پرونده «جنگ رمضان»/۱۹۸؛
از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه‌های آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.
رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
نیویورک پست در گزارشی به قلم رونی ریس نوشت کارشناسان می‌گویند دونالد ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، تنها چند هفته فرصت دارد تا پیش از آنکه کنگره جدید اختیارات جنگی او را محدود کند، جنگ تازه‌ای علیه ایران آغاز کند. به نوشته این گزارش، اگر دموکرات‌ها مجلس نمایندگان را ببرند، ترامپ تا ژانویه فرصت دارد و پس از آن با مقاومت جدی کنگره روبه‌رو می‌شود.
جاناتان شانزر از بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها گفت: «یک پنجره ۶ تا ۸ هفته‌ای برای آزادی عمل در ادامه جنگ ایران وجود دارد.» به گفته مارک کانسیان از مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، محتمل‌ترین گزینه، کارزاری دو هفته‌ای و شدید است که خطر کمی برای آمریکا دارد، اما بعید است مؤثر باشد، زیرا ایران پیش‌تر پنج هفته بمباران شدید را تحمل کرده است.
اهداف احتمالی شامل همان تأسیسات نظامی پیشین، پایگاه‌های ساحلی تهدیدکننده هرمز و در صورت تشدید، زیرساخت نفت و شبکه برق ایران است. حمله به کوه کلنگ با بمب‌های سنگرشکن نیز پیام راهبردی خواهد داشت، هرچند ممکن است به دلیل عمق پایگاه مؤثر نباشد. آمریکا اکنون دو ناو هواپیمابر در منطقه دارد و ناوگروه تئودور روزولت در راه است؛ ۲۲ ناوشکن و کشتی جنگی نیز در خلیج فارس مستقرند که ۱۷ فروند آنها محاصره دریایی هرمز را اجرا می‌کنند.
ریحان ردا از مؤسسه مطالعه جنگ گفت اگر آمریکا زیرساخت انرژی ایران را هدف بگیرد، تهران پاسخ شدیدی خواهد داد و پایگاه‌های آمریکا هدف اصلی خواهند بود. ایران همچنین ممکن است حملات به کشتی‌های تجاری هرمز را تشدید کند. درباره نقش اسرائیل، نتانیاهو خواستار ضربه نهایی به ایران است، اما ترامپ دیپلماسی و فشار را ترجیح می‌دهد. به گفته شانزر، پایان دیپلماتیک می‌تواند برای آینده سیاسی نتانیاهو سنگین تمام شود.
دیلی تلگراف در یادداشتی به قلم امبروز ایوانز-پریچارد نوشت اگر دونالد ترامپ دور دوم عملیات «خشم» را آغاز کند و بکوشد حکومت ایران را به زانو درآورد، سپاه پاسداران با راهبرد زمین سوخته در سراسر خاورمیانه پاسخ خواهد داد. به نوشته این تحلیل، ایران از حمله به کشتی‌ها فراتر می‌رود و زیرساخت انرژی و حمل‌ونقل خلیج فارس، از بندرها، پایانه‌ها، پالایشگاه‌ها، خطوط لوله و سکوهای نفتی تا شبکه برق و آب‌شیرین‌کن‌ها را هدف می‌گیرد.
آیت الله خامنه‌ای نیز به فرماندهان دستور داده «بدون محدودیت جغرافیایی» و با «بانک اهداف» گسترده‌تر پاسخ دهند. محسن رضایی گفت در صورت جنگ، کابل‌ها، مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی در تیررس قرار می‌گیرند. این یادداشت می‌افزاید شبکه‌های داده، عملیات میانی یک‌پنجم نفت و گاز دریایی جهان را اداره می‌کنند و حمله به هر مرکز می‌تواند اثر نامتناسبی بر کل شبکه بگذارد.
هم‌زمان، قیمت نفت خام برنت با وجود جنگ در حدود ۱۰۶ دلار مانده، اما فرآورده‌های پالایشی وضعیتی نزدیک به نفت ۱۸۰ دلاری را نشان می‌دهند: شاخص سوخت جت ۱۱۸ درصد و گازوئیل عمده آمریکا ۹۰ درصد افزایش یافته است. حدود ۶ درصد ظرفیت پالایش جهان در روسیه و خلیج فارس از مدار خارج شده، کرایه نفتکش ۱۲ برابر و حق بیمه ۲۵ برابر شده است.
