پیوند نسلها در پاسداشت فرهنگ ایثار؛ دلوار سرزمین مقاومت و ایستادگی

بوشهر- نخستین اجلاسیه شهرستانی کنگره سرداران، امیران و ۲ هزار شهید استان بوشهر با حضور مسئولان و مردم در دلوار برگزار شد؛ آیینی که روایتگر پیوند نسلها در پاسداشت فرهنگ ایثار و مقاومت بود.
خبرگزاری مهر، گروه استانها،سید حسین موسوی: از نوای برخاستن و مشتهای گرهکرده مردم تا عطر نان محلی زنان جنوب و روایت شهدایی که نامشان در حافظه یک سرزمین حک شده است؛ نخستین اجلاسیه شهرستانی کنگره ملی سرداران، امیران و دوهزار شهید استان بوشهر از دلوار آغاز شد؛ همانجا که تاریخ، هنوز بوی ایستادگی میدهد.
دلوار را باید از جایی فراتر از نقشه جغرافیا شناخت؛ از سرزمینی که نامش با ایستادگی گره خورده و حافظه تاریخیاش هنوز صدای گامهای مردانی را در خود دارد که در برابر بیگانه سر خم نکردند. اینجا زادگاه رئیسعلی دلواری است؛ مردی که روزگاری در برابر استعمار انگلیس ایستاد و نامش را در حافظه مبارزات ضداستعماری ایران جاودانه کرد.
حالا سالها از آن روزگار گذشته، اما انگار قصه مقاومت در این سرزمین به پایان نرسیده است. دلوار بار دیگر میزبان روایت مردانی است که از همین خاک برخاستند و برای دفاع از میهن، استقلال و آرمانهایشان جانفشانی کردند.
این بار بهانه، نخستین اجلاسیه شهرستانی کنگره ملی سرداران، امیران و دوهزار شهید استان بوشهر است؛ اجلاسیهای که آغاز آن به دلوار سپرده شده و با استقبال پرشور و حضور گسترده مردم حماسهآفرین این منطقه همراه شده است.
هنوز برنامه به شکل رسمی آغاز نشده که نشانههای یک روایت متفاوت خودنمایی میکند؛ روایتی که قرار نیست تنها از تریبون سخنرانان شنیده شود، بلکه در چهره مردم، آیینهای بومی، تصاویر شهدا و حتی در صدای مشتهایی که به نشانه ایستادگی گره میشوند، جریان دارد.

وقتی دلوار یکصدا برمیخیزد
مراسم با نوای حماسی «باید برخاست» آغاز میشود؛ نوایی که انگار برای همین جغرافیا و همین مردم سروده شده است. هنوز طنین صدا در فضای اجلاسیه جاری است که مردم با مشتهای گرهکرده از جای برمیخیزند و همنوا با این نوا، رجز ایستادگی سر میدهند.
صحنه، فقط آغاز یک مراسم نیست؛ گویی خاطره مقاومت از دل تاریخ برخاسته و در میان جمعیتی که امروز گرد هم آمدهاند، دوباره جان گرفته است. مشتهای گرهکرده، صدای همخوانی مردم و شور حاضران، تصویری از پیوند گذشته و امروز دلوار میسازد.
در میان حاضران، مسئولان استانی، سردار علیاکبر پورجمشیدیان، قائممقام وزیر کشور، خانوادههای معظم شهدا و مردمان این خطه حضور دارند؛ مردمی که میزبانی از شهدا برایشان صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ و هویتشان به شمار میرود.

از تنورهای روشن تا سفرههای مهماننوازی جنوب
اما قصه دلوار فقط با صدای رجز و نوای حماسی روایت نمیشود. کمی آنسوتر از فضای اصلی اجلاسیه، جایی که مواکب در ورودی محل برگزاری برپا شدهاند، تصویر دیگری از این سرزمین به چشم میآید؛ تصویری آمیخته با عطر نان تازه و رسم دیرینه مهماننوازی جنوبیها.
زنان دلواری کنار تنورها ایستادهاند و نان محلی میپزند؛ دستهایی که خمیر را شکل میدهند و تنورهایی که گرمایشان با شور میزبانی درآمیخته است. در مواکب دیگر نیز قهوه و چای، شلهزرد و نخود میان مردم توزیع میشود.

اینجا میزبانی، فقط پذیرایی از مهمان نیست؛ بخشی از فرهنگ مردمی است که سالهاست سفرههایشان را به روی رهگذران و مهمانان گشودهاند. گویی دلوار میخواهد پیش از آنکه از قهرمانانش سخن بگوید، رسم مردمداری و مهماننوازیاش را به نمایش بگذارد.
در این قاب، زنان نیز روایتگر بخشی از فرهنگ و هویت جنوباند؛ زنانی که با حفظ آیینهای بومی، گرمای خانه و اصالت سرزمینشان را به فضای یک رویداد ملی آوردهاند.

