دیپلماسی کودک؛ از تولید شخصیتهای ایرانی تا فتح بازارهای جهانی

نخستین نشست تخصصی دیپلماسی کودک و نوجوان با محوریت ظرفیت تولیدات فرهنگی ایران و نقش آنها در گسترش نفوذ فرهنگی کشور، در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری مهر، در این نشست، فخرالسادات فاطمی، مدیرکل امور بینالملل معاونت ریاستجمهوری در امور زنان و خانواده، مریم سجادی، رئیس اداره صیانت و تعالی خانواده، مریم رامادان، رئیس اداره توسعه نهادها و شبکهسازی فعالان زن و خانواده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، محمدصادق باطنی، رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما و محمدرضا نجفی، مدیر شوروم سرزمین اسباببازی حضور داشتند.
انیمیشن و شخصیتپردازی؛ ابزارهای مؤثر دیپلماسی فرهنگی
محمدصادق باطنی، رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما، در این نشست با تأکید بر اهمیت قصه و شخصیتپردازی در برقراری ارتباط با کودکان جهان، انیمیشن را یکی از مهمترین ابزارهای گسترش نفوذ فرهنگی دانست و گفت: ایران میتواند با تکیه بر آموزههای اسلامی و میراث فرهنگی خود، شخصیتهایی خلق کند که قابلیت حضور در بازارهای جهانی و ارتباط با کودکان سایر کشورها را داشته باشند.
وی با اشاره به اهمیت تجاریسازی شخصیتهای انیمیشنی اظهار کرد: شخصیتهای محبوب کودک نباید صرفاً به تلویزیون و سینما محدود شوند، بلکه باید در قالب محصولاتی مانند کتاب، نوشتافزار، عروسک، اسباببازی و سایر کالاهای مرتبط وارد زندگی روزمره کودکان شوند.
رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما با اشاره به تجربه عروسکهای دارا و سارا، نبود پشتوانه داستانی و شخصیتپردازی پیش از عرضه محصول را از عوامل ناکامی این طرح دانست و تأکید کرد که ابتدا باید شخصیت از طریق قصه در ذهن کودک جایگاه پیدا کند و سپس محصولات مرتبط با آن تولید و عرضه شوند.
باطنی همچنین با هشدار نسبت به حضور گسترده شخصیتهای خارجی در بازار نوشتافزار و اسباببازی کشور، گفت: محصولات فرهنگی به دلیل حضور مستمر در زندگی روزمره کودکان، در شکلگیری جهان ذهنی و الگوهای فرهنگی آنها تأثیرگذارند و تقویت تولید شخصیتهای ایرانی میتواند به رقابت با نمونههای خارجی کمک کند.
وی سه عامل معرفی بهموقع شخصیت، استمرار حضور رسانهای و فراهمکردن امکان تولید، تبلیغ و توزیع محصولات مرتبط را از الزامات موفقیت شخصیتهای ایرانی دانست و از صدور حدود ۲۰ قرارداد و مجوز واگذاری شخصیتهای رسانهای در یک سال و نیم گذشته خبر داد.
باطنی با اشاره به ظرفیت تولید سالانه حدود ۵۰۰ ساعت انیمیشن در ایران، ورود به بازارهای جهانی را نیازمند تقویت بازار داخلی و همکاری میان نهادهای فرهنگی و تولیدکنندگان دانست و بر ضرورت شکلگیری عزم ملی برای صادرات محصولات فرهنگی تأکید کرد.
شناخت ذائقه کودکان؛ پیششرط دیپلماسی فرهنگی
در ادامه، محمدرضا سجادی، پژوهشگر حوزه تعلیم و تربیت، با تأکید بر ضرورت شناخت نیازها و علایق کودکان، موفقیت محصولات فرهنگی خارجی را ناشی از توجه تولیدکنندگان آنها به ویژگیهای مخاطبان دانست.
وی با انتقاد از کمتوجهی به تولید محصولات متناسب با ذائقه کودکان ایرانی، اظهار کرد: سیاستگذاری فرهنگی در این حوزه باید بر شناخت واقعی مخاطب، تفاوتهای فرهنگی و شیوه زندگی کودکان استوار باشد.
این پژوهشگر همچنین با اشاره به گسترش محتوای دیجیتال و افزایش حجم اطلاعات در دسترس کودکان، بر ضرورت تولید محتوایی تأکید کرد که علاوه بر جذابیت، فرصت تفکر، پردازش اطلاعات و تعامل را برای مخاطب فراهم کند.
صنعت اسباببازی؛ ظرفیتی برای صادرات فرهنگی
محمدرضا نجفی، مدیر شوروم سرزمین اسباببازی نیز با اشاره به ظرفیتهای تولید داخلی، از فعالیت حدود ۲۵۰ کارخانه و تولیدکننده در شبکه مرتبط با این مجموعه خبر داد و گفت: محصولات اسباببازی ایرانی به حدود ۲۰ کشور صادر میشوند.
وی با اشاره به بازارهایی همچون عراق، امارات، عمان، ارمنستان، روسیه و برخی کشورهای اروپای شرقی، توسعه صادرات اسباببازی را فرصتی برای حضور فرهنگی ایران در کشورهای دیگر دانست.
نجفی تأکید کرد: اسباببازی صرفاً یک کالای سرگرمکننده نیست، بلکه میتواند حامل شخصیتها و مؤلفههای فرهنگی کشور تولیدکننده باشد و در کنار انیمیشن و کتاب، به تقویت دیپلماسی کودک و نوجوان کمک کند.
در مجموع، حاضران در این نشست بر ضرورت پیوند میان تولید محتوای رسانهای، صنعت اسباببازی، شناخت مخاطب و توسعه بازارهای صادراتی بهعنوان الزامات تقویت دیپلماسی فرهنگی ایران در حوزه کودک و نوجوان تأکید کردند.







