تبریز-مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی باتأکید بر پیوند حقیقت‌گویی، اعتماد عمومی و انسجام اجتماعی، ایام فاطمیه را فرصتی برای بازخوانی حقیقت، تقویت همدلی و بازسازی پیوندهای اجتماعی دانست.
حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسن اصل‌نژادی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه‌های فعالیت فرهنگی و تبلیغی در شرایط امروز جامعه، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌های فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای، شناخت مرز میان جهاد تبیین، اقناع افکار عمومی و تبلیغ یک‌سویه است. این سه مفهوم باید از یکدیگر تفکیک شوند؛ چراکه جهاد تبیین به معنای باز کردن گره‌های ذهنی مخاطب در برابر دشمن، روشن کردن حقیقت و کمک به فهم درست مسائل است، اما اقناع زمانی شکل می‌گیرد که زمینه‌ای فراهم شود تا مخاطب با شناخت، استدلال و اختیار خود به نتیجه برسد. در مقابل، تبلیغ یک‌سویه معمولاً نتیجه را از پیش تعیین می‌کند و بیش از آنکه به دنبال شکل‌گیری فهم و باور باشد، بر انتقال پیام متمرکز است.
وی افزود: به اعتقاد من، مرز اصلی این سه مفهوم در میزان احترام به عقل، اختیار و حق پرسشگری مخاطب قرار دارد. اگر در جهاد تبیین، پرسش مخاطب را تهدید تلقی کنیم، انتقاد را نشانه مخالفت بدانیم و صرفاً انتظار داشته باشیم مخاطب شنونده و تأییدکننده باشد، عملاً از مسیر گفت‌وگوی اقناعی فاصله گرفته‌ایم.
اصل‌نژادی با اشاره به آیه ۱۲۵ سوره نحل، «وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ»، بیان کرد: خداوند متعال در این آیه می‌فرماید با مردم به شیوه‌ای که نیکوتر است، گفت‌وگو و مجادله کنید. برای آنکه جهاد تبیین به شیوه احسن انجام شود، باید شنونده خوبی باشیم. گاهی آن‌قدر برای پاسخ دادن آماده‌ایم که فرصت شنیدن سؤال را از دست می‌دهیم؛ در حالی که بسیاری از پرسش‌های نسل جوان صرفاً به پاسخ اطلاعاتی نیاز ندارند و در پشت آن‌ها تجربه زیسته، دغدغه و گاهی احساس بی‌اعتمادی وجود دارد. بنابراین، ابتدا باید مسئله را به‌درستی بشناسیم.
وی ادامه داد: نباید تصور کنیم برای هر مسئله‌ای پاسخ آماده داریم. گاهی باید صادقانه بگوییم موضوع نیازمند بررسی بیشتر است، گاهی باید اشتباه را بپذیریم و گاهی نیز لازم است میان واقعیت، برداشت شخصی و ادعا تفاوت قائل شویم. اعتماد با صداقت ساخته می‌شود، نه با ادعای دانستن همه پاسخ‌ها.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با تأکید بر اینکه جامعه پویا الزاماً جامعه‌ای بدون اختلاف نیست، گفت: قرار نیست همه افراد در همه مسائل یکسان فکر کنند. جامعه پویا جامعه‌ای است که بتواند اختلاف‌ها را در چارچوب احترام، گفت‌وگو و منافع مشترک مدیریت کند. اگر قرار باشد فقط ما سخن بگوییم و مخاطب بشنود، نباید نام آن را گفت‌وگو بگذاریم. باید به جوان فرصت دهیم سؤال کند، نقد کند، استدلال کند و حتی در صورت لزوم دیدگاه ما را به چالش بکشد.
وی خاطرنشان کرد: جهاد تبیین زمانی به اقناع واقعی نزدیک می‌شود که به جای تلاش برای غلبه بر مخاطب، برای روشن شدن حقیقت تلاش کنیم. هدف گفت‌وگو نباید پیروزی یک طرف بر طرف دیگر باشد، بلکه باید همه طرف‌ها برای نزدیک‌تر شدن به حقیقت تلاش کنند.
سواد رسانه‌ای؛ از اطلاع‌رسانی تا توانمندسازی فکری جامعه
اصل‌نژادی در ادامه با اشاره به ضرورت ارتقای سواد رسانه‌ای و قدرت تحلیل مردم در برابر روایت‌سازی و تحریف واقعیت‌های تاریخی و اجتماعی، اظهار کرد: واقعیت این است که در استان آذربایجان‌شرقی هم در حوزه رسانه و هم در نحوه مواجهه با مخاطب، با مشکلات اساسی روبه‌رو هستیم. برای نمونه، استان هنوز نتوانسته است یک لشکر منسجم رسانه‌ای ایجاد کند و بیشتر فعالان رسانه‌ای در جزیره‌های کوچک و گاهی بدون پشتوانه مادی و محتوایی فعالیت می‌کنند.
وی افزود: از سوی دیگر، گاهی به‌محض مطرح شدن یک سؤال، چند برچسب نادرست به مخاطب زده می‌شود و حیثیت و آبروی او زیر سؤال می‌رود؛ در حالی که این مسئله یکی از بزرگ‌ترین مشکلات ما در استان است و باید در شیوه مواجهه با پرسش‌ها و انتقادها مورد توجه قرار گیرد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های دستگاه‌های فرهنگی و تبلیغی در شرایط کنونی، عبور از رویکرد صرفاً اطلاع‌رسانی و حرکت به سمت توانمندسازی فکری و رسانه‌ای جامعه است، تصریح کرد: امروز با پدیده‌ای مواجه هستیم که در آن واقعیت‌ها گاهی نه از طریق انکار مستقیم، بلکه با انتخاب گزینشی اطلاعات، تقطیع وقایع، برجسته‌سازی بخشی از حقیقت، حذف زمینه‌های تاریخی و تولید روایت‌های جهت‌دار تحریف می‌شوند.
