خواندنی های تاریخ
-
فرهنگ
«صنعت ایران» و یک مشکل قاجاری!
در دوره قاجار وضعیت صنعت ایران چگونه بود و چه مشکلی داشت؟ «ادوارد پولاک» اتریشی این مشکل را نوشته برای تاریخ؛ «خام‌فروشی» مشکلی قدیمی در صنعت ایران است که حتی در دوره قاجار هم بود. گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: «یاکوب ادوارد پولاک» معلم دارالفنون و پزشک مخصوص ناصرالدین قاجار بود و حدود ۱۰ سال در ایران اقامت داشت. وی در کتاب «ایران و ایرانیان» به شرح و توصیف وضعیت زندگی فردی و اجتماعی ایران از ابعاد مختلف…
-
فرهنگ
چرا 10 هزار اسیر عراقی از ایران نرفتند؟
بازگشت آزادگان آخرین نوستالژی مهم دهه ۶۰ و جشن ملی بود. این سوی ماجرا که خوش گذشت ایرانی‌هایی بودند که آمدند و سوی دیگر ماجرا که جالب است، عراقی‌هایی بودند که نرفتند؛ بیش از ۱۰ هزار اسیر عراقی به کشورشان بازنگشتند. چرا؟ گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: از ۲۶ مرداد سال ۱۳۶۹ شمسی به مدت یک ماه «مبادله بزرگ اسرای ایران و عراق» انجام شد و حدود ۳۸ هزار ایرانی به کشور بازگشتند. در مقابل ۴۰ هزار عراقی…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| رشوه انگلیسی به روایت آیت‌الله بهجت
اگر خارجی‌ها بخواهند رشوه بدهند چه کار می‌کنند؟ به‌طور مشخص اگر انگلیس بخواهد در خاورمیانه به کسی رشوه بدهد چقدر می‌دهد؟ آیت‌الله «محمد تقی بهجت» دراین‌باره بیاناتی دارند که درس اخلاق است و «درس تاریخ». گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: در اوایل قرن بیستم میلادی و پس از جنگ جهانی اول، نقشه سیاسی و جغرافیایی خاورمیانه تغییر کرد. کار، کار انگلیس بود و می‌خواست مهره‌های خودش را در خاورمیانه بچیند. درباره روند تحولات سیاسی در این برهه زمانی…
-
فرهنگ
عکس‌های خاطره‌انگیز از سیل تهران در دهه 60
دهه 60 سیل هم که بیاید نوستالژی می‌شود. سال ۱۳۶۵ شمسی دوبار در تهران به‌قول مردم آن روزگار «سیل» آمد و البته در حد آبگرفتگی معابر بود و تصاویری برای تاریخ به یادگار گذاشت که الان که ببینی خودش نوستالژی است از نوعی دیگر! گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: سال ۱۳۶۵ در تهران دوبار سیل آمد؛ یک‌بار اوایل سال در ۱۵ اردیبهشت و بار دیگر اواخر سال در ۱۳ اسفند. هر دوبار هم حدود یک ساعت بارندگی شدید…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| ماجرای ورود «چغندر قند» به ایرانِ عهد قاجار
«چغندر قند» که از آن قند می‌سازند و یکی از محصولات اساسی کشاورزی و اقتصاد ایران است از کی به ایران آمد؟ اولین‌بار «ادوارد پولاک» طبیب مخصوص ناصرالدین قاجار بذر چغندر قند را به ایران آورد و کشت آن را رواج داد و قند شد محصول وطنی. گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: کشت انواعی از چغندر ازجمله چغندر قرمز در ایران، قرن‌ها سابقه دارد اما نوع امروزی چغندر قند که به کار تولید قند می‌آید در دوره قاجار از…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| مشهورترین سخنرانی «علی شریعتی»+صوت
شناخت «علی شریعتی» سخت است؛ خودش یک رشته تخصصی است! اما می‌گویند اگر می‌خواهی حقیقت وجود کسی را بشناسی ببین آمال و آرزوهایش چیست. شریعتی یک سخنرانی مشهور به «نیایش» دارد که خودش آرزوهایش را می‌گوید. گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: از «علی شریعتی» صدها کتاب و جزوه و مقاله و سخنرانی در قالب یک مجموعه آثار ۳۶ جلدی باقی‌مانده و البته خیلی از آثارش را خیلی‌ها اصلا نمی‌توانند بخوانند؛ به‌قدری که از نظر اصطلاحات و عبارات و…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| روایت ناصرالدین شاه از دیدار با ملکه ویکتوریا
