ تاریخی کرمان، حضور متکدیان به‌ویژه در ساعات اوج ترافیک به تصویری تکراری، ناخوشایند و آزاردهنده بدل شده است.
این افراد که بخشی از آنان را متکدیان حرفه‌ای، باندهای سازمان‌یافته یا افراد غیربومی و تبعه‌های غیرمجاز تشکیل می‌دهند، با استقرار در پشت چراغ‌های قرمز، حاشیه پیاده‌روها و ورودی مراکز تجاری و درمانی، علاوه بر ایجاد اختلال در تردد روان خودروها و افزایش احتمال بروز تصادفات رانندگی، موجب سلب آسایش عمومی و ایجاد مزاحمت برای عابران پیاده شده‌اند.
فیلم هایی نیز در خصوص ایجاد تصادف های ساختگی توسط این افراد برای گرفتن دیه در فضای مجازی منتشر شده است.
یا نظارت نیست یا ترک فعل شده است
یک شهروندان کرمانی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر ضمن ابراز گلایه شدید از این وضعیت، بر لزوم اقدام عاجل و بدون اغماض دستگاه‌های متولی تأکید می‌کنند.
محمد ایرانمنش، می گوید: پدیده تکدی‌گری و حضور معتادان متجاهر و کودکان کار در معابر، نه تنها زیبنده شهر تاریخی کرمان نیست، بلکه بسیاری از کمک‌های خیرخواهانه و عواطف پاک مردمی را نیز به بیراهه می‌برد؛ چرا که بر اساس بررسی‌های میدانی، بخش قابل توجهی از این افراد نیازمندان واقعی نبوده و درآمد روزانه هنگفتی از این راه کسب می‌کنند.
وی می افزاید: شما سر هر چهار راه می روید چند فرد خاص با چهره های شناخته شده می بینید که در حال تکدی گری هستند سوال این است آیا مسئولان این را نمی بینند؟
وی ادامه می دهد : اگر نمی بینند، یعنی نظارت ندارند و اگر می بینند، یعنی ترک فعل کرده اند! چرا در مقابل آسیب های اجتماعی کاری نمی شود.
چرخه ناتمام برخورد با متکدیان در کرمان
فرآیند جمع‌آوری، ساماندهی و توانمندسازی آن همواره میان چندین دستگاه اجرایی و نظارتی از جمله شهرداری، فرمانداری، اداره کل بهزیستی، نیروی انتظامی و دستگاه قضایی دست به دست می‌شود.
طبق قوانین موجود، شهرداری موظف به جمع‌آوری و شناسایی اولیه متکدیان است، اما چرخه برخورد با این پدیده نیازمند مکان‌سنجی مناسب برای نگهداری موقت، غربالگری دقیق توسط کارشناسان اداره کل بهزیستی، همکاری نیروی انتظامی در تأمین امنیت و تعیین تکلیف قضایی است.
پیش‌تر نیز طرح‌های مقطعی، شتاب‌زده و گاه فصلی مختلفی برای جمع‌آوری متکدیان در سطح شهر کرمان اجرا شده است، اما تجربه‌های پیشین به‌روشن نشان می‌دهد که عدم استمرار این طرح‌ها، موازی‌کاری نهادها و نبود یک مرکز نگهداری، غربالگری و بازپروری مجهز، استاندارد و دائمی، موجب بازگشت دوباره و سریع متکدیان به سطح معابر پس از مدت کوتاهی می‌شود؛ همین امر موجب دلسردی و گلایه شهروندان از رویکردهای نمادین و کوتاه‌مدت شده است.
چرا با متکدیان حرفه ای برخورد نمی شود
زهرا صالحی، دیگر شهروند کرمانی به خبرنگار مهر می گوید: کرمان یک شهر توریستی است هر چند در ماه های اخیر از تعداد مسافران کاسته شده، اما همچنان شاهد حضور گردشگران هستیم و مردم شهر نیز حق دارند معابری پاکیزه و منزه از تکدی گری داشته باشد.