وی ادامه داد: در چنین فضایی، صرفاً تکذیب اخبار نادرست یا انتشار روایت مقابل کافی نیست؛ بلکه باید جامعه‌ای تربیت کنیم که خود قدرت تشخیص، تحلیل و ارزیابی روایت‌ها را داشته باشد. دستگاه‌های فرهنگی و تبلیغی باید ارتقای سواد رسانه‌ای را از سطح آموزش‌های نظری به مهارت‌های عملی منتقل کنند.
اصل‌نژادی با اشاره به آیه ۶ سوره حجرات، «فَتَبَیَّنُوا»، گفت: قرآن کریم تأکید می‌کند هنگامی که خبری به شما رسید، درباره آن تحقیق و بررسی کنید. همچنین در آیه ۳۶ سوره اسراء آمده است: «وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ»؛ یعنی از چیزی که به آن علم و آگاهی نداری، پیروی مکن. بر همین اساس، مردم باید یاد بگیرند منبع خبر را بررسی کنند، میان خبر و تحلیل تفاوت بگذارند، به تصاویر و ویدئوهای تقطیع‌شده اعتماد فوری نکنند و پیش از بازنشر یک مطلب، از صحت آن اطمینان حاصل کنند.
وی با تأکید بر ضرورت آغاز آموزش سواد رسانه‌ای از سنین پایین، بیان کرد: این آموزش باید از نوجوانان و مدارس آغاز شود و به خانواده‌ها و سایر گروه‌های اجتماعی گسترش پیدا کند. همچنین باید به مردم کمک کنیم مسائل را با شناخت زمینه‌ها، علل و پیامدهایشان تحلیل کنند؛ چراکه جامعه‌ای که تاریخ خود را عمیق بشناسد، کمتر در معرض تحریف‌های تاریخی قرار می‌گیرد.
وی با بیان اینکه دستگاه‌های فرهنگی نباید صرفاً به انتشار بیانیه، پوستر و محتوای رسمی اکتفا کنند، افزود: باید از ظرفیت مستندسازی، هنر، سینما، ادبیات، روایت‌های مردمی و تجربه‌های واقعی استفاده کنیم. گاهی یک روایت مستند از زندگی یک انسان یا یک اتفاق اجتماعی، تأثیری عمیق‌تر از ده‌ها سخنرانی دارد.
اصل‌نژادی، اعتماد را محصول صداقت، سرعت در اطلاع‌رسانی، پذیرش اشتباهات و پاسخ‌گویی دانست و اظهار کرد: اعتماد با دستور و توصیه ایجاد نمی‌شود. اگر رسانه‌های رسمی در بیان واقعیت‌ها تأخیر داشته باشند یا مسائل و مشکلات جامعه را نادیده بگیرند، طبیعی است که بخشی از مخاطبان برای دریافت اطلاعات به منابع دیگر مراجعه کنند.
وی افزود: نباید تصور کنیم همه ظرفیت روایتگری در اختیار دستگاه‌های رسمی است. معلمان، دانشگاهیان، هنرمندان، فعالان اجتماعی، جوانان، بانوان و کنشگران محلی، هرکدام می‌توانند در انتقال روایت‌های مستند و افزایش آگاهی جامعه نقش داشته باشند. وظیفه دستگاه‌های فرهنگی این است که این ظرفیت‌ها را شناسایی، شبکه‌سازی و حمایت کنند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی در جمع‌بندی این بخش خاطرنشان کرد: موفقیت دستگاه‌های فرهنگی را نباید صرفاً با میزان محتوای تولیدشده سنجید؛ بلکه باید دید تا چه اندازه قدرت تشخیص، تحلیل و روایتگری صحیح را در مردم افزایش داده‌ایم. نباید جامعه‌ای بسازیم که فقط منتظر باشد دستگاه‌های رسمی به او بگویند چه چیزی را باور کند؛ بلکه باید جامعه‌ای شکل دهیم که خود قدرت فهمیدن، سنجیدن و تشخیص دادن داشته باشد.
همدلی و انسجام ملی در پرتو آموزه‌های فاطمی
اصل‌نژادی با اشاره به ضرورت تقویت همدلی و انسجام ملی در شرایط دشوار اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین پیام‌های اجتماعی سیره حضرت فاطمه زهرا(س)، توجه هم‌زمان به حقیقت، کرامت انسان و مسئولیت اجتماعی است. امروز جامعه ما با مسائل و دشواری‌های اقتصادی و اجتماعی و تفاوت دیدگاه‌های سیاسی مواجه است و در چنین شرایطی نباید انتظار داشته باشیم همه مردم در همه موضوعات یکسان فکر کنند.
وی افزود: انسجام ملی به معنای یکسان‌اندیشی نیست، بلکه به معنای توانایی زندگی مشترک، همکاری و حرکت در مسیر منافع عمومی با وجود تفاوت دیدگاه‌هاست. یکی از جلوه‌های برجسته سیره حضرت زهرا(س)، توجه به دیگران و مقدم دانستن نیازمندان است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با اشاره به حدیث پیامبر اکرم(ص) درباره همدلی و همدردی مؤمنان، گفت: در «میزان‌الحکمه» به نقل از «کنز العمال» آمده است: «مَثَلُ المؤمنِینَ فی تَوادِّهِم و تَراحُمِهِم و تَعاطُفِهِم مَثَلُ الجَسَدِ؛ إذا اشتَکی مِنهُ عُضوٌ تَداعی لَهُ سائرُ الجَسَدِ بالسَّهَرِ و الحُمّی»؛ مؤمنان در دوستی، عطوفت و مهرورزی نسبت به یکدیگر همچون یک پیکر هستند که هرگاه عضوی از آن به درد آید، دیگر اعضا نیز بی‌خوابی و تب را تجربه می‌کنند.
وی با یادآوری ابیات سعدی شیرازی، «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند؛ چو عضوی به درد آورد روزگار، دگر عضوها را نماند قرار؛ تو کز محنت دیگران بی‌غمی، نشاید که نامت نهند آدمی»، تصریح کرد: امروز نیز اگر می‌خواهیم جامعه‌ای منسجم داشته باشیم، باید رنج و مشکلات یکدیگر را جدی بگیریم. نمی‌توان از انسجام اجتماعی سخن گفت، اما نسبت به مشکلات معیشتی، محرومیت‌ها و دغدغه‌های مردم بی‌تفاوت بود.