اگر ناصرالدین قاجار برود کاخ ویندزور به دیدار ملکه ویکتوریا آنجا چه کار می‌کند؟ خودش در خاطراتش برایمان نوشته است و از الماس کوه نور هم خبر داده و شطرنج هم بازی کرده در مقابل اعیان و اشراف انگلیس و نتیجه را هم گفته که چه شده! گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: ناصرالدین قاجار در نخستین سفر فرنگ، به انگلیس و به دیدار ملکه ویکتوریا رفت و درباره این دیدار نوشت: «در صبح از خواب برخاسته، رفتیم برای…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| طرح شهید ستاری برای ساخت نخستین خودرو ایرانی
شهید ستاری نخستین کسی بود که به ایرانی‌ها گفت ما می‌توانیم خودرو ایرانی بسازیم. فقط هم نگفت بلکه کار ساخت خودرو را شروع کرد و آن را به نمایش هم گذاشت؛ هر چند خیلی‌ها ندیده‌اند و اصلا نشنیده‌اند ماجرای اولین خودرو ایرانی را. گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: «منصور ستاری» این‌جور آدمی بود که خودش گفته بود: «اگر فردی در جمهوری اسلامی ایران بخواهد مسئولیت داشته باشد، نباید نازپرورده باشد… در برابر دنیایی که روبه‌روی ما قد علم…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| بازی عجیب ناصرالدین شاه به‌روایت دخترش
«برق‌بازی» سرگرمی عجیبی بود که ناصرالدین قاجار اختراع کرد؛ با خاموش‌کردن برق کاخ قاجاری و اعلام آزادی رفتاری کامل. چنین بازی عجیبی حتماً نتایج جالبی هم داشته و البته «تاج‌السلطنه» روایت کرده که این بازی، هدف و منظوری هم داشته است. گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: «تاج‌السلطنه» یکی از دختران ناصرالدین قاجار است که به سبک پدر، خاطره هم نوشته برای آیندگان. یکی از این خاطرات به برق‌بازی اختصاص دارد که تاج‌السلطنه خودش اول تا آخر آن را…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| در سیاحتنامه شاردن درباره ایرانی‌ها چه نوشته؟
نام شاردن و سیاحتنامه شاردن را خیلی‌ها شنیده‌اند اما توصیفی که شاردن از ایرانی‌ها در کتابش ارائه داده خیلی‌ها به گوش‌شان هم نخورده؛ این شاردن مردی جواهرشناس بود که گوهر خلقیات و استعدادهای ایرانیان را ۳۵۰ سال پیش دید و حیرت کرد. گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: «ژان شاردن» فرانسوی بود و تاجر و جواهرشناسی معتبر بود که حوالی سال ۱۰۵۰ شمسی ۲ بار به ایران دوره صفوی سفر کرد. وی مدتی طولانی در ایران و اصفهان اقامت…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| گرم‌ترین روزهای تهران و ماجرای دمای آبادان
گرم‌ترین روز در تهران هوا چند درجه بود؟ رکورد گرم‌ترین روز در ایران چند درجه است؟ شهرهای ایران روزهای گرم زیاد دارند ولی روزی هم بوده که دمای هوای آبادان را ۸۳ درجه سانتی‌گراد گزارش کرده‌اند! گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: در تهران از زمانی که سنجش‌‌های هواشناسی ممکن شد رکورد گرم‌ترین روز در ۲۸ تیرماه سال ۱۳۶۷ شمسی بوده است؛ ۴۲.۶ درجه سانتی‌گراد. رکورد قبلی هم ۲۶ تیرماه سال ۱۳۵۳ بود با ۴۲.۲ درجه سانتی‌گراد. اما در…
-
فرهنگ
خواندنی‌های تاریخ| مشکلات زیست‌محیطی تهران در یک قرن قبل
یک قرن پیش وضعیت آب و هوای تهران چگونه بود؟ برخلاف تصور عمومی در آن روزگار هم تهران مشکل کم‌آبی و غبارآلودگی داشت؛ «کلود آنه» نویسنده و روزنامه‌نگار فرانسوی برایمان تعریف کرده است. گروه تاریخ خبرگزاری فارس ـ امین رحیمی: «کلود آنه» در تابستان ۱۲۸۸ شمسی یعنی در ایام مبارزات مشروطه به تهران آمد. وی از گرمای هوا و کمبود باران در آن تابستان تعجب کرده بود که البته تعجب نداشت و توصیفاتی بدیع و ارزشمند هم دارد از وضعیت…