وی می افزاید: آیا قانونی برای برخورد با این افراد وجود ندارد؟ اگر وجود دارد چرا اجرا نمی شود و مقصر این وضع در سطح شهر کرمان کیست به نظر من دادگستری کرمان باید به این مساله ورود کند، چرا عده ای معتاد با این ظاهر و چهره های شناخته شده در معابر حضور دارند و کاری نمی شود؟
استمرار حضور متکدیان در سطح شهر تنها یک مسئله ساده نیست، بلکه پیامدهای منفی چندبعدی به دنبال دارد. از یک سو، آسیب‌های امنیتی ناشی از حضور افراد با رفتارهای پرخطر یا توزیع‌کنندگان مواد مخدر در پوشش متکدی، امنیت روانی جامعه را خدشه‌دار می‌کند.
از سوی دیگر، گسترش پدیده کودکان کار و خیابان، آینده این کودکان را به تباهی کشیده و زمینه را برای بروز جرائم خرد فراهم می‌سازد.
در بلوار جمهوری به وضوح می توان جوانانی را دید که با لباس های غیر بومی گل و یا وسایل دیگر را می فروشند و حتی کارتخوان دارند.
علاوه بر این، کرمان به عنوان یکی از مقصدهای اصلی گردشگری، تاریخی و فرهنگی در کشور شناخته می‌شود و سالانه میزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی است.
وجود متکدیان در جوار آثار تاریخی ثبت جهانی مانند مجموعه گنجعلیخان یا مبادی ورودی شهر، تصویری مخدوش و نا امیدکننده از مدیریت شهری به گردشگران ارائه می‌دهد که این امر به اقتصاد گردشگری استان نیز آسیب جدی وارد می‌کند.
مطالبه جدی مردم برای جمع آوری همیشگی متکدیان
مطالبه به حق، صریح و مکرر مردم کرمان از مسئولان این است که دستگاه‌های اجرایی استان با هم افزایی، همگرایی و تشکیل یک قرارگاه عملیاتی واحد، فراتر از اقدامات مقطعی و شعاری عمل کنند.
شهروندان کرمانی می‌خواهند شهرداری و شورای اسلامی شهر با همکاری تنگاتنگ با فرمانداری، دادستانی و نهادهای حمایتی، طرحی جامع، پایدار، بدون بازگشت و مبتنی بر قانون را برای پاکسازی کامل معابر از متکدیان حرفه‌ای پیاده‌سازی کنند.
در این میان، تفکیک دقیق میان نیازمندان واقعی و آبرومند و متکدیان حرفه‌ای و باندهای سازمان‌یافته از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است.
متکدیان حرفه‌ای و سودجو نیازمند برخورد قانونی قاطع و بازدارنده از سوی دستگاه قضایی و انتظامی هستند، در حالی که نیازمندان واقعی، سالمندان و افراد دارای معلولیت باید از طریق نهادهای حمایتی نظیر کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی شناسایی شده و تحت پوشش خدمات حمایتی و توانمندسازی پایدار قرار گیرند تا دیگر مجبور به حضور در خیابان‌ها نباشند.
مدیریت چالش‌های اجتماعی در کلان‌شهر کرمان نیازمند تغییر رفتار از اقدامات جزیره‌ای به یک همگرایی نهادی و فعال‌سازی ظرفیت‌های قانونی موجود است.
لزوم اجماع دستگاه های مرتبط برای جمع آوری متکدیان
استاندار کرمان در گفتگو با مهر با ترسیم نقشه راه جدیدی برای شورای اجتماعی این استان، بر لزوم باز تعریف مأموریت شهرداری‌ها و تعیین ضرب‌الاجل برای پاکسازی چهره‌ی شهر از معضلاتی نظیر کودکان کار و معتادان متجاهر تأکید می کند.