اصل‌نژادی ادامه داد: برای تقویت همبستگی نباید صرفاً به برنامه‌های رسمی و مناسبتی اکتفا کنیم؛ بلکه باید فرصت‌هایی ایجاد شود تا مردم در کنار یکدیگر و فارغ از تفاوت‌هایشان، در حل مسائل محله، حمایت از نیازمندان، فعالیت‌های خیرخواهانه و اقدامات اجتماعی مشارکت کنند. گاهی یک اقدام مشترک برای حل مشکل یک محله، بیش از ده‌ها سخنرانی درباره وحدت، پیوند اجتماعی ایجاد می‌کند.
وی تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین درس‌های فاطمی برای جامعه امروز این است که محبت، عدالت و مسئولیت‌پذیری باید در متن زندگی اجتماعی حضور داشته باشند. زمانی می‌توان از انسجام ملی سخن گفت که هیچ‌کس احساس نکند به دلیل تفاوت دیدگاه، موقعیت اجتماعی یا شرایط اقتصادی، از دایره احترام، توجه و تعلق به جامعه کنار گذاشته شده است.
وحدت واقعی با سکوت در برابر حقیقت شکل نمی‌گیرد
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با اشاره به موضع صریح و مسئولانه حضرت زهرا(س) در دفاع از حقیقت، اظهار کرد: یکی از ظریف‌ترین و در عین حال مهم‌ترین درس‌های سیره حضرت فاطمه زهرا(س) برای جامعه امروز، چگونگی جمع میان صراحت و استواری در دفاع از حقیقت با حفظ وحدت و جلوگیری از فروپاشی پیوندهای اجتماعی است.
وی با اشاره به آیه ۸ سوره مائده، «وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَی أَلَّا تَعْدِلُوا، اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَی»، بیان کرد: خداوند در این آیه می‌فرماید دشمنی با گروهی شما را به بی‌عدالتی وادار نکند؛ عدالت بورزید که به تقوا نزدیک‌تر است. در نگاه نخست ممکن است تصور شود میان صراحت در بیان حقیقت و حفظ وحدت نوعی تعارض وجود دارد، در حالی که اگر وحدت را درست تعریف کنیم، این دو نه‌تنها متعارض نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند.
اصل‌نژادی نخستین نکته در این زمینه را تفاوت میان وحدت و سکوت دانست و گفت: وحدت به معنای نادیده گرفتن اشتباهات، تعطیل کردن نقد یا چشم‌پوشی از حقوق مردم نیست. جامعه‌ای که در آن کسی نتواند درباره مسائل مهم سخن بگوید، لزوماً جامعه متحدی نیست. وحدت واقعی بر پایه آگاهی، اعتماد، عدالت و پذیرش مسئولیت شکل می‌گیرد.
وی افزود: از سوی دیگر، صراحت در بیان حقیقت نیز به معنای بی‌ملاحظگی در شیوه بیان، تخریب شخصیت‌ها یا دامن زدن به اختلافات نیست. حقیقت را می‌توان شجاعانه بیان کرد، اما باید از ادبیات منصفانه، استدلال روشن و رعایت کرامت انسان‌ها بهره گرفت.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با تشریح سه اصل در جمع میان حق‌گویی و حفظ وحدت، اظهار کرد: نخست اینکه در اصول و ارزش‌ها نباید مصلحت‌اندیشی را جایگزین حقیقت کرد. اگر مسئله‌ای با حقوق مردم، عدالت و منافع عمومی ارتباط دارد، باید درباره آن مسئولانه و شفاف سخن گفت.
وی ادامه داد: اصل دوم، رعایت اخلاق و انصاف در شیوه مواجهه است. نباید برای اثبات یک حقیقت به تحریف، تخریب و توهین متوسل شویم؛ چراکه هدف، اصلاح است، نه حذف و تحقیر دیگران.
اصل‌نژادی سومین اصل را تفکیک میان اختلاف در دیدگاه و اشتراک در سرنوشت اجتماعی دانست و افزود: ممکن است در موضوعات مختلف اختلاف نظر داشته باشیم، اما همچنان نسبت به آینده کشور، امنیت، پیشرفت، کرامت مردم و منافع ملی مسئولیت مشترک داریم.
وی با تأکید بر اینکه نادیده گرفتن واقعیت‌ها می‌تواند زمینه‌ساز شکاف‌های عمیق‌تر شود، گفت: گاهی تصور می‌کنیم برای حفظ وحدت باید از بیان برخی واقعیت‌ها صرف‌نظر کنیم، در حالی که انباشته شدن نارضایتی‌ها ممکن است در آینده به اختلافات و شکاف‌های عمیق‌تری منجر شود. بنابراین، گفت‌وگوی صادقانه و پذیرش نقد منصفانه، خود یکی از ابزارهای حفظ انسجام اجتماعی است.
وی خاطرنشان کرد: سیره حضرت زهرا(س) به ما می‌آموزد که در دفاع از حق نباید مصلحت‌زده و در حفظ وحدت نباید حقیقت‌گریز باشیم. وحدتی که بر سکوت در برابر حقیقت بنا شود، پایدار نیست و حقیقت‌گویی‌ای که اخلاق و مسئولیت اجتماعی را نادیده بگیرد، ممکن است به جای اصلاح، به اختلاف دامن بزند. هنر جامعه فاطمی، جمع میان حق‌گویی، اخلاق‌مداری و حفظ پیوندهای اجتماعی است.
بازسازی اعتماد عمومی؛ فراتر از افزایش تعداد برنامه‌های تبلیغی
اصل‌نژادی با تأکید بر اینکه جامعه امروز بیش از افزایش صرف حجم فعالیت‌های تبلیغی به بازسازی اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی نیاز دارد، اظهار کرد: به اعتقاد من، این موضوع یکی از مهم‌ترین نیازهای جامعه ماست؛ البته این دوگانه به معنای کنار گذاشتن فعالیت‌های تبلیغی نیست، بلکه مسئله اصلی حرکت از افزایش صرف حجم فعالیت‌ها به سمت افزایش عمق و اثرگذاری آن‌هاست.
