ابوریحان بیرونی
-
فرهنگ
قهرمانی جوانان ایرانی در المپیاد نجوم، تداوم میراث علمی ایران است
علی‌اکبر صالحی قهرمانی تیم ملی المپیاد نجوم و اخترفیزیک ایران با کسب پنج مدال طلا و برای سومین سال پیاپی را، جلوه‌ای از توانایی نسل جوان و تداوم سنت دیرپای دانش‌پژوهی در این سرزمین دانست. به گزارش خبرگزاری مهر، علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی، در پی قهرمانی تیم ملی المپیاد نجوم و اخترفیزیک جمهوری اسلامی ایران با کسب پنج مدال طلا و برای سومین سال پیاپی، این موفقیت را جلوه‌ای درخشان از استعداد، توانایی و همت نسل جوان ایران و…
-
سینمای ایران و جهان
آرش چگونه برابر نسخه‌ای دیگر از خود ایستاد؟؛ خوانشی از زنِ نمایش «آرش»
«دینا» در نمایش «آرش» شخصیتی است که مرز میان انسان و اسطوره را از میان برمی‌دارد؛ هم کسی که آرش را به سوی سرنوشت می‌راند و هم بخشی از وجود او که در برابر این سرنوشت مقاومت می‌کند. یادداشت مهمان-علی رضایی، فعال رسانه؛ آرش، پیش از آنکه یک قهرمان باشد، یک مسئله است؛ مسئله‌ای درباره انتخاب، وظیفه، سرنوشت و بهایی که انسان برای نجات دیگری می‌پردازد. اسطوره آرش نیز در طول تاریخ، کمتر به یک روایت ثابت وفادار مانده و…
-
دانش و فناوری
راز رصدهای نجومی هزار سال پیش فاش شد؛ «زیج حاکمی» چه ناگفته‌هایی دارد؟
پژوهشگر پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، با بررسی «زیج حاکمی کبیر» و مقایسه آن با دیگر منابع تاریخی، تصویری تازه از تاریخ رصدهای نجومی تا سده چهارم قمری ارائه کرده است. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، پژوهشی از یونس کرامتی، پژوهشگر پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، با بررسی «زیج حاکمی کبیر» و مقایسه آن با دیگر منابع تاریخی، تصویری تازه از تاریخ رصدهای نجومی تا سده چهارم قمری ارائه کرده و نشان داده است که این…
-
فرهنگ
پیوند تاریخ، علم و طنز؛ رونمایی «از چاقوی خون‌چکان تا لیزر نورافشان»
در مراسمی با حضور صاحب‌نظران حوزه طب و ادبیات، از اثر جدید حمید عبداللهیان و سهراب آسا رونمایی شد؛ کتابی که مسیر تکامل تجهیزات پزشکی را با نگاهی نو و طنزآمیز به کودکان می‌آموزد. به گزارش خبرنگار مهر، غروب روز جمعه، ۱۳ شهریورماه، در فضای پرشور و در عین حال معرفتی مرکز فرهنگی «ماجرا»، مراسم رونمایی از کتاب جدید «از چاقوی خون‌چکان تا لیزر نورافشان» برگزار شد. این اثر که حاصل همکاری مشترک حمید عبداللهیان و سهراب آسا است، با…
-
فرهنگ
«الجماهر فی معرفه الجواهر» شاهکار کانی‌شناسی بیرونی و میراث مکتوب ما
کتاب «الجماهر فی معرفة الجواهر» ابوریحان بیرونی، نقطه عطفی در تاریخ کانی‌شناسی جهان اسلام و نمونه‌ای درخشان از گذار به روش‌شناسی تجربی و سنجش‌های آزمایشگاهی در قرون وسطی است. خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، طاهره طهرانی: ابوریحان محمد بن احمد بیرونی (۳۶۲–۴۴۰ هـ. ق / ۹۷۳–۱۰۴۸ م)، فیلسوف، ریاضی‌دان و همه‌چیزدان (Polymath) سرشناس ایرانی، یکی از درخشان‌ترین چهره‌های عصر طلایی علم در تمدن اسلامی به شمار می‌رود. بیرونی در شرایطی پا به عرصه اندیشه گذاشت که انتقال و بازخوانی…
-
جامعه
تفاهم‌نامه بنیاد مصطفی و سمپاد برای شناسایی استعدادها
بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) و سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان با هدف شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزی، تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند. به گزارش خبرگزاری مهر، تفاهم‌نامه همکاری بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) و سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد) با موضوع همکاری در برگزاری مسابقات دانش‌آموزی نور، امروز با حضور دکتر سهراب‌پور، عضو هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) و مشاور رئیس بنیاد ملی نخبگان، دکتر یاوری، رئیس سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان، امید نقشینه، معاون استعدادیابی سمپاد و…
-
سیاسی
دانشمندان هسته ای با وجود محدودیت و ترور به بالاترین سطوح علمی رسیدند
قائم مقام فرهنگی سازمان صدا و سیم گفت : دانشمندان هسته ای با وجود محدودیت و ترور توانستند به بالاترین سطوح علمی جهان برسند به گزارش خبرنگار مهر، وحید جلیلی قائم مقام فرهنگی سازمان صدا و سیما در اولین سالگرد دانشمند هسته‌ای شهید فریدون عباسی، اظهار کرد:افرادی مانند شهید فریدون عباسی، شهید مجید شهریاری، شهید مصطفی احمدی روشن، شهید داریوش رضایی‌نژاد، شهید محسن فخری‌زاده، شهید فقهی، شهید منوچهر و شهید ذوالفقاری، پرچمداران جریان علمی مستقلی بودند که در برابر تبعیض…
-
دانش و فناوری
فراخوان اعطای جایزه «ابوریحان بیرونی» به پژوهشگران جوان برتر علوم پایه
فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران با هدف شناسایی و تکریم نخبگان جوان، از پژوهشگران برجسته رشته‌های علوم پایه برای شرکت در فرایند انتخاب برگزیدگان جایزه «ابوریحان بیرونی» دعوت کرد. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از فرهنگستان علوم، گروه علوم پایه این فرهنگستان که از سال ۱۳۹۴ با هدف ارج نهادن به مقام شامخ دانشمند پرآوازه ایرانی، «ابوریحان بیرونی»، اقدام به اعطای جایزه سالانه به پژوهشگران جوان کرده است، فراخوان جدید این جایزه را منتشر کرد. معیارهای انتخاب برگزیدگان این…
-
شهرستان ها
نوروز و عطرِ آیین‌های بومی در خراسان‌رضوی
مشهد- هنگامی که نسیمِ نوروزی، عطِرِ سرزندگی را در جانِ ایران می‌پراکند، در هیچ کجای این سرزمین، شکوه و تنوعِ آیین‌ها و رسوم، به اندازه خطه پهناور و پرگهرِ خراسان رضوی، نمایان نیست. خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- مرجانه حسین زاده: هنگامی که نسیمِ نوروزی، عطِرِ سرزندگی را در جانِ ایران می‌پراکند، در هیچ کجای این سرزمین، شکوه و تنوعِ آیین‌ها و رسوم، به اندازه خطه پهناور و پرگهرِ خراسان رضوی، نمایان نیست. این خطه کهن، نه تنها مهد فرهنگ و…
-
دانش و فناوری
تکمیل تحقیقات ابوریحان بیرونی توسط پژوهشگران تاریخ علم دانشگاه تهران
پژوهشگران پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، برای نخستین‌بار فهرستی تحلیلی و گاهشمارانه از رصدهای صورت‌گرفته برای انحراف محوری زمین در دوره طلایی علم نجوم اسلامی ارائه دادند. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، این پژوهش که به تازگی توسط یونس کرامتی، عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران انجام و منتشر شده است، نشان می‌دهد که اخترشناسان مسلمان، با ابزارهایی چون «لبنه» (ربع خشتی بزرگ) و «سدس فخری»، و با روش رصد نیم‌روزی خورشید در انقلاب‌های…
-
فرهنگ
کتاب فردوسی را با نگرانی منتشر کردیم/ سرکوب تخیل کودک در نظام آموزشی!