نمایشگاهی که تاریخ را ورق میزند
در ادامه مسیر، نمایشگاه دوقرن مقاومت استان بوشهر به چشم میآید؛ مجموعهای از غرفهها و روایتهای تصویری که هرکدام دریچهای به بخشی از تاریخ و فرهنگ مقاومت باز میکنند.
تصاویر سرداران مقاومت استان بوشهر، در کنار شبیهسازی ناو ایرانی در خلیج فارس، تصویری از پیوند گذشته و امروز را پیش چشم مخاطب قرار میدهد؛ از روزگاری که مردان این سرزمین در برابر تجاوز بیگانگان ایستادند تا امروز که اقتدار و امنیت ایران در پهنه آبهای خلیج فارس به نمایش گذاشته میشود.
در بخشی دیگر، شبیهسازی حسینیه امام، فضای متفاوتی برای بازدیدکنندگان فراهم کرده است؛ فضایی که یادآور پیوند باورهای دینی، فرهنگ ایثار و مسیر مبارزه و مقاومت است.
غرفه کودکان شهدای میناب، یکی از بخشهای تأملبرانگیز این نمایشگاه است؛ روایتی از کودکانی که نامشان در شمار قربانیان جنایت دشمن ثبت شده و یادشان در کنار دیگر شهدای این سرزمین گرامی داشته میشود.
غرفه شهدای مدافع حرم، غرفه مشاوره، بخش یادآور حماسه پیروزی انقلاب اسلامی، غرفه مقاومت جنوب با محوریت رئیسعلی دلواری و یارانش و در نهایت یادمان شهدا، دیگر بخشهای این نمایشگاه را تشکیل میدهند.
گویی بازدیدکننده در این مسیر، از مبارزات ضداستعماری رئیسعلی دلواری آغاز میکند، از حماسه انقلاب اسلامی و دفاع از حرم میگذرد و به روایت شهدای معاصر میرسد؛ مسیری که یک پیام مشترک را در خود جای داده است: مقاومت در این سرزمین، به یک دوره تاریخی محدود نمانده است.

وحدت؛ میراثی که از دلوار به امروز رسیده است
در دلوار، مقاومت تنها به معنای ایستادن در برابر دشمن نیست؛ گاهی معنای آن را باید در همدلی مردمی جستوجو کرد که در بزنگاههای تاریخی، دست در دست یکدیگر گذاشتهاند و از دشواریها عبور کردهاند.
ارسلان زارع، استاندار بوشهر و رئیس کنگره ملی سرداران، امیران و دوهزار شهید استان بوشهر، در این اجلاسیه با اشاره به همین میراث تاریخی تأکید کرد که وحدت و انسجام، رمز عبور عزتمندانه ایران از شرایط دشوار است؛ سرمایهای که ریشه در تاریخ ایستادگی و همبستگی مردم این سرزمین دارد.
او دلوار را سرزمینی دانست که نامش با مرزبانی، مرزداری، غیرت، نجابت، شجاعت و شهادت گره خورده است؛ شهری که نهتنها برای مردم تنگستان و بوشهر، بلکه برای ملت ایران مایه مباهات است.
در حقیقت، آنچه امروز در این اجلاسیه به نمایش درآمده، تنها یادآوری حماسههای گذشته نیست؛ بازخوانی همان سرمایهای است که مردم این سرزمین را در روزهای دشوار کنار یکدیگر نگه داشته است.

روایتی از محبتی که مرزهای جغرافیا را پشت سر گذاشت
در میان روایتهایی که از شهدا در این اجلاسیه بازگو شد، خاطرهای از ارادت یک فرمانده شهید به یکی از شهدای جوان بوشهر نیز جلوهای متفاوت داشت.
سردار علیاکبر پورجمشیدیان، قائممقام وزیر کشور، از روزهایی گفت که در اتاق سپهبد شهید محمد پاکپور، فرمانده شهید سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تصویر بزرگی از یک شهید جوان بر دیوار خودنمایی میکرد؛ تصویری که بعدها دریافت متعلق به شهید احمدیجوان، از شهدای استان بوشهر بوده است.
پورجمشیدیان با اشاره به علاقه ویژه شهید پاکپور به این شهید جوان، این موضوع را خاطرهای جالب و تأثیرگذار توصیف کرد.
خاطرهای کوتاه، اما معنادار؛ از محبتی که مرزهای جغرافیا را پشت سر گذاشته و نام یک شهید جوان از جنوب ایران را در خاطر فرماندهای بزرگ زنده نگه داشته بود. گویی ارزش یک شهید را نه فاصله جغرافیایی، بلکه بزرگی راهی تعیین میکند که برای آن قدم برداشته است.