وی افزود: یکی از مأموریت‌های مهم دستگاه‌های فرهنگی، ایجاد زبان مشترک میان گروه‌های مختلف جامعه است؛ زبانی که بتواند میان نسل‌ها، سلایق، قومیت‌ها و حتی دیدگاه‌های متفاوت، امکان فهم متقابل و همکاری ایجاد کند. زبان مشترک به معنای یکسان‌سازی افکار نیست، بلکه به معنای یافتن ارزش‌ها و دغدغه‌های مشترکی است که بتوان جامعه را حول آن‌ها به یکدیگر نزدیک کرد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی خاطرنشان کرد: مسئله امروز فقط این نیست که چه تعداد برنامه فرهنگی برگزار می‌کنیم؛ بلکه باید ببینیم پس از برگزاری آن برنامه‌ها، چه میزان اعتماد، امید، همدلی و احساس مسئولیت اجتماعی در جامعه ایجاد شده است.
مساجد و هیئت‌ها؛ ظرفیت‌هایی برای گفت‌وگو و همبستگی اجتماعی
اصل‌نژادی با اشاره به نقش مساجد، هیئت‌های مذهبی، روحانیون و تشکل‌های مردمی در تبدیل مناسبت‌هایی مانند فاطمیه به فرصتی برای گفت‌وگو و همدلی، اظهار کرد: این مجموعه‌ها می‌توانند نقشی فراتر از برگزاری مراسم و انتقال مفاهیم دینی ایفا کنند و به پایگاه‌های پیوند اجتماعی، گفت‌وگوی بین‌نسلی و تقویت همبستگی عمومی تبدیل شوند.
وی افزود: مناسبت‌هایی مانند فاطمیه به دلیل برخورداری از سرمایه عاطفی، اعتقادی و تاریخی عمیق در جامعه، فرصت ارزشمندی برای نزدیک کردن دل‌ها و بازخوانی ارزش‌های مشترک هستند؛ اما این ظرفیت زمانی بالفعل می‌شود که از نگاه صرفاً مراسم‌محور عبور کنیم و به ابعاد اجتماعی و انسانی این مناسبت‌ها نیز توجه داشته باشیم.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با تشریح نقش هر یک از این مجموعه‌ها، بیان کرد: مساجد باید بیش از آنکه صرفاً محل برگزاری نماز و مراسم باشند، خانه امن گفت‌وگو و مشارکت محله باشند؛ جایی که جوان، سالمند، خانواده، معلم، کسبه و حتی افرادی با سلایق متفاوت احساس کنند به آن تعلق دارند و صدایشان شنیده می‌شود.
وی ادامه داد: هیئت‌های مذهبی نیز می‌توانند از ظرفیت عاطفی و مردمی خود برای ایجاد پیوندهای اجتماعی استفاده کنند. هیئت فقط محل شنیدن سخنرانی و برگزاری عزاداری نیست، بلکه می‌تواند کانون مواسات، خدمت اجتماعی، حل مسائل محله و همدلی میان مردم باشد. اگر پیام حضرت زهرا(س) درباره مسئولیت‌پذیری، عدالت‌خواهی، کرامت انسان و دفاع از حق در رفتار اجتماعی هیئت تجلی پیدا کند، آن مراسم از یک تجربه مقطعی به جریانی اثرگذار در جامعه تبدیل می‌شود.
اصل‌نژادی با تأکید بر ضرورت تغییر نقش روحانیون و مبلغان از سخنرانی صرف به ارتباط دوسویه با مردم، گفت: روحانیون و مبلغان باید علاوه بر تبیین معارف دینی، شنوندگان خوبی برای مسائل و دغدغه‌های مردم باشند. امروز گاهی یک گفت‌وگوی صادقانه و همدلانه می‌تواند اثری عمیق‌تر از ساعت‌ها سخنرانی داشته باشد. روحانی موفق کسی است که بتواند میان معارف دینی و مسائل واقعی زندگی مردم ارتباط برقرار کند.
وی با اشاره به نقش تشکل‌های مردمی افزود: این تشکل‌ها باید میدان‌دار باشند. به‌ویژه جوانان، بانوان، هنرمندان، فعالان اجتماعی و گروه‌های محلی باید فرصت پیدا کنند در طراحی و اجرای برنامه‌ها نقش واقعی داشته باشند. نباید همه ظرفیت مردم را به حضور در مراسم محدود کنیم، بلکه باید امکان نقش‌آفرینی و ابتکار عمل را برای آنان فراهم کنیم.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با استناد به حدیث پیامبر اکرم(ص)، «اَلمُؤمِنُ لِلمُؤمِنِ کَالبُنیانِ یَشُدُّ بَعضُهُ بَعضا»، اظهار کرد: در کتاب «المجازات النبویة» آمده است که مؤمن برای مؤمن مانند بنایی است که بخش‌های آن یکدیگر را استحکام می‌بخشند. این نگاه می‌تواند مبنای تقویت همکاری و همبستگی در جامعه باشد.
وی خاطرنشان کرد: اجماع اجتماعی به معنای حذف اختلاف سلیقه‌ها یا یکسان‌سازی دیدگاه‌ها نیست. جامعه سالم جامعه‌ای نیست که همه در آن یک‌جور فکر کنند؛ بلکه جامعه‌ای است که افراد آن با وجود تفاوت‌ها بتوانند بر سر ارزش‌های انسانی و منافع مشترک به تفاهم برسند و در کنار یکدیگر زندگی و همکاری کنند.
اصل‌نژادی تأکید کرد: نباید اجازه دهیم مناسبت‌های مذهبی به میدان رقابت‌های جناحی یا مرزبندی‌های اجتماعی تبدیل شوند. فاطمیه باید فرصتی برای نزدیک شدن دل‌ها باشد، نه عمیق‌تر شدن فاصله‌ها.
