خرم‌آباد- لرستان با تنوع کم‌نظیر محصولات زراعی، باغی و دامی، از باغ‌های انار و گردو تا مزارع حبوبات و مراکز پرورش آبزیان، ظرفیت گسترده‌ای برای اشتغال‌زایی و تقویت اقتصاد کشاورزی کشور دارد.
خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: کشاورزی لرستان، فراتر از مزارع گندم و جو و باغ‌های میوه، مجموعه‌ای از ظرفیت‌های متنوع تولیدی را در خود جای داده است؛ ظرفیت‌هایی که از تنوع اقلیمی و شرایط طبیعی استان سرچشمه می‌گیرند و در صورت پیوند مؤثر با صنایع تبدیلی، بازاررسانی و برنامه‌ریزی اقتصادی، می‌توانند سهم بیشتری در اشتغال، درآمد روستایی و تأمین امنیت غذایی کشور داشته باشند.
از باغ‌های انار و گردو تا مزارع حبوبات، از انجیر سیاه پلدختر تا محصولات گلخانه‌ای، گیاهان دارویی، دامپروری و آبزی‌پروری، گستره تولیدات کشاورزی لرستان نشان می‌دهد که اقتصاد این بخش تنها به یک محصول یا یک منطقه محدود نیست. هر شهرستان با توجه به شرایط آب‌وهوایی، منابع طبیعی و تجربه کشاورزان، بخشی از زنجیره تولید استان را بر عهده دارد؛ زنجیره‌ای که ظرفیت آن می‌تواند زمینه‌ساز توسعه فعالیت‌های مکمل و افزایش ارزش افزوده محصولات باشد.
جایگاه قابل توجه لرستان در تولید محصولات کشاورزی
لرستان در تولید برخی محصولات باغی و زراعی جایگاه قابل‌توجهی در کشور دارد. در میان محصولات باغی، انار، گردو، انجیر سیاه، انگور، سیب و دیگر میوه‌ها از جمله تولیدات شاخص استان معرفی شده‌اند. در بخش زراعت نیز گندم، حبوبات، سیب‌زمینی، چغندرقند، ذرت و سایر محصولات، بخشی از توان تولیدی لرستان را تشکیل می‌دهند. در کنار این محصولات، گلخانه‌ها، گل محمدی، گیاهان دارویی، زنبورداری، دامپروری و پرورش آبزیان نیز در تنوع اقتصادی بخش کشاورزی استان نقش دارند.
با وجود این ظرفیت‌ها، افزایش تولید به‌تنهایی برای دستیابی به رونق پایدار کافی نیست. مدیریت منابع آب و خاک، تأمین نهاده‌ها، کاهش هزینه‌های تولید، توسعه صنایع فرآوری و بسته‌بندی، ایجاد زیرساخت‌های نگهداری و دسترسی منظم به بازار از جمله موضوعاتی است که بر درآمد نهایی بهره‌برداران تأثیر می‌گذارد. در بسیاری از زنجیره‌های کشاورزی، فاصله میان تولید محصول و عرضه آن به بازار، تعیین‌کننده میزان ارزش افزوده‌ای است که در منطقه باقی می‌ماند.
برای نمونه، محصولات باغی و زراعی در کنار بازار مصرف، به امکاناتی برای نگهداری، درجه‌بندی، بسته‌بندی و فرآوری نیاز دارند. توسعه این زیرساخت‌ها می‌تواند از ضایعات پس از برداشت بکاهد و فرصت‌های تازه‌ای برای سرمایه‌گذاری و اشتغال ایجاد کند. همچنین توجه به بهره‌وری آب و انتخاب الگوهای کشت متناسب با شرایط هر منطقه، برای استمرار تولید و حفاظت از منابع طبیعی اهمیت دارد.
