کهکشان راه شیری
-
دانش و فناوری

کشف بیسابقه اخترشناسان؛ جریان ستارهای راز ماده تاریک را در کهکشانی دیگر فاش کرد
نواری کمفروغ از ستارگان که در سراسر یک کهکشان کشیده شده است، میتواند سابقهای از تحول آن سامانه را در خود حفظ کند. این ساختارها که با نام «جریانهای ستارهای خوشههای کروی» شناخته میشوند، رشتههای بلند و منسجمی هستند که میتوانند به اخترشناسان در بررسی مادهٔ تاریک کمک کنند. مادهٔ تاریک، مادهای نامرئی که بخش اعظم جرم جهان را تشکیل میدهد، تاکنون به طور مستقیم قابل مشاهده نبوده است و دانشمندان برای مطالعه آن به روشهای غیرمستقیم متکی هستند. تا…
-
دانش و فناوری

کشف سریعترین ستاره راه شیری؛ غولی که با سرعت ۲۵ هزار کیلومتر بر ثانیه به دور سیاهچاله میچرخد
اخترشناسان سریعترین ستاره در کهکشان ما را یافتهاند؛ ستارهای که به قدری به سیاهچاله مرکزی آن نزدیک است که میتواند اثر چرخش سیاهچاله را احساس کند. این ستاره که با نام «اس ۳۰۱» (S301) شناخته میشود، هنگام گردش به دور «کمان ای*» (*Sgr A)، سیاهچاله واقع در مرکز کهکشان ما، با سرعت ۲۵ هزار کیلومتر بر ثانیه در راه شیری حرکت میکند. این ستاره بیش از هر ستاره دیگری که تاکنون مشاهده شده است، به آن سیاهچاله نزدیک میشود. راینهارد…
-
دانش و فناوری

هابل راز ۱۲ میلیارد ساله راه شیری را فاش کرد؛ کهکشان ما یک کوتوله را بلعیده بود
کهکشان ما در گذشته رویدادهای پرتنشی از جمله ادغام کهکشانهای دیگر را در دل خود تجربه کرده است. اینک کشف جدید تلسکوپ فضایی هابل نشان میدهد که راه شیری در حدود ۱۲ میلیارد سال پیش، یک کهکشان کوتوله را نیز بلعیده است. کهکشان ما یعنی کهکشان راه شیری با دستکم بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد ستاره شبیه به یک بشقاب با قطر حدود ۱۰۰ هزار سال نوری (بر اساس برخی برآوردها حتی تا ۲۰۰هزار سال نوری) و ضخامت حدود ۱…
-
دانش و فناوری

پژوهش جدید، احتمال نقش ماده تاریک در درخشش مرموز راه شیری را تقویت کرد
گروه پژوهشی بینالمللی به رهبری محققان دانشگاه وین و آزمایشگاه ملی لارنس برکلی، با استفاده از یادگیری ماشین، یکی از پایدارترین معماهای اخترشناسی را بازبینی کردهاند. درخشش پرتو گامای مرکز کهکشان راه شیری که به «افزایش مرکز کهکشان» معروف است، برای بیش از یک دهه موضوع بحث بوده است. به گزارش ایتنا و به نقل از SciTechDaily، یکی از توضیحات احتمالی، نابودی ماده تاریک است و توضیح دیگر، جمعیت عظیم ستارههای نوترونی با چرخش سریع به نام تپاخترهای…
-
دانش و فناوری

آیا سیاهچالهٔ مرکزی کهکشان راه شیری یک توهم است؟
آیا شیء مرموز واقع در مرکز کهکشان راهشیری که آن را کمان ای (Sgr A) مینامیم، واقعاً یک سیاهچاله ابرپرجرم است؟ این پرسشی است که گروهی بینالمللی از پژوهشگران در مطالعهای جدید که در «ماهنامه انجمن سلطنتی اخترشناسی» منتشر شده، آن را مطرح کردهاند. به گزارش ایتنا و به نقل از SciTechDaily، آنها استدلال میکنند که شاید یک تمرکز فوقچگال از مادهٔ تاریک با جرمی عظیم، بتواند همان اثر گرانشی یک سیاهچاله را در مرکز کهکشان ایجاد کند. ایدهٔ این تیم پژوهشی…
-
دانش و فناوری

رمزگشایی از یک راز ۵۰ ساله: چرا کهکشانهای نزدیک از ما دور میشوند؟
اخترشناسان با بهرهگیری از شبیهسازیهای رایانهای پیشرفته کشف کردهاند که بخش عمده ماده در فراسوی «گروه محلی» کهکشانها (که شامل راهشیری و کهکشان آندرومدا میشود) در یک ساختار عظیم و مسطح چیده شده است، نه آنکه به صورت یکنواخت در همه جهات گسترده باشد. به گزارش ایتنا و به نقل از SciTechDaily، گفتنی است مناطق وسیعی با مقدار بسیار ناچیز ماده، در بالا و پایین این صفحه قرار دارند. پژوهشگران دریافتند که این توزیع «مسطح» تنها راه برای محاسبه دقیق هم…
-
عکس و فیلم