وی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های موفقیت مراسم فاطمیه را آثار اجتماعی آن دانست و گفت: باید ببینیم پس از پایان مراسم چه اتفاقی در روابط انسانی و اجتماعی ما افتاده است؛ آیا همسایه‌ای به همسایه نزدیک‌تر شده، اختلافی به تفاهم رسیده، جوانی احساس کرده صدایش شنیده شده یا خانواده‌ای مورد حمایت قرار گرفته است؟ اگر پاسخ این پرسش‌ها مثبت باشد، آن مناسبت از یک مراسم مذهبی به سرمایه‌ای اجتماعی تبدیل شده است.
نسل جدید را نمی‌توان با پاسخ‌های دیروز همراه کرد
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با اشاره به ضرورت شناخت نسل جدید و پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و شبهات اعتقادی و اجتماعی آن، اظهار کرد: نخستین گام برای ارتباط مؤثر با نسل جدید این است که آن را نه صرفاً نسلی که باید آموزش ببیند، بلکه نسلی که باید شناخته شود، صدایش شنیده شود و در شکل‌گیری آینده فرهنگی جامعه نقش داشته باشد، به رسمیت بشناسیم.
وی افزود: نسل جدید با جهان متفاوتی روبه‌روست؛ به اطلاعات گسترده دسترسی دارد، روایت‌های مختلف را می‌بیند، قدرت مقایسه دارد و پرسش‌هایش فقط درباره احکام و گزاره‌های اعتقادی نیست. این نسل درباره سبک زندگی، عدالت، آزادی، آینده شغلی، هویت، روابط اجتماعی و نسبت دین با مسائل روزمره زندگی نیز سؤال دارد. بنابراین، نمی‌توان با همان قالب‌ها و ادبیات ارتباطی نسل‌های گذشته، انتظار ارتباط مؤثر با آن را داشت.
اصل‌نژادی با تشریح رویکردهای مورد نیاز نهاد تبلیغات اسلامی در مواجهه با نسل جدید، بیان کرد: نخستین ضرورت، عبور از مخاطب‌شناسی کلیشه‌ای و حرکت به سمت شناخت واقعی نسل جدید است. باید بدانیم نوجوان و جوان امروز چه می‌خواند، چه می‌بیند، چه چیزی او را نگران می‌کند و چه پرسش‌هایی در ذهنش دارد. نمی‌توان برای نسلی برنامه‌ریزی کرد که صدایش را نشنیده‌ایم.
وی ادامه داد: دومین ضرورت، تبدیل منبر یک‌طرفه به فضای گفت‌وگوی واقعی است. باید محیطی فراهم کنیم که جوان بتواند بدون نگرانی از برچسب خوردن، سؤال کند، نقد کند و حتی با برخی پاسخ‌ها قانع نشود. پرسشگری تهدید نیست، بلکه فرصتی برای عمیق‌تر شدن فهم دینی و اجتماعی است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی، پاسخ‌گویی عالمانه، صادقانه و روزآمد را سومین رویکرد ضروری دانست و گفت: در مواجهه با شبهات، پاسخ‌های سطحی، شعاری یا احساسی کافی نیست. باید از ظرفیت عالمان دینی، دانشگاهیان، پژوهشگران و متخصصان حوزه‌های مختلف استفاده کنیم. گاهی نیز باید صادقانه بگوییم برای پاسخ دقیق‌تر به یک پرسش نیازمند بررسی هستیم. این صداقت نه‌تنها از اعتبار ما کم نمی‌کند، بلکه اعتماد می‌سازد.
وی با اشاره به اهمیت استفاده هوشمندانه از هنر و رسانه، افزود: امروز بخش مهمی از زیست فکری و فرهنگی نوجوانان و جوانان در فضای رسانه‌ای شکل می‌گیرد. بنابراین باید در قالب‌هایی مانند فیلم کوتاه، پویانمایی، بازی، روایت مستند، پادکست و محتوای تعاملی حضور مؤثر داشته باشیم. البته صرف حضور در فضای مجازی کافی نیست و باید زبان، منطق و اقتضائات آن را بشناسیم.
اصل‌نژادی سپردن میدان به خود جوانان را از دیگر ضرورت‌های فعالیت فرهنگی دانست و اظهار کرد: این بخش بسیار مهم است. جوان نباید فقط مصرف‌کننده محصولات فرهنگی باشد؛ بلکه باید فرصت پیدا کند ایده‌پرداز، تولیدکننده محتوا، کنشگر اجتماعی و حتی طراح برنامه‌های فرهنگی باشد. باید به جای اینکه همیشه برای جوانان تصمیم بگیریم، بخشی از تصمیم‌گیری را با خود آن‌ها تجربه کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت تفکیک ثبات در اصول از تحول در روش‌ها، گفت: برای ارتباط با نسل جدید قرار نیست از اصول و باورهای خود دست بکشیم؛ بلکه باید میان ثبات در اصول و تحول در روش‌ها تفاوت قائل شویم. پیام اگر عمیق و درست باشد، برای ماندگاری به زبانی نیاز دارد که مخاطب امروز آن را بفهمد و بتواند با آن ارتباط برقرار کند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی تصریح کرد: مأموریت سازمان تبلیغات اسلامی صرفاً پاسخ دادن به پرسش‌های نسل جدید نیست؛ بلکه باید کمک کند نسلی شکل بگیرد که خود قدرت پرسشگری، تحلیل، تشخیص و روایتگری داشته باشد.
وی با تأکید بر اینکه نباید از نسل پرسشگر نگران بود، خاطرنشان کرد: باید از روزی نگران باشیم که دیگر سؤال نکند، چون احساس کرده کسی برای شنیدن و فهمیدن او وجود ندارد. نسل جدید را نمی‌توان با تکرار پاسخ‌های دیروز برای پرسش‌های امروز همراه کرد؛ باید او را شناخت، با او گفت‌وگو کرد و در ساختن آینده به او اعتماد کرد.
فاصله میان تریبون‌های دینی و زندگی مردم باید کاهش یابد
اصل‌نژادی با تأکید بر اینکه فاصله میان زبان تریبون‌های رسمی و واقعیت زندگی مردم از آسیب‌های مهم عرصه تبلیغ دینی است، اظهار کرد: این فاصله را باید جدی گرفت؛ البته وجود چنین فاصله‌ای به معنای بی‌اعتباری معارف دینی نیست، بلکه باید میان حقیقت و ارزش یک پیام دینی با شیوه انتقال و عملکرد کسانی که آن پیام را بیان می‌کنند، تفاوت قائل شد.
