قم- رئیس پلیس فتا استان قم با تشریح شیوه فعالیت کلاهبرداران در قالب طرح‌های پانزی، نسبت به فریب شهروندان با وعده سودهای غیرمتعارف و سرمایه‌گذاری‌های وسوسه‌انگیز هشدار داد.
به گزارش خبرگزاری مهر، مهدی فرازپور با اشاره به رواج برخی شیوه‌های کلاهبرداری مالی در فضای مجازی اظهار کرد: کلاهبرداری پانزی یکی از روش‌های شناخته‌شده و بین‌المللی در حوزه جرائم مالی است که با تکیه بر وعده پرداخت سودهای چشمگیر، اعتماد افراد را جلب می‌کند و در نهایت به از دست رفتن سرمایه سرمایه‌گذاران منجر می‌شود.
وی با بیان اینکه این شیوه کلاهبرداری در پوشش فعالیت‌های مختلف اقتصادی و سرمایه‌گذاری انجام می‌شود، افزود: در بسیاری از موارد، افراد سودجو از طریق کانال‌ها و بسترهای ارتباطی در فضای مجازی، به‌ویژه تلگرام، مخاطبان را به سرمایه‌گذاری دعوت می‌کنند و در ازای دریافت پول، وعده بازدهی بسیار بالا و در مدت‌زمان کوتاه می‌دهند.
رئیس پلیس فتا استان قم ادامه داد: پیشنهادهایی با سودهای ۴۰ تا ۵۰ درصدی و حتی بیشتر، از جمله وعده‌هایی است که ممکن است برای افراد جذاب به نظر برسد، اما چنین بازدهی‌های نامتعارفی باید زنگ خطری جدی برای سرمایه‌گذاران باشد.
فرازپور با تأکید بر اینکه جذابیت این پیشنهادها نباید موجب نادیده گرفتن واقعیت‌های اقتصادی شود، تصریح کرد: یکی از ویژگی‌های اصلی این نوع کلاهبرداری، ایجاد تصویری غیرواقعی از یک فرصت سرمایه‌گذاری سودآور است تا افراد بدون بررسی ماهیت فعالیت و سازوکار درآمدزایی آن، دارایی خود را در اختیار گردانندگان طرح قرار دهند.
گردش سرمایه جدید برای پرداخت سودهای قبلی
وی در تشریح سازوکار طرح‌های پانزی بیان کرد: در این روش، سود پرداختی به سرمایه‌گذاران اولیه از محل فعالیت اقتصادی سودآور یا درآمد واقعی حاصل نمی‌شود، بلکه گردانندگان طرح از پول افرادی که در مراحل بعدی وارد مجموعه می‌شوند برای پرداخت مبالغ وعده داده‌شده به سرمایه‌گذاران قبلی استفاده می‌کنند.
رئیس پلیس فتا استان قم افزود: در مراحل ابتدایی، ممکن است برگزارکنندگان این طرح‌ها مبالغ قابل توجهی را به‌عنوان سود به افراد پرداخت کنند تا اعتماد آنان جلب شود و سرمایه‌گذاران اولیه نیز با مشاهده دریافت سود، به ادامه همکاری ترغیب شوند.
وی خاطرنشان کرد: افرادی که در ابتدای فعالیت طرح به سود مورد انتظار خود دست پیدا می‌کنند، گاهی به‌صورت ناخواسته به عامل تبلیغ و جذب سرمایه‌گذاران جدید تبدیل می‌شوند و با انتقال تجربه مثبت خود به اطرافیان، زمینه ورود افراد بیشتری را فراهم می‌کنند.
فرازپور با اشاره به اینکه تداوم این چرخه به ورود مستمر سرمایه‌های تازه وابسته است، گفت: تا زمانی که افراد جدید به مجموعه اضافه شوند و پول بیشتری وارد چرخه شود، امکان پرداخت سودهای وعده‌داده‌شده به سرمایه‌گذاران قبلی وجود دارد، اما این روند نمی‌تواند به‌صورت پایدار ادامه پیدا کند.