گاردین در یادداشتی نوشت این پرسش هفته‌ها بر کارزار انتخاباتی آمریکا سایه افکنده بود که آیا دونالد ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای جنگ گسترده‌ای علیه ایران را از سر می‌گیرد یا خیر. به نوشته نویسنده، مقام‌ها طرح‌هایی را درز داده‌اند که حملات تازه آمریکا و اسرائیل می‌تواند تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی، زرادخانه موشکی و زیرساخت غیرنظامی ایران را هدف بگیرد.
اگر ترامپ پیش از انتخابات از ترس شکست سنگین‌تر جمهوری‌خواهان تردید داشت، پس از سوم نوامبر کمتر چیزی برای از دست دادن دارد. اما به باور نویسنده، بمباران تازه او را به توافقی که بتواند پیروزی اعلام کند نزدیک نمی‌کند؛ همان منطقی که آمریکا را به این جنگ کشاند، این بار هم تکرار می‌شود. بنیامین نتانیاهو نیز که پس از انتخابات رژیم صهیونیستی اکثریت را از دست داده، دوباره ترامپ را به از سرگیری حمله ترغیب می‌کند.
با این حال، میانجی‌های قطری چند دور مذاکره با مقام‌های ایرانی برگزار کرده‌اند و گفته می‌شود پیشرفت‌هایی در توافق موقت حاصل شده است: ایران پیشنهاد کرده در ازای رفع محاصره بنادر و آزادسازی میلیاردها دلار دارایی مسدودشده، تنگه هرمز را ظرف دو روز بازگشایی کند. نویسنده می‌افزاید بی‌اعتمادی عمیق دو طرف و تهدیدهای متناوب ترامپ به «نابودی» ایران، توافق را دشوار کرده است.
او هشدار می‌دهد اگر جمهوری‌خواهان شکست سنگینی بخورند، خشم و میل انتقام ترامپ می‌تواند او را به حمله‌ای گسترده‌تر، حتی به زیرساخت غیرنظامی ایران، وادار کند؛ اقدامی که از نظر حقوق بین‌الملل جنایت جنگی محسوب می‌شود. رهبر انقلاب اسلامی ایران نیز هشدار داده پاسخ ایران «فوری» و «بدون هیچ محدودیت جغرافیایی» خواهد بود. نویسنده نتیجه می‌گیرد روزهای آینده روشن می‌کند ترامپ می‌تواند غرور و انتقام‌جویی را کنار بگذارد و توافق کند، یا همان اشتباه و خودبزرگ‌بینی‌ای را تکرار می‌کند که او را به این جنگ فاجعه‌بار کشاند.
فارن پالیسی در تحلیلی به قلم هنری توگندهات، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، نوشت چین قصد ندارد ترامپ را در جنگ ازدست‌رفته‌اش در ایران نجات دهد و در این زمینه با احتیاط گام برمی‌دارد. به نوشته این تحلیل، در ۴۸ ساعت پس از حملات یمن به فرودگاه اصلی ریاض، رسانه‌های بزرگ چین عمدتاً بر پیشنهاد ایران برای میانجیگری میان دو طرف جنگ تمرکز کردند؛ پیشنهادی که در تماس تلفنی وزرای خارجه ایران و عربستان در ۱۱ اکتبر، تنها چند ساعت پس از کشته شدن ۱۳ نفر در حملات یمن، مطرح شد.
پوشش مشتاقانه رسانه‌های چین از این پیشنهاد، پس از گزارش سپتامبر درباره فشار خصوصی پکن بر تهران برای کمک به میانجیگری میان عربستان و یمن، نشان می‌دهد چرا پکن علاقه‌ای به وادار کردن ایران به پایان دادن به جنگ با شرایط واشنگتن ندارد.
نیویورک تایمز در گزارشی به قلم لارا جیکس نوشت جنگ ایران در افکار عمومی آمریکا به‌شدت نامحبوب است و بر پایه نظرسنجی‌های اخیر، تا دو سوم رأی‌دهندگان مدیریت هشت‌ماهه این جنگ از سوی دونالد ترامپ را رد می‌کنند، زیرا جنگ قیمت‌ها را بالا برده و ذخایر مهمات آمریکا را کاهش داده است.
با این حال ترامپ در روزهای پایانی کارزار انتخاباتی همچنان درباره آن سخن گفت: «یکی دو سایت باقی مانده که در ۱۰ دقیقه انجام می‌شود»، «تنها دلیل تمام نکردن کار این است که می‌خواهم مهربان باشم» و «ما با ایران جنگ داشتیم و پیروز شدیم». ساعاتی بعد مقام‌های آمریکایی حمله به جزیره قشم را تأیید کردند. به نوشته نیویورک تایمز، تحلیلگران سه دلیل برای این رفتار ترامپ می‌آورند: نخست، فشار برای رساندن ایران به میز مذاکره؛ ایران گفته است در ازای رفع تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدود، هرمز را ظرف دو روز بازگشایی می‌کند، اما دولت ترامپ بعید است این شروط را بپذیرد.