وی افزود: مردم دین را فقط از آنچه در منبر و تریبون می‌شنوند دریافت نمی‌کنند، بلکه نسبت میان گفتار و رفتار را نیز می‌سنجند. وقتی از عدالت سخن می‌گوییم، مردم انتظار دارند عدالت را در روابط و تصمیم‌های اجتماعی ببینند؛ وقتی از ساده‌زیستی و مواسات می‌گوییم، انتظار دارند این ارزش‌ها در سبک زندگی و رفتار مسئولان و مبلغان نیز قابل مشاهده باشد. همچنین وقتی از کرامت انسان حرف می‌زنیم، باید در مواجهه با پرسش، انتقاد و حتی مخالفت دیگران نیز آن را رعایت کنیم.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی تصریح کرد: تبلیغ دینی زمانی به بالاترین سطح اثرگذاری می‌رسد که مردم میان آنچه از دین می‌شنوند و آنچه از دینداران در زندگی می‌بینند، احساس تعارض نکنند.
وی با تأکید بر اینکه مردم بیش از شنیدن مکرر فضیلت‌ها به مشاهده آثار آن‌ها در رفتار افراد نیاز دارند، گفت: اگر از عدالت می‌گوییم، باید عادلانه رفتار کنیم؛ اگر از محبت می‌گوییم، باید مهربان باشیم و اگر از کرامت انسان سخن می‌گوییم، باید در عمل به کرامت مردم احترام بگذاریم.
مرجعیت اجتماعی روحانیت با حضور در متن زندگی مردم تقویت می‌شود
اصل‌نژادی با اشاره به انتظارات جامعه از روحانیت و نهادهای دینی در مواجهه با مسائل و مشکلات روزمره مردم، اظهار کرد: انتظار جامعه از روحانیت پیش از هر چیز این است که در متن زندگی مردم حضور داشته باشد؛ نه فقط در مناسبت‌های مذهبی و مراسم رسمی، بلکه در روزهایی که مردم با مشکلات معیشتی، خانوادگی، تربیتی، اجتماعی و حتی بحران‌های روحی مواجه‌اند.
وی افزود: روحانیت در سنت اجتماعی ما صرفاً جایگاه آموزشی و مناسکی نداشته، بلکه همواره یکی از تکیه‌گاه‌های معنوی، اخلاقی و اجتماعی مردم بوده است. حفظ و تقویت این جایگاه، بیش از هر چیز به میزان اعتماد و احساس همراهی مردم وابسته است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی ادامه داد: مردم نیاز دارند احساس کنند کسی دغدغه‌هایشان را می‌فهمد و رنج و نگرانی آن‌ها را جدی می‌گیرد. گاهی یک حضور صمیمانه و شنیدن بدون قضاوت، از ده‌ها توصیه اخلاقی اثرگذارتر است.
وی با بیان اینکه روحانی نباید نسبت به فقر، آسیب‌های اجتماعی، مشکلات خانواده‌ها، مسائل نوجوانان، اعتیاد، تنهایی سالمندان و بحران‌های تربیتی بی‌تفاوت باشد، تصریح کرد: البته قرار نیست روحانیت جایگزین همه دستگاه‌های تخصصی و اجرایی شود، اما می‌تواند حلقه اتصال مردم، ظرفیت‌های مردمی و نهادهای مسئول باشد.
اصل‌نژادی مرجعیت اجتماعی را وابسته به عنوان و جایگاه اداری ندانست و گفت: مردم زمانی به یک شخصیت دینی اعتماد می‌کنند که او را صادق، منصف، قابل دسترس و مستقل در بیان حقیقت بدانند؛ کسی که در کنار مردم است و در مواجهه با مسائل، مصلحت عمومی و حق را بر ملاحظات شخصی مقدم می‌داند.
وی احیای نقش اجتماعی مسجد و روحانی محله را یکی از ظرفیت‌های مهم در این زمینه برشمرد و افزود: هر مسجد باید با شناخت دقیق مسائل محله، شبکه‌ای از خیرین، معلمان، پزشکان، مشاوران، جوانان و فعالان اجتماعی را برای حل مسائل مردم گرد هم بیاورد. در این الگو، روحانی صرفاً سخنران مسجد نیست، بلکه محور همدلی، پیوند ظرفیت‌ها و تسهیل‌گر حل مسائل اجتماعی است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی خاطرنشان کرد: روحانیت زمانی مرجعیت اجتماعی خود را تقویت می‌کند که مردم در لحظه‌های دشوار زندگی، پیش از آنکه به دنبال شنیدن یک سخنرانی باشند، احساس کنند می‌توانند به او مراجعه کنند، درد دل کنند، مشورت بگیرند و برای حل مسئله‌شان روی همراهی او حساب کنند.
برنامه‌های فاطمیه؛ از مجالس عزاداری تا تبیین مسائل روز جامعه
اصل‌نژادی با تشریح برنامه‌های سازمان تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی برای بهره‌گیری از ظرفیت ایام فاطمیه، اظهار کرد: برنامه ما این است که ایام فاطمیه را صرفاً به برگزاری مراسم عزاداری محدود نکنیم، بلکه از این فرصت برای تعمیق معرفت دینی، تبیین مسائل روز جامعه و تقویت مشارکت‌های مردمی استفاده کنیم. رویکرد اصلی ما این است که پیام فاطمی از فضای مراسم به متن زندگی مردم منتقل شود.
وی افزود: تلاش می‌کنیم با بهره‌گیری از ظرفیت نمایشگاه‌های موضوعی و روایتگری هنری و فرهنگی، ابعاد مختلف شخصیت و سیره حضرت زهرا(س) را به‌ویژه برای نسل نوجوان و جوان قابل فهم و ملموس کنیم.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با اشاره به جایگاه روضه‌های خانگی در برنامه‌های فاطمیه، گفت: روضه‌های خانگی از ریشه‌دارترین ظرفیت‌های مردمی ما هستند. این مجالس علاوه بر زنده نگه داشتن فرهنگ اهل‌بیت(ع)، فرصت ارزشمندی برای تقویت پیوندهای خانوادگی و همسایگی، ایجاد همدلی و انتقال معارف فاطمی در محیط خانواده به شمار می‌روند.