ظرفیت‌های کشاورزی لرستان زمانی به مزیت اقتصادی ماندگار تبدیل می‌شوند که تولیدکننده تنها در مرحله کشت و برداشت باقی نماند و امکان مشارکت مؤثر در مراحل تکمیلی زنجیره ارزش را نیز داشته باشد. تقویت ارتباط میان کشاورزان، تشکل‌های تولیدی، صنایع تبدیلی و بازار، در کنار حمایت‌های هدفمند و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، می‌تواند زمینه بهره‌برداری بهتر از توان موجود را فراهم کند.
در این چارچوب، بررسی ظرفیت‌های کشاورزی لرستان و جایگاه محصولات شاخص استان، فرصتی برای شناخت توانمندی‌های تولیدی و توجه هم‌زمان به نیازهای توسعه‌ای این بخش است؛ بخشی که آینده آن، علاوه بر میزان تولید، به بهره‌وری، مدیریت منابع، ارزش افزوده و سهم تولیدکنندگان از بازار وابسته خواهد بود.
لرستان در تولید محصولات متنوع کشاورزی کشور جایگاه شاخصی دارد
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به ظرفیت‌های گسترده تولیدی استان در بخش‌های زراعی، باغی، دامپروری، شیلات و گیاهان دارویی، از تولید سالانه میلیون‌ها تن محصول کشاورزی در این استان خبر داد؛ ظرفیتی که از انار، گردو و انجیر سیاه تا حبوبات، محصولات گلخانه‌ای و آبزیان را در بر می‌گیرد.
نامدار صیادی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تنوع تولیدات کشاورزی استان، اظهار کرد: لرستان با برخورداری از ظرفیت‌های متنوع در حوزه کشاورزی، باغداری، دامپروری و آبزی‌پروری، در تولید شماری از محصولات جایگاه قابل‌توجهی در کشور دارد.
انار، گردو و انجیر سیاه؛ محصولات شاخص باغی لرستان
وی عنوان کرد: تولید سالانه انار استان حدود ۷۵ هزار تن است و سطح زیر کشت این محصول به ۳ هزار و ۵۰۰ هکتار می‌رسد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، ادامه داد: همچنین تولید گردو حدود ۲۸ هزار تن در سال و سطح زیر کشت آن ۱۴ هزار و ۵۰۰ هکتار است. تولید انجیر سیاه نیز به حدود ۴۵ هزار تن در سال می‌رسد و سطح زیر کشت آن ۲ هزار و ۴۵۰ هکتار گزارش شده است.
صیادی، تصریح کرد: در بخش دیگر محصولات باغی، تولید انگور استان حدود ۴۵ هزار تن در سال با سطح زیر کشت ۱۴ هزار و ۵۰۰ هکتار و تولید سیب حدود ۸۵ هزار تن با سطح زیر کشت ۲ هزار و ۸۰۰ هکتار درج شده است.
وی افزود: تولید سالانه گل محمدی در لرستان حدود ۴ هزار و ۲۰۰ تن و سطح زیر کشت آن هزار هکتار است. تولید بادام نیز حدود ۴ هزار و ۳۰۰ تن در سال با سطح زیر کشت ۳ هزار و ۲۴۰ هکتار اعلام شده است.
تولید محصولات باغی متنوع؛ از پسته تا آلبالو
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به تولید محصولات باغی متنوع دیگر در استان، گفت: تولید سیب گلاب حدود ۱۵ هزار تن در سال با سطح زیر کشت ۹۰۰ هکتار و تولید عناب ۹۵ تن با سطح زیر کشت ۹۱ هکتار است.
صیادی، بیان داشت: همچنین تولید پسته استان حدود ۶۰۰ تن در سال عنوان شده است. میزان تولید گیلاس بیش از ۸ هزار تن و تولید آلبالو حدود ۸ هزار و ۵۰۰ تن در سال است؛ سطح زیر کشت آلبالو در استان ۲ هزار و ۶۰۰ هکتار است.
وی تاکید کرد:این آمارها نشان‌دهنده تنوع تولیدات باغی لرستان و ظرفیت گسترش فعالیت‌های مرتبط با فرآوری، بسته‌بندی و عرضه محصولات در بازارهای مصرف است.