دوم، لحن «مرد سخت» که بخشی از هویت سیاسی ترامپ است و در سنت جکسونی آمریکا طرفدار دارد. اندرو پین از چتم هاوس این رویکرد را «راهبرد سیاسی نادرست» خواند. سوم، ترامپ ایران را مسئله میراث خود می‌داند و در دو سال پایانی دوره‌اش کمتر به نظرسنجی‌ها توجه می‌کند.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای به دلایل پیروزی قاطع دموکرات‌ها و شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ پرداخت و نوشت: دموکرات‌ها با کسب حدود ۵۴ کرسی سنا و ۲۴۰ کرسی مجلس نمایندگان، کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست گرفتند. کاهش محبوبیت ترامپ به زیر ۴۰ درصد، سیاست‌های تعرفه‌ای و افزایش تورم و قیمت کالاها، از عوامل اصلی این شکست بود.
همچنین جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و افزایش حدود ۵۰ درصدی قیمت سوخت، نارضایتی گسترده‌ای میان مردم، به‌ویژه کشاورزان و ساکنان مناطق روستایی، ایجاد کرد. حمایت مستقیم ترامپ از نامزدهای جنجالی جمهوری‌خواه نیز به زیان حزب تمام شد.
این شکست، ترامپ را به «اردک لنگ» تبدیل کرده و توانایی او برای پیشبرد برنامه‌های سیاسی و قانون‌گذاری را کاهش داده است. نویسنده در پایان تأکید می‌کند که انتخابات نشان داد دموکراسی، هرچند ممکن است در انتخاب مسیر اشتباه کند، اما توانایی اصلاح خود را دارد.
رأی الیوم در مقاله ای به بررسی احتمال استفاده آمریکا از سلاح هسته‌ای علیه تأسیسات کوه کلنگ ایران پرداخت. نویسنده با اشاره به اظهارات تاکر کارلسون درباره احتمال حمله هسته‌ای در ۷ نوامبر با بمب B۶۱-۱۱، معتقد است حمله به تأسیسات زیرزمینی ایران با بمب‌های متعارف لزوماً به نابودی توان هسته‌ای این کشور منجر نمی‌شود.
مقاله تأکید می کند که استفاده از سلاح هسته‌ای نیز می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری برای محیط‌زیست، منابع آب خلیج فارس، امنیت انرژی و زندگی بیش از ۱۰۰ میلیون نفر داشته باشد. حمله به جزیره قشم و تنگه هرمز نیز خطر گسترش بحران اقتصادی و نظامی را افزایش می‌دهد.
نویسنده همچنین به منافع شرکت‌های نفتی و تسلیحاتی آمریکا از تداوم جنگ و نقش احتمالی نتانیاهو در تشدید تنش‌ها اشاره می‌کند. با این حال، ترامپ تحت تأثیر دیدگاه‌های جی‌دی ونس و استیو ویتکاف همچنان احتمال توافق با ایران را بررسی می‌کند. در نهایت، استفاده از سلاح هسته‌ای می‌تواند تابوی جهانی آن از سال ۱۹۴۵ را بشکند و امنیت کل جهان را به خطر اندازد.
المیادین در مقاله ای نوشت: نتانیاهو ایران را تهدیدی وجودی برای اسرائیل می‌داند و هدف نهایی او نه‌فقط نابودی برنامه هسته‌ای ایران، بلکه سرنگونی نظام سیاسی و حتی تجزیه این کشور است. نتانیاهو برای تحقق این هدف، دو بار ترامپ را به مشارکت در جنگ علیه ایران ترغیب کرد، اما هیچ‌یک به اهداف موردنظر نرسید. در مقابل، ایران ضمن حفظ نظام سیاسی و بخشی از توانمندی‌های راهبردی خود، با تسلط بر تنگه هرمز، اهرم فشار تازه‌ای به دست آورد.
