مشهد- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری به تبیین فلسفه وحدت و تکثر در اندیشه اسلامی پرداخت و گفت: اشکال اساسی این است که وحدت را با شباهت و یکسان‌انگاری اشتباه گرفته‌اند.
به گزارش خبرنگار مهر، حسین سیمایی صراف، صبح یکشنبه در مراسم اختتامیه چهلمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی با گرامیداشت یاد رهبر شهید انقلاب اسلامی و قدردانی از پیام راهگشای رهبر معظم انقلاب به این همایش، به تبیین فلسفه وحدت و تکثر در اندیشه اسلامی پرداخت و اظهار کرد: اشکال اساسی این است که وحدت را با شباهت و یکسان‌انگاری اشتباه گرفته‌اند. تاریخ اسلام گواه آن است که هرگز فرهنگ تک‌صدایی حاکم نبوده، بلکه مذاهب گوناگون کلامی همچون اشعری، اعتزالی و عدلیه و مکاتب فقهی حنبلی، شافعی، مالکی، حنفی و جعفری در کنار نحله‌های مختلف تفسیری حضور داشته و همگی از فرهنگ مدارا، تحمل و گفتگو بهره‌مند بوده‌اند.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به پیشینه تمدن اسلامی در پذیرش و همزیستی با اقلیت‌های دینی، افزود: بخش بزرگی از تاریخ اسلام نمایانگر مدارا با فرهنگ‌ها و ادیان دیگر از جمله مسیحیت و یهودیت است. همان‌طور که یکی از اسلام‌شناسان غربی تبیین کرده، جهان اسلام همواره از یک «فرهنگ چندصدایی و چندمعنایی» برخوردار بوده و این ورود خشن مدرنیته به جوامع اسلامی بود که فردگرایی، خشونت و تعصب را بازتولید کرد؛ روندی که امروز نیز توسط شبکه‌های اجتماعی و الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای تحمیل تک‌صدایی دنبال می‌شود.
وی با بیان اینکه تکوین و تشریع در قرآن کریم منطبق بر طبیعت آفرینش است، بیان کرد: قرآن کریم از سویی می‌فرماید «وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ» و از سوی دیگر در تعامل با سایر ادیان تصریح دارد که صرف تفاوت و «دیگری بودن»، مجوزی برای نفی، طرد و قتال نیست؛ بلکه هدف غایی این تنوع، «لِتَعَارَفُوا» یعنی شناخت یکدیگر و تعامل سازنده معرفی شده است. بنابراین پاسخ اصیل قرآن به تفاوت‌ها، شباهت‌سازی اجباری نیست، بلکه معرفت و درک متقابل است.
سیمایی صراف با استناد به آیه شریفه «وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا» خاطرنشان کرد: جامعه‌ای که از تفاوت‌ها وحشت دارد، به ابزار اجبار متوسل می‌شود؛ اما جامعه و فرهنگ بالغ آن است که زیستن مسالمت‌آمیز با وجود اختلاف‌ها را آموخته و اجازه نمی‌دهد تفاوت‌های فکری دستمایه تفرقه، نزاع و کینه‌توزی شود. امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند فراگیری «اخلاق مواجهه با تفاوت‌ها» هستیم، چراکه تفاوت‌ها حقیقتی انکارناپذیر در زیست انسانی به شمار می‌روند.