با توقف ورود سرمایه، چرخه فرو می‌پاشد
وی با تشریح نقطه پایانی فعالیت‌های پانزی اظهار کرد: زمانی که ورود سرمایه‌گذاران جدید متوقف شود و منابع مالی تازه‌ای برای پرداخت سود وجود نداشته باشد، ساختار این طرح با مشکل جدی مواجه می‌شود و روند سقوط آن آغاز خواهد شد.
رئیس پلیس فتا استان قم ادامه داد: در چنین شرایطی، گردانندگان دیگر قادر به پرداخت مبالغ وعده‌داده‌شده نیستند و سرمایه‌ای که افراد مختلف وارد این چرخه کرده‌اند، در معرض نابودی قرار می‌گیرد و بخش قابل توجهی از مشارکت‌کنندگان با زیان مالی روبه‌رو می‌شوند.
وی با بیان اینکه سودهای پرداختی در مراحل نخست نباید به‌عنوان نشانه اعتبار یک مجموعه تلقی شود، افزود: دریافت سود در ابتدای مشارکت، به‌تنهایی دلیلی بر قانونی و معتبر بودن فعالیت اقتصادی نیست، چراکه در طرح‌های پانزی همین پرداخت‌های اولیه یکی از ابزارهای اصلی برای جلب اعتماد و افزایش تعداد سرمایه‌گذاران به شمار می‌رود.
فرازپور تأکید کرد: آنچه در ظاهر به‌عنوان یک فرصت پرسود معرفی می‌شود، ممکن است در واقع سازوکاری برای انتقال سرمایه افراد تازه‌وارد به سرمایه‌گذاران قبلی باشد و با متوقف شدن این جریان، زیان اصلی متوجه افرادی خواهد شد که در مراحل بعدی وارد طرح شده‌اند.
اعتماد به سود دیگران، زمینه‌ساز زیان می‌شود
وی یکی دیگر از عوامل مؤثر در گسترش این نوع کلاهبرداری را اعتماد افراد به تجربه سودآوری دیگران دانست و گفت: گاهی اشخاص با این استدلال وارد یک طرح سرمایه‌گذاری می‌شوند که فردی از آشنایان یا اطرافیان آنان در همان مجموعه فعالیت کرده و توانسته است سود قابل توجهی به دست آورد.
رئیس پلیس فتا استان قم افزود: برای نمونه، ممکن است فردی مدعی شود در یک مجموعه فعال در حوزه رمزارز یا سرمایه‌گذاری دلاری مشارکت کرده و توانسته است سرمایه اولیه خود را به مبلغ بسیار بیشتری تبدیل کند، چنین روایت‌هایی می‌تواند برای دیگران انگیزه ایجاد کند تا بدون بررسی کافی، سرمایه خود را در اختیار همان مجموعه قرار دهند.
وی تصریح کرد: مشاهده سودآوری اولیه دیگران و شنیدن روایت‌های مربوط به چند برابر شدن سرمایه، گاهی قدرت تصمیم‌گیری منطقی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و افراد را به پذیرش ریسک‌هایی سوق می‌دهد که از ماهیت و ابعاد واقعی آن آگاهی ندارند.
فرازپور با اشاره به اینکه تمایل به کسب سود سریع و دستیابی به ثروت در کوتاه‌ترین زمان ممکن می‌تواند زمینه سوءاستفاده کلاهبرداران را فراهم کند، اظهار کرد: وعده‌های مالی غیرعادی، به‌ویژه زمانی که با تبلیغات گسترده و نمایش سودهای اولیه همراه می‌شود، می‌تواند افراد را به مسیری هدایت کند که در نهایت به از دست رفتن تمام یا بخش عمده سرمایه آنان بینجامد.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت شناخت شیوه‌های نوین کلاهبرداری مالی خاطرنشان کرد: آشنایی شهروندان با سازوکار طرح‌های پانزی و توجه به غیرمتعارف بودن سودهای وعده‌داده‌شده، می‌تواند موجب افزایش احتیاط در مواجهه با پیشنهادهای سرمایه‌گذاری شود و مانع از اعتماد شتاب‌زده به مجموعه‌هایی شود که با وعده بازدهی‌های غیرواقعی درصدد جذب سرمایه هستند.
