ساوه- انار ساوه یکی از شاخص‌ترین محصولات کشاورزی کشور است اما کم‌آبی، افزایش هزینه و نبود صنایع تبدیلی قوی، این سرمایه سرخ را از جایگاه واقعی در بازارهای ملی و بین‌المللی دور کرده است.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: هفتم آبان ماه با ثبت در ضمیمه تقویم رسمی کشور به نام «روز ملی انار» گره خورده است؛ میوهای که تنها یک محصول کشاورزی نیست، بلکه چکیدهای از اسطوره، شعر، هنر و سفرههای ایرانی است.
در این میان، انار ساوه به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات کشاورزی کشور، با ظرفیتهای گسترده تولید و فرآوری، در آستانه برگزاری جشنواره ملی، همچنان در انتظار تبدیل این سرمایه سرخ به برندی ماندگار در بازارهای داخلی و بین‌المللی است.
انار ساوه؛ از برند محلی به مزیت ملی
فرماندار ویژه ساوه در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: جشنواره ملی انار باید فراتر از مجموعه برنامه‌های مناسبتی باشد و به تقویت برند انار ساوه در بازارهای داخلی و خارجی و تبدیل آن به فرصتی ماندگار برای معرفی توانمندی‌های کشاورزی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری شهرستان منجر شود.
سید مهدی حسینی به ثبت روز «انار» در تقویم رسمی کشور بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی اشاره کرد و افزود: با پیگیری‌های انجام شده و با هدف افزایش نشاط اجتماعی، فعال کردن ظرفیتهای فرهنگی و اقتصادی و توجه ویژه به محصول انار به عنوان شاخص‌ترین محصول کشاورزی ساوه، ۷ آبان ماه به عنوان روز انار در تقویم رسمی کشور نامگذاری شد.
وی تصریح کرد: برگزاری دو دوره گذشته جشنواره ملی توسعه و صادرات انار در آبان ماه و ثبت این رویداد در فهرست رویدادهای گردشگری کشور از سوی وزارت میراث فرهنگی، سبب شد انار به عنوان نماد تجاری ساوه در سطح ملی و جهانی بیش از گذشته معرفی شود.
فرماندار ساوه بیان کرد: از ۲۷ آبان ماه سال جاری، این شهرستان به مدت ۱۰ روز و همزمان با هفته فرهنگی، میزبان پنجمین جشنواره ملی انار و اقوام ایرانی خواهد بود؛ رویدادی با رویکرد مردمی و محوریت کشاورزان و تولیدکنندگان انار که زمینه عرضه محصولات بومی و حضور فعالان اقتصادی از سراسر کشور را فراهم می‌کند.
حسینی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌ها و فضای مجازی خاطرنشان کرد: برنامه‌ها باید علاوه بر جذابیت و جلب مشارکت عمومی، خروجی مشخص و دستاوردهای ماندگار داشته باشند و با هماهنگی مجموعه‌های فرهنگی و هنری و بهره‌گیری از ایده‌های خلاقانه، کیفیت رویداد ارتقا یابد.
جشنواره؛ فرصتی برای تقویت زنجیره تولید انار
وی با بیان اینکه جشنواره ملی انار فرصتی برای تقویت زنجیره تولید و عرضه این محصول است، گفت: حضور تولیدکنندگان، کشاورزان، فعالان صنایع تبدیلی و عرضه‌کنندگان محصولات مرتبط می‌تواند به معرفی کیفیت انار ساوه، توسعه بازار فروش، عرضه محصول با قیمت مناسب، حمایت از تولیدکنندگان و ایجاد زمینه سرمایه‌گذاری جدید کمک کند.
فرماندار ساوه، معرفی شایسته این محصول را نیازمند برنامه‌ریزی هدفمند و شیوه‌های نوین تبلیغاتی دانست و افزود: انار یکی از مهم‌ترین ظرفیتهای شناخته‌شده شهرستان و برند ملی ساوه است که شهرت آن از مرزهای استان مرکزی فراتر رفته و می‌تواند محور توسعه اقتصادی و رونق گردشگری باشد.