به باور نویسنده، نتانیاهو همچنان مخالف هرگونه توافق سیاسی با ایران است و می‌کوشد مانع توافق احتمالی تهران و واشنگتن بر سر برنامه هسته‌ای در برابر رفع تحریم‌ها شود. در مقابل، ترامپ خواهان پیروزی سریع و بدون ورود به جنگ فرسایشی و عملیات زمینی گسترده است. بنابراین، احتمال جنگ مجدد به ترکیب دولت آینده اسرائیل و تصمیم ترامپ بستگی دارد.
نویسنده هشدار می‌دهد جنگ بعدی زیرساخت‌های حیاتی ایران را هدف خواهد گرفت و کشورهای منطقه، به‌ویژه کشورهای عربی و اسلامی، بیشترین خسارت را متحمل خواهند شد.
رسانه های روسیه و چین
شبکه خبری آرتی در گزارشی تحلیلی به قلم فئودور لوکیانوف، سردبیر نشریه «روسیه در امور جهانی»، با عنوان «انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا درباره نظم در حال تغییر جهان چه می‌گوید؟» نوشت که تحولات سیاسی داخلی آمریکا، از جمله رقابت بر سر هویت ملی و اختلافات اجتماعی، پیامدهایی فراتر از مرزهای این کشور دارد و بر شکل‌گیری نظم جهانی تأثیر می‌گذارد.
لوکیانوف تأکید کرد که کاهش نفوذ بین‌المللی آمریکا به معنای کم‌اهمیت شدن تحولات داخلی آن نیست و تصمیم‌های رأی‌دهندگان آمریکایی همچنان بر دیگر کشورها، از جمله ایران، اثرگذار است. به نوشته وی، جهانی‌شدن لیبرال از دهه ۱۹۸۰ تا دهه ۲۰۱۰ مرز میان سیاست داخلی و خارجی کشورها را کمرنگ کرد، اما تصور غرب درباره گسترش اجتناب‌ناپذیر الگوی لیبرال دموکراسی با مقاومت جوامع و تنوع سیاسی آنها روبه‌رو شده است.
این تحلیلگر با اشاره به اختلافات فزاینده واشنگتن و اروپای غربی نوشت که اتحاد پیشین دو سوی آتلانتیک بر پایه ارزش‌های مشترک در حال تضعیف است. وی بازگشت مسئله هویت تمدنی، ریشه‌های تاریخی و سنت‌های فرهنگی به کانون منازعات سیاسی را نشانه تحولی گسترده‌تر دانست.
لوکیانوف نتیجه گرفت که نظم نوظهور جهانی از یک‌سو بر وابستگی متقابل کشورها و از سوی دیگر بر تلاش آنها برای حفظ منافع و هویت مستقل خود استوار خواهد بود.
روزنامه چاینا دیلی در گزارشی با عنوان «موج آبی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را فرا گرفت؛ دموکرات‌ها کنترل کنگره را به دست گرفتند» نوشت که دموکرات‌ها با پیروزی در انتخابات روز سه‌شنبه، اکثریت جمهوری‌خواهان را در هر دو مجلس نمایندگان و سنا از بین بردند. این نتیجه در پی افزایش نارضایتی رأی‌دهندگان از وضعیت اقتصادی، هزینه‌های زندگی و سیاست‌های دولت دونالد ترامپ رقم خورد.
این پیروزی به ایالت‌های سنتاً جمهوری‌خواهی مانند تگزاس، کارولینای جنوبی و کانزاس نیز گسترش یافت. در تگزاس، جیمز تالاریکو با شکست کن پکسون، دادستان کل جمهوری‌خواه این ایالت، نخستین سناتور دموکرات تگزاس از سال ۱۹۸۸ شد. دموکرات‌ها در چند رقابت فرمانداری نیز به پیروزی رسیدند و کنترل فرمانداری‌های تگزاس و جورجیا را از جمهوری‌خواهان گرفتند.
چاینا دیلی مخالفت افکار عمومی با افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و خدمات درمانی و نیز جنگ آمریکا علیه ایران را از عوامل شکست جمهوری‌خواهان دانست. این انتخابات نخستین آزمون سراسری دولت دوم ترامپ بود و پیروزی دموکرات‌ها می‌تواند در دو سال باقی‌مانده از ریاست‌جمهوری او، تصویب برنامه‌های دولت را دشوارتر و نظارت کنگره بر عملکرد کاخ سفید را تقویت کند.
این روزنامه به واکنش ترامپ نیز اشاره کرد که پس از شکست حزبش، از آمادگی برای همکاری با دموکرات‌ها سخن گفت؛ هرچند رئیس‌جمهور آمریکا همچنان از اختیارات اجرایی و حق وتوی مصوبات کنگره برخوردار است.