وی ادامه داد: در تلاش هستیم متناسب با نیاز مخاطبان، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، محتوای فاخر و اثرگذار در قالب‌های مختلف تولید و منتشر شود؛ محتوایی که صرفاً به بازگویی تاریخ محدود نباشد و بتواند مفاهیمی مانند کرامت انسانی، جایگاه زن، خانواده، عدالت‌خواهی، مسئولیت اجتماعی و دفاع از حقیقت را از منظر سیره حضرت زهرا(س) تبیین کند.
اصل‌نژادی برگزاری نشست‌های تخصصی و هم‌اندیشی را از دیگر برنامه‌های این ایام عنوان کرد و افزود: این نشست‌ها با حضور روحانیون، صاحب‌نظران، فعالان فرهنگی و اجتماعی و تشکل‌های مردمی برگزار می‌شود تا موضوعات مرتبط با سیره فاطمی و مسائل روز جامعه در فضایی علمی و تعاملی مورد بررسی قرار گیرد. هدف این است که از ظرفیت فاطمیه برای پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و تقویت قدرت تحلیل اجتماعی استفاده کنیم.
وی با اشاره به برنامه اعزام مبلغان و مبلغات در ایام فاطمیه، بیان کرد: با استفاده از ظرفیت شبکه تبلیغی استان، اعزام مبلغ به مساجد، هیئت‌ها، مناطق مختلف و اجتماعات مردمی را دنبال می‌کنیم تا معارف فاطمی متناسب با نیاز و اقتضائات هر مخاطب تبیین شود. تأکید ما بر این است که تبلیغ، مسئله‌محور، مخاطب‌شناس و متناسب با شرایط فرهنگی هر منطقه باشد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی حمایت و پشتیبانی از هیئت‌های مذهبی را یکی از برنامه‌های مهم این سازمان دانست و گفت: تلاش می‌کنیم با حمایت محتوایی، فرهنگی و اجرایی و هماهنگی ظرفیت‌های موجود، زمینه فعالیت مؤثرتر هیئت‌ها را فراهم کنیم. اعتقاد داریم هیئت‌ها فقط برگزارکننده مراسم نیستند، بلکه می‌توانند در عرصه‌های اجتماعی، تربیتی، فرهنگی و خدمت‌رسانی نیز نقش‌آفرین باشند.
وی افزود: در کنار این محورها، از ظرفیت هیئت‌های بانوان، تشکل‌های مردمی، فعالان فرهنگی و هنری و مجموعه‌های محلی نیز برای طراحی و اجرای برنامه‌ها استفاده می‌کنیم. برای نمونه، در نشست اخیر با مسئولان هیئت‌های مذهبی بانوان استان، بر نقش بانوان در اجماع‌سازی فرهنگی و اجتماعی و ضرورت فراهم کردن زمینه مشارکت طیف‌های مختلف مردم تأکید شد.
اصل‌نژادی همچنین برگزاری نمایشگاه‌های فاطمی در شهرستان‌ها را نمونه‌ای از ظرفیت‌های فرهنگی موجود در سطح استان عنوان کرد.
توانمندسازی مبلغان و مداحان برای پاسخ‌گویی به مسائل روز
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با اشاره به برنامه‌های این سازمان برای توانمندسازی مبلغان، مداحان و سخنرانان مذهبی، اظهار کرد: رویکرد ما این است که از آموزش‌های صرفاً نظری عبور کنیم و به سمت توانمندسازی علمی، مهارتی و رسانه‌ای فعالان عرصه تبلیغ حرکت کنیم.
وی با تشریح برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این حوزه، گفت: نخستین محور، برگزاری کارگاه‌های مهارت‌آموزی پاسخ به شبهات است. این کارگاه‌ها با تمرکز بر شبهات اعتقادی، تاریخی، اجتماعی و مسائل روز طراحی می‌شوند. تأکید ما این است که شرکت‌کنندگان صرفاً پاسخ چند شبهه را حفظ نکنند، بلکه روش مواجهه با شبهه، شناخت ریشه پرسش، استدلال‌ورزی و شیوه انتقال پاسخ متناسب با مخاطب را بیاموزند.
اصل‌نژادی بهره‌گیری از استادان برجسته و متخصص را دومین محور این برنامه‌ها دانست و افزود: از ظرفیت استادان و صاحب‌نظران حوزه و دانشگاه استفاده می‌کنیم تا مبلغان و فعالان عرصه تبلیغ بتوانند با آخرین مباحث علمی و پاسخ‌های مستند آشنا شوند. معتقدیم پاسخ‌گویی مؤثر نیازمند پشتوانه علمی و پرهیز از پاسخ‌های شتاب‌زده و سطحی است.
وی ادامه داد: سومین محور، برگزاری نشست‌های تبیینی و تخصصی است. این نشست‌ها فرصتی برای بررسی مسائل و شبهات جدید، تبادل تجربه میان مبلغان و طرح پرسش‌های واقعی مخاطبان به شمار می‌روند. به‌ویژه تلاش می‌کنیم موضوعات از متن جامعه و نیازهای روز مردم استخراج شوند، نه اینکه صرفاً بر اساس اولویت‌های ذهنی خودمان انتخاب شوند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی تأمین و ارسال محتوای به‌روز و قابل استفاده را از دیگر برنامه‌ها برشمرد و گفت: در این بخش، تولید و توزیع بسته‌های محتوایی مستند، پاسخ‌های کارشناسی‌شده، یادداشت‌های تبیینی، فایل‌های صوتی و تصویری و محتوای متناسب با فضای مجازی را دنبال می‌کنیم تا مبلغان در طول سال نیز به منابع معتبر و به‌روز دسترسی داشته باشند.