حسینی با اشاره به جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی ساوه و ظرفیت گردشگری روستایی آن اظهار کرد: برگزاری جشنواره‌هایی از این دست، زمینه معرفی همزمان جاذبه‌ها، آداب و رسوم، فرهنگ بومی و محصولات کشاورزی را فراهم می‌کند و با جذب گردشگران از استانهای مختلف، به رونق کسب و کارهای محلی، صنایع دستی و اقامتگاه‌ها کمک می‌رساند.
وی با تأکید بر اینکه توسعه گردشگری نیازمند مشارکت همه دستگاه‌ها و فعالان بخش خصوصی است، تصریح کرد: هدف نهایی جشنواره تنها عرضه یک محصول کشاورزی نیست، بلکه معرفی هویت تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری ساوه و تثبیت جایگاه این شهرستان در سطح ملی است و امیدواریم با همراهی مردم و دستگاه‌های اجرایی، این رویداد به محرکی اثرگذار در مسیر رونق اقتصادی منطقه تبدیل شود.
باغداران انار ساوه از مشکلات تولید تا دغدغه‌های بازار می‌گویند
یعقوب بابایی از باغداران انار ساوه در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به مشکلات تولید این محصول اظهار کرد: باغداری در سال‌های اخیر به دلیل افزایش هزینه‌های نگهداری، نهاده‌های کشاورزی و دستمزد کارگران دشوارتر شده است و باغداران برای حفظ کیفیت محصول و ادامه فعالیت خود با فشار اقتصادی بیشتری مواجه هستند.
وی افزود: کمبود آب از مهم‌ترین دغدغه‌های باغداران است و مدیریت منابع آبی، استفاده از روش‌های نوین آبیاری و حمایت از کشاورزان برای کاهش هزینه‌های تولید باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
این باغدار با بیان اینکه برداشت محصول به تأمین نیروی کار و فراهم بودن امکانات مناسب وابسته است، گفت: باغداران علاوه بر مشکلات تولید، در زمینه نگهداری و عرضه محصول نیز با دشواری‌هایی روبه‌رو هستند و لازم است زیرساخت‌های مورد نیاز برای حفظ کیفیت انار و دسترسی بهتر به بازار فراهم شود.
باغدار دیگری از ساوه نیز با اشاره به ظرفیت بالای انار این شهرستان اظهار کرد: انار ساوه از شهرت و کیفیت مطلوبی برخوردار است، اما برای بهره‌برداری بهتر از این ظرفیت، باید به موضوع بازاریابی، بسته‌بندی مناسب، فرآوری و توسعه بازارهای فروش توجه بیشتری شود.
حسین اسماعیلی افزود: باغدار بخش عمده توان خود را صرف تولید محصول می‌کند و برای حضور مؤثر در بازارهای بزرگ‌تر، به همکاری شرکت‌های تخصصی در زمینه بسته‌بندی، بازاریابی و صادرات نیاز دارد و ایجاد ارتباط مؤثر میان باغداران، واحدهای فرآوری و فعالان حوزه صادرات می‌تواند به فروش بهتر محصول و افزایش ارزش اقتصادی آن کمک کند.
این باغدار با تأکید بر ضرورت حمایت عملی از تولیدکنندگان تصریح کرد: برگزاری جشنواره‌های معرفی انار زمانی می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد که در کنار معرفی محصول، زمینه ارتباط باغداران با خریداران، سرمایه‌گذاران و فعالان صنایع تبدیلی را نیز فراهم کند.
وی تصریح کرد: حفظ جایگاه انار ساوه نیازمند توجه همزمان به مشکلات باغداران، نوسازی شیوه‌های تولید، مدیریت منابع آب، کاهش موانع فروش و توسعه صنایع فرآوری است تا حاصل تلاش تولیدکنندگان با ارزش واقعی خود به بازار عرضه شود.
ضرورت ارتقای بهره‌وری در صادرات انار
رئیس پردیس تحقیقات و آموزش انار ساوه در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: توسعه تولید، فرآوری و صادرات انار این شهرستان نیازمند افزایش بهره‌وری باغات، بهره‌گیری از فناوری های نوین و تقویت بازارهای صادراتی است.
