رئیس مرکز میراث ناملموس کشور با تأکید بر اهمیت احیای دانش بومی مدیریت آب، میراث زنده آب را ظرفیتی ارزشمند برای مقابله با بحران کم‌آبی، تقویت تاب‌آوری جوامع و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای دانست.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، آتوسا مؤمنی در مراسم بزرگداشت روز جهانی میراث فرهنگی ناملموس که در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برگزار شد، با اشاره به اهمیت پاسداری از میراث زنده آب اظهار کرد: آب نخستین لبخند آفرینش بر چهره زمین و سرچشمه شکل‌گیری تمدن‌هاست. انسان در هم‌نشینی دیرینه با آب آموخته است که چگونه از نیاز، دانش بیافریند و از محدودیت، تدبیر و از مشارکت، عدالت و همزیستی با طبیعت را شکل دهد.
وی با اشاره به نام‌گذاری ۱۷ اکتبر به‌عنوان روز جهانی میراث فرهنگی ناملموس، اظهار کرد: این مناسبت فرصتی برای تبدیل پاسداری از میراث ناملموس از موضوعی تخصصی به مسئولیتی مشترک میان ملت‌هاست. امروز باید از خود بپرسیم چگونه دانش نیاکانی می‌تواند در روزگار بحران آب، تغییرات اقلیمی و تهدیدهای انسانی، به نیرویی برای سازگاری و تاب‌آوری تبدیل شود.
رئیس مرکز میراث ناملموس کشور با بیان اینکه ایران سرزمین آموختن زیستن با آب است، افزود: ایرانیان در مواجهه با کم‌آبی، تنها در پی یافتن منابع آب نبودند، بلکه فرهنگی غنی برای شناخت، استحصال، ذخیره، تقسیم و پاسداری از آن آفریدند. قنات، آب‌انبار، باغ ایرانی و نظام میرابی از جلوه‌های برجسته این دانش و حکمت تاریخی هستند.
مؤمنی تصریح کرد: قنات پیمان بردباری نسل‌ها با نسل‌های آینده، آب‌انبار خزانه دوراندیشی، میراب نگهبان میزان و انصاف و باغ ایرانی تجلی هم‌نوایی انسان و طبیعت است. در تمدن ایرانی، آب صرفاً موضوع مهندسی نبوده، بلکه موضوعی اخلاقی و اجتماعی به شمار می‌رفته است.
وی با تأکید بر ضرورت صیانت از دانش و مهارت حاملان میراث آب خاطرنشان کرد: اگر قنات کالبد میراث است، دانش مقنیان، مهارت نگهداری، قواعد حقابه و مشارکت مردمان، جان آن میراث محسوب می‌شود. کالبد را می‌توان مرمت کرد، اما اگر دانش و پیوند میان نسل‌های حامل آن گسسته شود، میراث از حیات خود تهی خواهد شد.
تجربه‌های بومی؛ الگویی برای مدیریت عادلانه آب
رئیس مرکز میراث ناملموس کشور با اشاره به تجربه‌های ارزشمند مناطق مختلف ایران در مدیریت منابع آب گفت: در استان سمنان، نظام تاریخی پارتقسیم آب بر پایه حقابه، مسئولیت‌های اجتماعی را سامان می‌داد و آب در کنار منابع طبیعی، اعتماد و عدالت اجتماعی را نیز در جامعه جاری می‌کرد.
وی همچنین با اشاره به تجربه جزیره قشم در هرمزگان افزود: پیوند دانش سنتی ذخیره آب باران با مشارکت مردمی و فناوری‌های نوین، نمونه‌ای ارزشمند از ظرفیت دانش بومی برای پاسخ‌گویی به نیازهای امروز است. در لارستان استان فارس نیز احیای برکه‌ها و آب‌انبارها به همت مردم و خیرین نشان می‌دهد که میراث زمانی پایدار می‌ماند که جامعه خود را صاحب دانش و شریک مسئولیت پاسداری از آن بداند.
مؤمنی با اشاره به تجربه آسیب‌پذیری زیرساخت‌های تأمین آب در شرایط جنگ و بحران، به‌ویژه در هرمزگان، تأکید کرد: پاسخ به چنین شرایطی صرفاً بازگشت به گذشته نیست، بلکه باید با پیوند خرد نیاکانی و دانش معاصر، راهکارهایی برای افزایش تاب‌آوری جوامع محلی فراهم کرد.
اهدای جایزه میراث زنده آب و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای
وی با اشاره به برگزاری آیین امسال با اهدای جایزه «میراث زنده آب» گفت: این جایزه با هدف تجلیل از مردمانی اهدا می‌شود که دانش نیاکان را به سرمایه‌ای برای زندگی امروز و امیدی برای فردای ایران تبدیل کرده‌اند. در این مراسم، سه تجربه ارزشمند از استان‌های سمنان، هرمزگان و فارس مورد تقدیر قرار می‌گیرد.
در حال به روزرسانی…
