براساس یک پژوهش جدید، ورزش کردن، حتی بهاندازه کم، میتواند به اندازه داروهای مسکن متداول در تسکین درد مؤثر واقع شود و مسیر را برای رویکردهای درمانی جامع هموار کند. طبق این تحقیق، ورزش میتواند به شیوهای مشابه داروهای ضددرد رایج، به کاهش علائم بیماریهایی مثل میگرن، دردهای قاعدگی یا دردهای مزمن کمک کند.
این مطالعه جدید که توسط محققان دانشگاه ادلاید استرالیا انجام شده، نشان میدهد ورزش در گستره وسیعی از بیماریها و شرایط جسمانی میتواند دردهای حاد و مزمن را به شکل معناداری کاهش دهد. یافته محققان از تحلیل ۱۵۷ بررسی سیستماتیک شامل ۲٬۷۳۶ کارآزمایی تصادفی کنترلشده با حضور بیش از ۲۲۰ هزار شرکتکننده به دست آمده است.
پژوهشگران در این بررسی، نحوه تأثیرگذاری نوع، شدت و مدتزمان ورزش بر تسکین درد را مورد ارزیابی دقیق قرار دادند. در مجموع، ورزش توانست شدت درد را حدود ۱.۱ نمره (از ۱۰) کم کند؛ اثری که تقریباً ۶۰ درصد بیشتر از تسکینِ داروهای مسکنِ رایج برای دردهای مزمن است.
همچنین مشخص شد تمرینات با شدت کم، تسکین درد بیشتری نسبت به فعالیتهای با شدت متوسط تا زیاد به همراه داشتهاند و برنامههای کوتاهمدتتر (حدود ۱۲ هفته)، اثرات بزرگتری نسبت به دورههای طولانیتر نشان دادهاند.
تأثیر ورزش بر تسکین درد و مکانیسمهای فیزیولوژیک آن
«بن سینگ»، سرپرست این تیم تحقیقاتی، اشاره میکند:
«نکته بسیار مهم این بود که متوجه شدیم ورزش بیشتر لزوماً به معنای نتیجه بهتر نیست. در واقع، برنامههای با مدتزمان کوتاهتر و شدت کمتر، کاهش بیشتری در درد نشان دادند؛ این موضوع یعنی نیازی نیست افراد برای بهرهمندی از فواید ملموس، تمرینات سختتر یا طولانیتری انجام دهند.»
طبق این پژوهش، برنامههایی با مجموع زمان کمتر از ۱۲۰ دقیقه در هفته، اثربخشی بیشتری نسبت به برنامههای طولانیتر هفتگی داشتند.
سینگ درباره نحوه اثرگذاری تمرینات بدنی بر سیستم عصبی توضیح میدهد:
«هنگام ورزش، بدن موادی شیمیایی از جمله اندورفین و سروتونین ترشح میکند که میتوانند به کاهش شدت درک درد و افزایش آستانه تحمل آن کمک کنند.»
او همچنین توضیح داده که تمرین بدنی موجب مهار و آرام شدن التهابها میشود، شیوه پاسخ مغز به محرکهای دردناک را تغییر میدهد و همزمان باعث بهبود خلقوخوی افراد میگردد. با وجود این شواهد چشمگیر، محققان تأکید کردهاند که ورزش همچنان به عنوان یک رویکرد درمانی برای درد به اندازه کافی مورد استفاده قرار نمیگیرد؛ این روش هنوز به یک رویه معمول و روتین تبدیل نشده و برخلاف داروها، بهندرت با همان سطح دقت تجویز میشود.
«کارول ماهر»، پژوهشگر ارشد دانشگاه ادلاید، دراینباره میگوید:
«در دورانی که به دنبال روشهای ایمن و مؤثر برای مدیریت درد فراتر از دارودرمانی هستیم، این یافتهها شواهد محکمی ارائه میدهند تا ورزش به بخشی روتین از مراقبتهای تسکین درد تبدیل شود.»