وحیده نرجسی افزود: ساوه با برخورداری از باغ‌های گسترده، سابقه دیرینه باغداری و ظرفیت های علمی و پژوهشی، توانمندی قابل توجهی برای توسعه تولید، فرآوری و صادرات انار دارد.
وی با اشاره به اینکه انار با نام علمی Punica granatum از گیاهان مناطق نیمه گرمسیری است، تصریح کرد: ایران از خاستگاه های تاریخی کشت این محصول به شمار می‌رود که علاوه بر جایگاه فرهنگی و تاریخی، در ایجاد اشتغال، افزایش درآمد باغداران، توسعه صنایع غذایی و گسترش صادرات محصولات کشاورزی اهمیت بسزایی دارد.
رئیس پردیس تحقیقات و آموزش انار ساوه با بیان اینکه کشورمان از نظر تنوع ارقام، ذخایر ژنتیکی ارزشمند، تجربه باغداران و دانش فنی تولید انار از ظرفیت های بالایی برخوردار است، تاکید کرد: با گسترش کشت انار در کشورهای مختلف و افزایش سرمایه گذاری در حوزه فرآوری، ارتقای بهره وری باغ ها، بهبود کیفیت محصول، استفاده از فناوری های نوین و تقویت بازارهای صادراتی بیش از گذشته ضرورت دارد.
ساوه؛ قطب تولید انار ایران
نرجسی با اشاره به جایگاه ساوه در تولید انار کشور گفت: این شهرستان به دلیل برخورداری از باغ های گسترده، سابقه دیرینه تولید و شهرت محصول خود در بازارهای داخلی و خارجی، یکی از قطب های اصلی تولید انار ایران به شمار می‌رود.
وی رقم ملس ساوه را از ارقام شناخته شده و باکیفیت انار این شهرستان دانست و افزود: رنگ مطلوب، دانه های درشت و آبدار، طعم دلپذیر و قابلیت نگهداری مناسب، این رقم را در بازارهای مصرف مورد توجه قرار داده است و حفظ کیفیت و اعتبار آن مستلزم مدیریت اصولی باغ ها، رعایت استانداردهای تولید، برداشت صحیح و نگهداری مناسب است.
ارزش افزوده‌ای که در صنایع تبدیلی پنهان است
رئیس پردیس تحقیقات و آموزش انار ساوه اظهار کرد: رقم ملس علاوه بر مصرف تازه خوری، به دلیل ویژگی های مطلوب آب میوه، در تولید فرآورده هایی مانند آب انار، رب انار، سس انار و کنسانتره کاربرد دارد.
نرجسی با اشاره به اینکه انار حاوی ترکیبات زیست فعال از جمله پلی فنول ها و آنتوسیانین ها است، تصریح کرد: این ترکیبات به دلیل ویژگی های آنتی اکسیدانی مورد توجه مطالعات علمی و صنایع غذایی قرار دارند و بهره‌گیری از این ظرفیت می‌تواند زمینه تولید فرآورده های متنوع تر و افزایش ارزش افزوده محصول را فراهم کند.
وی توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی را عاملی برای کاهش ضایعات، ایجاد فرصت های شغلی جدید، افزایش درآمد باغداران و گسترش بازارهای فروش برشمرد و گفت: حفظ ذخایر ژنتیکی، شناسایی و معرفی ارقام برتر، توسعه تحقیقات کاربردی و افزایش توان سازگاری باغ ها با تنش های محیطی باید در اولویت برنامه های توسعه این محصول قرار گیرد.
چالش آب و بازار؛ پیش پای باغداران
نرجسی محدودیت منابع آب، افزایش هزینه های تولید، آفات و بیماری های گیاهی، نوسانات بازار و مشکلات نگهداری و بازاریابی را از جمله مسائل پیش روی باغداران انار عنوان کرد و افزود: رفع این چالش ها نیازمند هم افزایی دستگاه های اجرایی و تحقیقاتی، تشکل های تولیدکنندگان و فعالان صنایع تبدیلی است و توسعه روش های نوین آبیاری، آموزش باغداران، بهره‌گیری از یافته های پژوهشی، بهبود بسته بندی و ایجاد زیرساخت های مناسب نگهداری می‌تواند به افزایش بهره وری و حفظ کیفیت محصول کمک کند.