خیرهکنندهترین تصاویر فضایی در سال ۲۰۲۵
مجموعه تصاویر پیش رو از کهکشانهای دوردست، سحابیها، بقایای ابر نو اخترها و سیاهچالههایی هستند که به طرز چشمگیری ثبت و در سال ۲۰۲۵ منتشر شده اند. منبع خبرگزاری مهر
-
دانش و فناوری

راز شیمیایی کهکشان راه شیری بالاخره کشف شد
پژوهشگران برای مدتها در تلاش بودند تا به یکی از بزرگترین معماهای کهکشان راه شیری پاسخ دهند: چرا این کهکشان دو گروه شیمیایی متفاوت از ستارهها را در خود جای داده است؟ این ویژگی که به «دوگانگی شیمیایی» معروف است، باعث سردرگمی دانشمندان شده بود. حالا، شبیهسازیهای جدید نشان میدهند که این دو گروه شیمیایی نه به دلیل یک برخورد بزرگ در گذشته، بلکه از مسیرهای تکاملی متعددی ناشی شدهاند. این یافتهها بهویژه برای درک بهتر تکامل کهکشانها در مقیاسهای زمانی…
-
دانش و فناوری

کشف ۵۳ اختروش قدرتمند
محققان ۵۳ اختروش جدید که توسط سیاهچالههای غولپیکر تغذیه میشوند را کشف کردهاند که فوارههایی از ماده را با سرعتی نزدیک به سرعت نور به بیرون پرتاب میکنند. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اسپییس، این فوارهها تا ۷.۲ میلیون سال نوری، یعنی حدود ۵۰ برابر عرض کهکشان راه شیری، امتداد دارند. این اجسام فضایی عظیم که «اختروش های رادیویی غول پیکر» (Giant Radio Quasars) نامیده میشوند بخشی از ۳۶۹ اختروش رادیویی هستند که اخیراً توسط ستاره شناسان هندی…
-
دانش و فناوری

کشف یک کارخانه ستاره سازی جدید !
ستاره شناسان کهکشانی کشف کرده اند که ستارگان در آن ۱۸۰ بار سریع از کهکشان راه شیری تشکیل می شوند. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ایندپندنت، مشاهدات تلسکوپALMA یک کارخانه ستاره سازی بسیار داغ ناشناخته را نشان داد که کمتر از یک میلیارد سال بعد از انفجار بزرگ وجود داشت. در همین راستا گروهی از محققان بین المللی نور ساطع شده از کهکشان اولیه Y۱ را که ۱۳ میلیارد سال طول میکشد تا به زمین برسد، تحلیل کردند.…
-
دانش و فناوری

تراشه ای که از ۵۶۰۰ ستاره در چند ثانیه عکاسی میکند
محققان چینی تراشه ای کوچک اما قدرتمند ابداع کرده اند که دقت طیفی ۱۰۰ بار بالاتر از عکس های ثبت شده با دوربین های معمولی را ارائه می کند و می تواند نقشه برداری کهکشان راه شیری را تسریع کند. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از Interesting Engineering، محققان دانشگاه تسینگهوا در چین، تراشه اپتیکی کوچکی به نام «یوهنگ» (Yuheng) ابداع کردهاند که قادر است نور را با دقتی فراتر از دوربینها و طیفسنجهای معمول تحلیل کند. این تراشه…
-
دانش و فناوری

رازهای سفر زمین در کیهان شاید در دل بلورهایی ریز نهفته باشد
سفر ۲۳۰ میلیون ساله زمین در کهکشان راه شیری از دیدگاه عمر کوتاه انسانی یکنواخت به نظر میرسد، اما در مقیاسهای سیارهای پرآشوب بوده است. پرتنشترین لحظات این سفر زمانی رخ میدهد که زمین از میان یکی از چهار بازوی اصلی کهکشانی عبور میکند. پژوهشی در سال ۲۰۱۳ نشان داد که زمین حدود ۶۰ درصد این مسیر را در بازوهای کهکشانی سپری کرده است، دورههایی که بهدلیل تراکم بیشتر ستارگان، رویدادهای فاجعهبار محتملتر است. این تغییرات میتواند اجرام یخی ابر…
-
دانش و فناوری

بیگانگان فرازمینی ممکن است بدون آب زندگی کنند
تا پیش از این، برای وجود حیات در سیارههای دیگر آب شرط لازم در نظر گرفته میشد و دانشمندان قابلیت سکونت (زیستپذیری) آنها را براساس وجود آب تعریف میکردند. با این حال، یک آزمایشگاه جدید نشان میدهد که نمکهایی که در دماهای پایینتر در سیارههای دیگر به صورت مایع وجود دارند، هرچند به شکلی کاملا متفاوت از موجودات زنده وابسته به آب در زمین، ممکن است میزبان حیات باشند. پژوهشگران موسسه فناوری ماساچوست (MIT) میگویند این نوع نمکهای مایع که…
-
بین الملل