حبوبات لرستان؛ تولید ۹۶ هزار تن در سال
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان با بیان اینکه در بخش محصولات زراعی و حبوبات، مجموع تولید حبوبات لرستان حدود ۹۶ هزار تن در سال است، عنوان کرد: این میزان در سطح ۹۲ هزار هکتار تولید می‌شود. استان در تولید مجموع حبوبات رتبه نخست کشور را دارد.
صیادی، گفت: ولید سیب‌زمینی استان حدود ۲۸۰ هزار تن در سال با سطح زیر کشت ۵ هزار و ۸۰۰ هکتار و تولید چغندرقند بیش از ۴۵۰ هزار تن در سال با سطح زیر کشت ۷ هزار و ۴۰۰ هکتار است.
وی یادآور شد: همچنین تولید سالانه محصولاتی مانند پیاز، گوجه‌فرنگی، ذرت، آفتابگردان و کلزا در استان را داریم.
گلخانه‌ها و گیاهان دارویی؛ ظرفیت‌های مکمل کشاورزی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، عنوان کرد: سطح تولید محصولات گلخانه‌ای استان در بخش سبزی و صیفی به ۱۲۴ هکتار می‌رسد و میزان تولید سالانه این محصولات حدود ۱۸ هزار تن اعلام شده است.
صیادی، ادامه داد: در بخش گیاهان دارویی نیز تولید سالانه حدود ۲۸ هزار تن محصول است. همچنین تولید زعفران بیش از ۶ هزار و ۲۰۰ کیلوگرم در سال و سطح زیر کشت آن هزار و ۲۳ هکتار عنوان شده است.
وی بیان داشت: توسعه این بخش‌ها در کنار محصولات متعارف زراعی و باغی، می‌تواند فرصت‌هایی برای تنوع‌بخشی به تولید و گسترش فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با کشاورزی فراهم کند.
ظرفیت‌های دامپروری، زنبورداری و شیلات
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، گفت: بخش‌های دامپروری، زنبورداری و آبزی‌پروری را نیز از اجزای مهم ظرفیت کشاورزی لرستان است.
صیادی، تصریح کرد: تولید سالانه گوشت مرغ حدود ۱۰۰ هزار تن و تولید تخم‌مرغ حدود ۱۸ هزار و ۵۰۰ تن اعلام شده است. تولید عسل نیز بیش از ۳ هزار تن در سال و تولید آبزیان حدود ۴۵ هزار تن است.
وی تاکید کرد: این بخش‌ها در کنار زراعت و باغداری، به تنوع‌بخشی به اقتصاد کشاورزی و تأمین بخشی از نیازهای غذایی کمک می‌کنند و ظرفیت‌هایی برای ایجاد اشتغال در مناطق مختلف استان دارند.
کشاورزی لرستان و ضرورت افزایش ارزش افزوده
تنوع محصولات و گستردگی فعالیت‌های کشاورزی در لرستان، زمینه مناسبی برای توسعه زنجیره‌های تولید و افزایش ارزش افزوده فراهم می‌کند. با این حال، بهره‌برداری اقتصادی از این ظرفیت‌ها به عواملی مانند توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی، بهبود زیرساخت‌های نگهداری و بسته‌بندی، دسترسی به بازار و مدیریت منابع آب و خاک وابسته است.
توجه به این الزامات می‌تواند در کاهش ضایعات محصولات، تقویت درآمد کشاورزان و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در مناطق روستایی نقش داشته باشد.
آمارهای اعلام شده از سوی رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، تصویری از تنوع ظرفیت‌های تولیدی استان در بخش‌های مختلف کشاورزی ارائه می‌کند؛ ظرفیت‌هایی که توسعه متوازن آن‌ها می‌تواند به تقویت اقتصاد کشاورزی و افزایش سهم استان در تأمین محصولات غذایی کمک کند.