جشنواره؛ پیوند پژوهش، باغ و بازار
رئیس پردیس تحقیقات و آموزش انار ساوه، روز ملی انار را فرصتی ارزشمند برای معرفی ظرفیت های تولیدی، علمی و پژوهشی کشور، انعکاس مطالبات باغداران و معرفی هرچه بیشتر انار ساوه به بازارهای هدف دانست و گفت: برگزاری جشنواره ها و نمایشگاه های تخصصی، معرفی فرآورده های متنوع انار و توسعه گردشگری کشاورزی از اقدامات مؤثر در حمایت از این محصول است.
نرجسی تأکید کرد: جشنواره ملی انار ساوه فراتر از یک رویداد فرهنگی و اقتصادی، فرصتی برای معرفی ظرفیت های این شهرستان به ویژه رقم شناخته شده ملس در سطح ملی و بین المللی و زمینه ساز رونق اقتصادی باغداران، حمایت از صنایع فرآوری و ترویج فناوری های نوین تولید و نگهداری انار است.
وی با اشاره به اهمیت پیوند پژوهشگران، کشاورزان، فعالان اقتصادی و نسل جوان در این جشنواره، گفت: تعامل این بخش ها نقش مؤثری در انتقال دانش، ارتقای کیفیت محصول و حفظ میراث ارزشمند باغداری ساوه ایفا می‌کند و می تواند ساوه را در جایگاه پایتخت انار ایران تثبیت کند.
برداشت ۱۵۰ هزار تن انار از باغات ساوه
رئیس جهاد کشاورزی ساوه در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: برآورد شده است که سال جاری از باغات پایتخت «یاقوت سرخ» ایران، بالغ بر ۱۵۰ هزار تن انار برداشت و به بازارهای مصرف عرضه شود.
علیرضا طهماسبی افزود: بارندگی های مؤثر بهاره در سال جاری شرایط رویشی و باردهی باغات را مطلوب کرده و این شرایط نویدبخش سالی پرمحصول برای تولیدکنندگان است.
وی افزود: بررسی های میدانی و پایش های دقیق کارشناسی جهاد کشاورزی نشان می دهد که امسال شاهد یکی از بهترین فصول برداشت خواهیم بود و بر اساس برآوردهای انجام شده، پیش بینی می شود حدود ۱۵۰ هزار تن محصول از سطح ۹۵۰۰ هکتار باغات انار این شهرستان برداشت شود.
رئیس جهاد کشاورزی ساوه با اشاره به چالش های پیش روی تولید گفت: چالش هایی از جمله مدیریت منابع آب، آفتاب سوختگی میوه، ترکیدگی و آفت کرم گلوگاه از مهم ترین مسائل کیفی در تولید انار هستند که برای همه این موارد، راهکارهای علمی و فنی شناسایی شده و روند بهبود، اصلاحات، اقدام های پیشگیرانه و برنامه های تحقیق و توسعه با جدیت در حال انجام است تا محصولی باکیفیت و اقتصادی در اختیار باغداران و بازار قرار گیرد.
طهماسبی با اشاره به تشکیل دبیرخانه دائمی جشنواره ملی انار ساوه گفت: این دبیرخانه با مشارکت فرمانداری و دستگاه های مرتبط، علاوه بر انسجام بخشی به برنامه ریزی جشنواره، به معرفی ظرفیت های تولید، صنایع فرآوری و بازاریابی کمک خواهد کرد و هدفگذاری شده است که جایگاه انار ساوه به عنوان یک برند معتبر ملی و جهانی بیش از گذشته تثبیت شود.
بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، جشنواره ملی انار ساوه از ۲۷ آبان‌ماه به مدت ۱۰ روز و همزمان با هفته فرهنگی شهرستان برگزار می‌شود و در این رویداد، برنامه‌های متنوع فرهنگی با حضور تولیدکنندگان بومی و فعالان حوزه انار از نقاط مختلف کشور و با رویکرد مردمی برگزار خواهد شد.