دلوار، هنوز قصه ادامه دارد…
در این سرزمین، تاریخ تنها در کتابها و قاب تصاویر محصور نمانده است. گاهی در صدای نوایی حماسی، گاهی در مشتهای گرهکرده مردمی که یکصدا برمیخیزند، گاهی در دستهای زنی که کنار تنور نان میپزد و گاهی در خاطرهای از تصویر یک شهید بر دیوار اتاق فرماندهای دیگر، دوباره جان میگیرد.
روایت مادرانه از زبان یک بانو
در میان برنامههای اجلاسیه، صحنهای شکل گرفت که مرز میان نمایش و واقعیت را کمرنگ کرد؛ بانویی در نقش مادر شهید محمد احمدیجوان روی صحنه آمد و با اجرای نمایشی تأثیرگذار، گوشهای از دلتنگیها، صبوریها و رنج مادرانهای را به تصویر کشید که پشت هر نام شهید پنهان است. روایت او چنان به دل نشست که اشک از چشمان بسیاری از حاضران جاری شد؛ گویی برای لحظاتی، مادران شهدا نه در قاب عکسها، بلکه در برابر چشم مردم ایستاده بودند.

قصه دخترانی که چشمانتظار پدر ماندند
در ادامه برنامه روایت دیگری از جنس دلتنگی، اینبار از زبان یک روحانی راوی، فضای اجلاسیه را تحت تأثیر قرار داد. او از دختران خردسالی گفت که پدرانشان را در راه دفاع از میهن و ارزشها از دست دادهاند؛ کودکانی که به پدر وابستهاند و جای خالی او در روزهای زندگیشان، زخمی خاموش و عمیق است. روایت این دلبستگیهای ناتمام، حضار را به تأثر واداشت و بار دیگر یادآوری کرد که شهادت، تنها پایان زندگی یک رزمنده نیست؛ آغاز دلتنگیهایی است که سالها در خانه و دل خانوادهاش ادامه پیدا میکند.
تصویرهایی از نخستین شهید مدافع حرم استان
در بخش دیگری از برنامه، گوشههایی از مستند شهید محمد احمدیجوان، نخستین شهید مدافع حرم استان بوشهر، به نمایش درآمد؛ تصاویری که مخاطبان را از فضای مراسم به روزهای زندگی و مجاهدت شهیدی برد که نامش در حافظه این سرزمین ماندگار شده است. نمایش این بخش از مستند، فرصتی بود تا حاضران بار دیگر با چهره و مسیر شهیدی همراه شوند که روایت زندگیاش، بخشی از هویت ایثار و مقاومت در استان بوشهر است.

صدای نسل تازه دلوار
دختران دلواری نیز در این اجلاسیه با اجرای گروه سرود، سهم خود را در روایت حماسه این سرزمین ادا کردند. صدای هماهنگ آنان، جلوهای از حضور نسلی بود که اگرچه روزهای مقاومت تاریخی دلوار را تجربه نکرده، اما نام قهرمانان و شهدای این دیار را در حافظه خود دارد و با زبان هنر، آن را به نسلهای بعد پیوند میزند.
رجز پایانی؛ وقتی شور حماسه به اوج رسید
پایان برنامه نیز با نوای مداحی و رجزخوانی میثم بهرامی، از مداحان اهلبیت(ع) استان بوشهر، رنگ و بویی حماسی گرفت. او با اجرای پرشور خود، فضای اجلاسیه را به وجد آورد و حضار را همراه کرد؛ پایانی که با شور و هیجان حاضران، حالوهوای یک مراسم یادبود صرف را پشت سر گذاشت و به تجدید عهدی جمعی با راه شهدا شباهت یافت.

تنگستان؛ سه نسل، یک مسیر ایستادگی
دلوار و تنگستان را نمیتوان تنها با یک مقطع تاریخی شناخت؛ این خاک، روایت پیوسته چند نسل از ایستادگی و شهادت است. از رئیسعلی دلواری که در برابر استعمار ایستاد، تا دریابان شهید علیرضا تنگسیری که از همین دیار برخاست و شهید محمد احمدیجوان، نخستین شهید مدافع حرم استان بوشهر، نام تنگستان را در فصلهای گوناگون تاریخ مقاومت زنده نگه داشتند. سه نام از سه نسل و سه برهه تاریخی، اما با رشتهای مشترک: ایستادن پای ایران و آرمانهای این سرزمین. گویی در تنگستان، مقاومت نه یک خاطره تاریخی، بلکه میراثی است که از نسلی به نسل دیگر رسیده است.
نخستین اجلاسیه شهرستانی کنگره شهدای استان بوشهر از دلوار آغاز شد؛ از سرزمینی که روزگاری رئیسعلی دلواری و یارانش در آن حماسه آفریدند و امروز نیز نام شهدا، بخشی جداییناپذیر از هویت مردمانش است.
شاید راز ماندگاری دلوار همین باشد؛ اینکه قهرمانانش در تاریخ متوقف نمیشوند و هر نسل، روایت تازهای از ایستادگی این سرزمین را به نسل بعد میسپارد.
اینجا دلوار است؛ جایی که مقاومت فقط خاطره نیست، هنوز نفس میکشد.







