قم- معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر پیوند عمیق قرآن با فرهنگ ایرانی، رجوع دوباره به این کتاب را برای پاسخ‌گویی به نیازهای امروز ضروری دانست.
به گزارش خبرنگار مهر، وحید شالچی در آیین اختتامیه چهلمین جشنواره قرآن و عترت دانشجویان کشور که صبح پنجشنبه در تالار شیخ مفید دانشگاه قم برگزار شد، با ابراز خرسندی از حضور در جمع دانشجویان فعال در عرصه‌های قرآنی اظهار کرد: حضور دانشجویانی که هر یک به شیوه‌ای با قرآن کریم ارتباط برقرار کرده و در مسیر انس با این کتاب آسمانی گام برداشته‌اند، مایه افتخار و مباهات جامعه دانشگاهی کشور است.
وی با اشاره به برگزاری این مراسم در شهر مقدس قم و در جوار بارگاه کریمه اهل‌بیت(س) افزود: بهره‌مندی از پیام حضرت آیت‌الله جوادی آملی و سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین خسروپناه در این محفل قرآنی، فرصتی ارزشمند برای بازاندیشی در جایگاه قرآن و نسبت آن با زندگی انسان و تحولات فرهنگی جامعه فراهم کرده است.
معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تبیین جایگاه قرآن در اندیشه و فرهنگ اسلامی بیان کرد: قرآن برای مسلمانان صرفاً متنی تاریخی یا مجموعه‌ای از روایت‌ها درباره خداوند نیست، بلکه کلام مقدس و سخن مستقیم الهی است که از سوی پروردگار به انسان عرضه شده و همین ویژگی، مبنای شکل‌گیری نوعی فرهنگ و تمدن متمایز در جوامع اسلامی قرار گرفته است.
شالچی با بیان اینکه قداست و جایگاه قرآن در طول تاریخ بر عرصه‌های گوناگون زندگی مسلمانان تأثیر گذاشته است، تصریح کرد: بخش قابل توجهی از جلوه‌های فرهنگی و هنری جهان اسلام در ارتباط با این کتاب آسمانی پدید آمده و هنرهایی همچون خوشنویسی، تذهیب، کتابت و تلاوت قرآن از مهم‌ترین نمودهای این پیوند عمیق به شمار می‌روند.
وی با اشاره به جایگاه قرآن در فرهنگ ایرانی خاطرنشان کرد: ارتباط جامعه ایرانی با قرآن تنها به مناسک دینی محدود نمانده، بلکه این کتاب آسمانی در شکل‌گیری ذائقه هنری، زبان، ادبیات و جهان‌بینی ایرانیان نقشی ماندگار داشته است.
قرآن در تار و پود فرهنگ ایرانی حضور دارد
معاون فرهنگی وزارت علوم با اشاره به تأثیرپذیری مفاهیم بنیادین فرهنگ ایرانی از آموزه‌های قرآنی گفت: مفاهیمی همچون نور، رحمت، صبر، هدایت و حکمت در پیوند با معارف قرآن در ذهن و زبان جامعه ایرانی جایگاه یافته‌اند و بخش مهمی از میراث ادبی و فرهنگی ما نیز در همین بستر شکل گرفته است.
وی با اشاره به پیوند عمیق شعر فارسی با مفاهیم و مضامین قرآنی افزود: از آثار سنایی، عطار، مولوی و حافظ تا سروده‌های شاعران معاصر، می‌توان جلوه‌های متعددی از تأثیرپذیری ادبیات فارسی از آیات و مفاهیم قرآن را مشاهده کرد و این ارتباط نشان می‌دهد که قداست و غنای معنایی قرآن چه نقش تعیین‌کننده‌ای در بالندگی ادبیات فارسی داشته است.
شالچی خوشنویسی ایرانی را یکی دیگر از جلوه‌های برجسته تأثیر قرآن بر هنر دانست و اظهار کرد: خوشنویسی را نباید صرفاً مهارتی برای زیبانویسی حروف و کلمات تلقی کرد، بلکه این هنر در بستر تلاش برای صیانت از صورت نوشتاری قرآن و نمایش زیبایی کلام الهی رشد یافته و هویت ویژه‌ای پیدا کرده است.
وی با تأکید بر اینکه رابطه جامعه ایرانی با قرآن نباید صرفاً از منظر تاریخی بررسی شود، ادامه داد: اهمیت قرآن تنها در بازخوانی تأثیر آن بر رویدادها و آثار گذشته خلاصه نمی‌شود، بلکه باید بررسی کنیم این کتاب آسمانی در شرایط کنونی چه افق‌های تازه‌ای پیش روی انسان می‌گشاید و چگونه می‌توان از ظرفیت‌های آن برای فهم مسائل امروز بهره گرفت.
معاون فرهنگی وزارت علوم با اشاره به ضرورت فهم پویا و متناسب با نیازهای زمان از آموزه‌های قرآنی تأکید کرد: نباید قرآن را تابع سلیقه‌ها و اقتضائات متغیر روزگار قرار داد، اما در عین حال فهم ما از این کتاب باید بر پایه تفسیر، تأمل و مراجعه مستمر شکل بگیرد تا بتوانیم مسائل و نیازهای هر دوره را در پرتو معارف آن درک کنیم.
برای مسائل امروز باید دوباره به قرآن رجوع کنیم
شالچی با اشاره به نقش تاریخی قرآن در پاسخ‌گویی به مسائل جوامع اسلامی اظهار کرد: در دوره‌های مختلف، فهم و تفسیر آموزه‌های قرآنی به جوامع مسلمان کمک کرده است تا برای مسائل و دشواری‌های خود راه‌حل‌هایی بیابند و این تأثیرگذاری در حوزه‌های مختلف اجتماعی و حقوقی نیز قابل مشاهده است.
وی با اشاره به آیه سیزدهم سوره اسراء و جایگاه آن در فهم مسائل اجتماعی و حقوقی افزود: آموزه‌های قرآنی در شکل‌گیری نگاه جامعه به کرامت انسانی و ضرورت عبور از برداشت‌های محدود و صرفاً شکلی از قانون نقش داشته‌اند و در این زمینه می‌توان به تجربه تدوین قانون اساسی مشروطه اشاره کرد.
معاون فرهنگی وزارت علوم با یادآوری تلاش‌های علمی و فقهی میرزای نائینی در مواجهه با مسائل جامعه جدید تصریح کرد: اندیشه و تلاش فقهایی همچون میرزای نائینی در فهم تحولات اجتماعی و بررسی مسائل نوپدید، نمونه‌ای از ظرفیت معارف دینی و قرآنی برای مواجهه با نیازهای متغیر جامعه است.
وی با تأکید بر اینکه قرآن کریم حقیقتی پایان‌ناپذیر و گنجینه‌ای همیشگی برای بشریت است، گفت: بهره‌مندی از این گنجینه ارزشمند مستلزم آن است که در هر دوره، مسائل و پرسش‌های پیش روی جامعه را با مراجعه به قرآن مورد بررسی قرار دهیم و پاسخ نیازهای زندگی را در پرتو آموزه‌های آن جست‌وجو کنیم.
شالچی در پایان خاطرنشان کرد: وفاداری به قرآن به معنای توقف در برداشت‌ها و تفسیرهای گذشته نیست، بلکه باید ارتباط با این کتاب آسمانی را به‌صورت مستمر حفظ کنیم و با رجوع دوباره به آن، مفاهیم زندگی و اقتضائات جامعه امروز را بهتر بشناسیم.