محمدعلی طالبی، در تشریح راهبردهای مقابله با آسیب‌های اجتماعی، از جمله پدیده کودکان کار و تکدی گیری، خواستار به کارگیری ساختارهای حقوقی موجود به‌عنوان بازوهای عملیاتی و اجرایی شورای اجتماعی استان شد.
وی تحقق این هدف را منوط به ایجاد اجماع، افزایش تعاملات و هماهنگی حداکثری میان تمامی دستگاه‌های متولی دانست و خاطرنشان ساخت: درک اولویت مسائل اجتماعی باید به باوری عمیق در میان تمامی مدیران و بدنه‌ی اجرایی استان تبدیل شود.
در همین راستا، استاندار کرمان با انتقاد از نگاه تک‌بعدی به نهادهای شهری، تصریح می کند: شهرداری‌ها ذاتاً سازمان‌هایی با مأموریت اجتماعی هستند، اما در عمل اغلب صرفاً به‌عنوان نهادهای عمرانی شناخته می‌شوند.
طالبی، می افزاید: این جایگاه واقعی باید در گفتمان، رفتار و فرآیندهای تصمیم‌گیری مدیران بازتاب یابد و با توجه به حساسیت و ابعاد پیچیده‌ی مدیریت مسائل اجتماعی، تخصیص انرژی مضاعف برای تقویت این حوزه اجتناب‌ناپذیر است.
وی با یادآوری جایگاه ویژه این دیار، می گوید: کرمان به‌عنوان قطب گردشگری شایسته آن نیست که با معضلاتی همچون حضور کودکان کار یا معتادان متجاهر در سطح شهر دست‌وپنجه نرم کند.
استاندار کرمان اگرچه تأکید کرد که برخی از این آسیب‌ها به‌عنوان «پدیده‌های ویترینی» شناخته می‌شوند و لزوماً بازتاب‌دهنده کل واقعیت و بافت شهر نیستند، اما هشدار داد که همین موارد نیز می‌توانند تأثیر مستقیمی بر باور عمومی و تصویر ذهنی جامعه از شهر بگذارند.
همه دستگاه های باید همکاری کنند
شهردار کرمان، نیز در گفتگو با مهر بر رویکرد حفظ کرامت انسانی در مواجهه با پدیده‌هایی نظیر تکدی‌گری و اعتیاد خیابانی تأکید می کند.
محسن تویسرکانی، با اشاره به راه اندازی مرکز مرکز بیومتریک می گوید: بر اساس سازوکار تعریف‌شده در این مرکز نوین، افراد جمع‌آوری‌شده از سطح شهر، طی فرآیندی سیستماتیک شامل ثبت اثر انگشت و احراز هویت دقیق، به‌صورت آنلاین در پایگاه داده مرکزی ثبت می‌شوند و این فرآیند هویت‌بخشی دیجیتال و شناسنامه‌دار کردن افراد، مقدمه‌ای ضروری برای تحویل قانونی، هدفمند و پیگیری‌شده‌ی آنان به نهادهای ذی‌ربط جهت توانمندسازی یا درمان است.
شهردار کرمان با اشاره به این چالش می افزاید: راه‌اندازی این پایگاه داده متمرکز، خلاء اطلاعاتی گذشته را تا حد زیادی پر کرده است.
وی ادامه می دهد: این اقدام علاوه بر ساماندهی مؤثر معضلات، با ایجاد شفافیت، اثر بازدارنده‌ای در کاهش ناهنجاری‌های بصری و اجتماعی در معابر عمومی خواهد داشت.
وی با تاکید برجمع آوری و ساماندهی متکدیان با همکاری دستگاه های دیگر جهت جلوگیری از بازگشت مجدد آنها می افزاید: حضور گسترده متکدیان در معابر نشان می دهد هم اکنون برنامه منسجمی برای رفع این معضل شهری در کرمان وجود ندارد و شهروندان کرمان می خواهند هر چه زودتر برای رفع این معضل چاره ای اندیشی شود.