تصاویری از ایستگاه فضایی بینالمللی
Theatlantic تصاویر اخیر از ایستگاه فضایی بینالمللی که مناظر دیدنی از شفقهای قطبی، غروب ماه، کهکشان راه شیری و موارد دیگر را از نقطه دید آنها در مدار نشان میدهد. تصاویر اخیر از ایستگاه فضایی بینالمللی که مناظر دیدنی از شفقهای قطبی، غروب ماه، کهکشان راه شیری و موارد دیگر را از نقطه دید آنها در مدار نشان میدهد. منبع خبرگزاری مهر
-
دانش و فناوری

دانشمندان میگویند عظیمترین سیاهچاله ممکن در عالم را کشف کردهاند
براساس یک پژوهش جدید که در مجله «اطلاعیههای ماهانه انجمن سلطنتی نجوم» (MNRAS) منتشر شده است، این سیاهچاله غولپیکر با جرمی حدود ۳۶ میلیارد برابر جرم خورشید ما، نزدیک به حد بالای نظری آن چیزی قرار دارد که در گیتی ممکن است و وجود سیاهچالهای از این بزرگتر اساسا ممکن نیست. توماس کالِت، نویسنده همکار این مقاله از دانشگاه پورتسموث، گفت: «این یکی از ۱۰ سیاهچاله کلانجرم بزرگ کشفشده تاکنون است و به احتمال زیاد پرجرمترین آنها.» این سیاهچاله حدود…
-
دانش و فناوری

صدای مهبانگ نشان میدهد کهکشان راه شیری درون یک حباب خالی در فضا شناور است
مفهوم «تنش هابل» اصطلاحا به مقدار اختلاف در محاسبه ثابت هابل گفته میشود و به این موضوع میپردازد که چرا اندازهگیریهای مختلف، سرعتهای متفاوتی را نتیجه میدهند. در حالی که مشاهدات مربوط به جهان اولیه مانند تابش زمینه کیهانی عددی در حدود ۶۷ کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک ارائه میدهند، اندازهگیریهای مربوط به اجسام نزدیکتر مانند نوعی خاص از ابرنواخترها یا ستارگان، این مقدار را حدود ۷۳ کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک تخمین میزنند. اما آیا ما در یک حباب…
-
دانش و فناوری

کشف شدیدترین انفجارهای ستارهای عالم
دانشمندان نیرومندترین انفجارهای انرژی در سراسر گیتی شناختهشده را کشف کردهاند. این انفجارهای کیهانی که «زودگذرهای هستهای بسیار شدید» یا «ئیاِنتیها» (ENTs) نامیده شدهاند، از نظر شدت بیسابقهاند. آنها زمانی رخ میدهد که ستارگان بسیار بزرگ- بسیار بزرگتر از خورشید ما- بیش از حد به یک سیاهچاله کلانجرم نزدیک و از هم گسیخته میشوند. برخورد حاصل، مقادیر عظیمی از انرژی را به بیرون پرتاب میکند که در سراسر کیهان گسترش مییابد. جیسن هینکل، که این پژوهش را سرپرستی کرده است،…
-
دانش و فناوری

برخورد حتمی کهکشانها؟ نه آنقدرها هم حتمی؛ احتمال برخورد راه شیری و آندرومدا تنها ۵۰ درصد است!
سالیان متمادی است که دانشمندان، کتابهای درسی و موزههای نجوم تصویری قطعی از آینده راه شیری به نمایش گذاشتهاند: کهکشان ما با سرعتی چشمگیر بهسوی برخوردی حماسی با همسایه پرستارهاش، آندرومدا، در حرکت است. اما به گزارش ایتنا و به نقل از اینترستینگ انجینیرینگ، پژوهش جدیدی که بهتازگی منتشر شده، این فرض دیرینه را به چالش کشیده و از سناریویی شگفتانگیز پرده برداشته است: برخوردی که روزی اجتنابناپذیر به نظر میرسید، اکنون شاید اصلاً اتفاق نیفتد—حتی در ده میلیارد سال…
-
دانش و فناوری

دانشمندان پاسخ میدهند: آیا جهان با این حادثه وحشتناک به پایان میرسد؟
طبق یافتههای این تحقیق، در میان ۱۰۰ هزار شبیهسازی انجامشده، احتمال برخورد این دو کهکشان در ۱۰ میلیارد سال آینده تنها ۵۰ درصد است. در حالی که پژوهشهای پیشین حاکی از برخورد حتمی این دو کهکشان در حدود ۵ میلیارد سال آینده بود، محققان دورهام اکنون میگویند که این احتمال به مراتب کمتر از آن چیزی است که تصور میشد. دکتر «آلیس دیسان»، اخترفیزیکدان محاسباتی، اظهار داشت که راه شیری ممکن است از سرنوشت برخورد با آندرومدا در امان بماند.…