وی با تأکید بر اهمیت مهارت‌های ارتباطی و رسانه‌ای افزود: پاسخ مستدل به‌تنهایی کافی نیست؛ گوینده باید بتواند پاسخ را با زبان مناسب و متناسب با سن، سطح دانش و شرایط روحی مخاطب منتقل کند. به همین دلیل، آموزش فن بیان، مخاطب‌شناسی، گفت‌وگوی اقناعی و حضور مؤثر در فضای مجازی نیز باید بخشی از برنامه توانمندسازی باشد.
اصل‌نژادی خاطرنشان کرد: این آموزش‌ها نباید محدود به مبلغان باشد؛ مداحان و سخنرانان مذهبی نیز به دلیل ارتباط مستقیم و گسترده با مردم، به‌ویژه نسل جوان، باید از این فرصت‌ها بهره‌مند شوند. مداحی و سخنرانی مذهبی علاوه بر برخورداری از شور و عاطفه، نیازمند پشتوانه معرفتی، تاریخی و محتوایی دقیق است.
مساجد و هیئت‌های آذربایجان‌شرقی؛ ظرفیت حل مسائل محله
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی، مذهبی و اجتماعی مساجد و هیئت‌های استان، اظهار کرد: این مجموعه‌ها ظرفیت بسیار بالایی برای تبدیل شدن به کانون‌های گفت‌وگو، همدلی و حل مسائل اجتماعی دارند؛ زیرا آذربایجان‌شرقی از پشتوانه عمیق دینی، فرهنگی، تاریخی و مردمی برخوردار است. فرهنگ همیاری، خیرخواهی، پیوندهای محلی و حضور پررنگ مردم در مناسک مذهبی، سرمایه‌ای است که می‌توان آن را به عرصه حل مسائل جامعه پیوند زد.
وی افزود: هر مسجد باید تا حد امکان شناخت دقیقی از مسائل پیرامونی خود داشته باشد؛ از مشکلات خانواده‌ها و نوجوانان گرفته تا آسیب‌های اجتماعی، مسائل معیشتی و نیازهای فرهنگی. امام جماعت می‌تواند با همراهی هیئت امنا، معتمدان، جوانان، بانوان و متخصصان محله، زمینه شناسایی و پیگیری این مسائل را فراهم کند.
اصل‌نژادی با تأکید بر ضرورت فراهم کردن زمینه مشارکت اقشار مختلف در مساجد، بیان کرد: باید شرایطی ایجاد شود که نوجوانان، جوانان، بانوان، دانشگاهیان، کسبه و گروه‌های مختلف اجتماعی بتوانند در این فضاها حضور داشته باشند، دیدگاه‌هایشان را مطرح کنند و در تصمیم‌گیری‌ها سهم داشته باشند. مسجد نباید فقط صدای یک گروه را بازتاب دهد، بلکه باید خانه‌ای باشد که اقشار مختلف جامعه در آن احساس تعلق و احترام کنند.
وی ادامه داد: مسجد می‌تواند حلقه اتصال مردم، خیرین، گروه‌های جهادی، تشکل‌های مردمی و دستگاه‌های تخصصی باشد؛ به‌گونه‌ای که هر مجموعه متناسب با توان و تخصص خود در حل مسئله مشارکت کند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با اشاره به تجربه‌های اخیر در استان، گفت: در طرح فعال‌سازی مساجد آذربایجان‌شرقی، ۳۶۵ مسجد در سطح استان و ۷۶ مسجد در تبریز برای توسعه فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی انتخاب شده‌اند. همچنین در الگوی حکمرانی محله‌محور استان، بر ظرفیت شوراهای پیشرفت محله و مشارکت مردم در شناسایی و حل مسائل تأکید شده است.
وی با بیان اینکه مسجد باید جایگاه واقعی خود را به‌عنوان پایگاه اجتماعی مردم بازیابد، خاطرنشان کرد: مسجد زمانی به جایگاه واقعی خود بازمی‌گردد که مردم آن را نه‌فقط محل عبادت، بلکه پناهگاه اجتماعی، محل اعتماد، مشورت، همدلی و حل مشکلات خود بدانند.
اصل‌نژادی تأکید کرد: در آذربایجان‌شرقی باید از ظرفیت مسجد و هیئت برای ساختن محله‌های قوی‌تر استفاده کنیم؛ محله‌هایی که مردم در آن فقط همسایه یکدیگر نیستند، بلکه نسبت به سرنوشت یکدیگر احساس مسئولیت می‌کنند. مسجد می‌تواند نقطه آغاز این پیوند باشد و هیئت نیروی محرک آن.
فاطمیه را به فرصتی برای زنده‌کردن مسئولیت اجتماعی تبدیل کنیم
اصل‌نژادی در پایان با بیان اینکه پیام محوری ایام فاطمیه باید فراتر از روایت مظلومیت حضرت زهرا(س) و ناظر بر مسئولیت اجتماعی باشد، اظهار کرد: بیایید فاطمیه را فقط روایت مظلومیت حضرت زهرا(س) نکنیم، بلکه آن را به فرصتی برای زنده کردن مسئولیت فاطمی در جامعه تبدیل کنیم.
وی افزود: حضرت زهرا(س) فقط الگوی عبادت و بندگی نبودند، بلکه الگوی آگاهی، بصیرت، کرامت، شجاعت در دفاع از حقیقت، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و پاسداری از ارزش‌های انسانی بودند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی با بیان اینکه از مبلغان انتظار می‌رود در کنار تبیین معارف دینی، شنونده خوبی برای مردم باشند، گفت: از مداحان نیز انتظار داریم در کنار شور و عاطفه، به عمق معرفتی و محتوایی مجالس توجه کنند. روحانیون و ائمه جماعات باید مساجد را به خانه امن مردم و کانون همدلی محله تبدیل کنند و فعالان فرهنگی نیز زمینه حضور و خلاقیت نسل جوان را فراهم آورند.
وی ابراز امیدواری کرد مجالس امسال فاطمیه، علاوه بر ایجاد شور و شعور حسینی و فاطمی، منشأ امید، اعتماد، همدلی و تحول در زندگی مردم باشد.