یک نویسنده و پژوهشگر با انتقاد از نقش نظام آموزشی در از بین بردن قدرت تخیل کودکان گفت: نظام آموزشی ما به‌جای پرورش این توانایی، آن را سرکوب می‌کند. خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، طاهره طهرانی: حمید عبدالهیان نویسنده، پژوهشگر ادبی و استاد دانشگاه در رشته زبان و ادبیات فارسی است که به خاطر آثارش در زمینه داستان‌های کودکان، نوجوانان و پژوهش‌های ادبی شناخته می‌شود. او متولد ۱۳۵۰ شمسی است و تحصیلات خود را در دانشگاه‌های فردوسی مشهد، شهید…
-
فرهنگ
مگر مشاهیر، خندان می‌شوند؟
مجموعه «مشاهیر خندان» نوشته حمید عبداللهیان، با رویکردی جدید و جذاب، زندگی ابوعلی سینا، ابوریحان بیرونی، زکریای رازی، فردوسی و فارابی را به زبان طنز برای کودکان و نوجوانان روایت می‌کند. به گزارش خبرنگار مهر، مجموعه «مشاهیر خندان» نوشته حمید عبداللهیان، با رویکردی جدید و جذاب، زندگی پنج تن از بزرگان علم و ادب ایران زمین را به زبان طنز برای کودکان و نوجوانان روایت می‌کند. این مجموعه شامل پنج جلد است که داستان‌های زندگی ابوعلی سینا، ابوریحان بیرونی، زکریای…
-
سیاسی
پزشکیان: آینده‌ای روشن پیش روی ایران و قزاقستان است
رئیس جمهور گفت: ایران و قزاقستان در حوزه پزشکی مدرن، واکسن، سلامت دیجیتال و فناوری‌ها آینده‌ای روشن پیش رو دارند. رئیس جمهور در دانشگاه بین‌المللی نظربایف قزاقستان گفت: اگر هزار سال پیش ابن‌سینا، فارابی، خوارزمی و بیرونی توانستند با علم و اندیشه خود مسیر تمدن جهان را تغییر دهند، امروز نیز فرزندان ایران و قزاقستان می‌توانند در حوزه پزشکی مدرن، واکسن، سلامت دیجیتال و فناوری‌های نوین همان مسیر را ادامه دهند؛ ما نه تنها گذشته‌ای پرافتخار داریم، بلکه آینده‌ای روشن…
-
دانش و فناوری
توسعه علمی بدون حمایت از علوم پایه ممکن نیست
رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم گسترش همکاری‌های علمی، و بهره‌گیری از دانش در خدمت جامعه، صلح، عدالت و تعالی محیط زیست را مسئولیت اساتید و عالمان در پاسداشت حقیقت دانست. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، علی اکبر موسوی موحدی رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران با اشاره به روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه گفت: روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه (بیستم نوامبر)، به ابتکار…
-
دانش و فناوری
پژوهشگران جوان برجسته رشته های علوم پایه تجلیل می شوند
یازدهمین دوره مراسم گرامیداشت ابوریحان بیرونی و تجلیل از پژوهشگران جوان برجسته رشته‌های علوم پایه کشور برگزار می‌شود. به گزارش خبرگزاری مهر، یازدهمین دوره مراسم گرامیداشت ابوریحان بیرونی و تجلیل از پژوهشگران جوان برجسته کشور به همت گروه پایه علوم پایه فرهنگستان علوم روز پنجشنبه در محل فرهنگستان علوم برگزار می‌شود. در این مراسم ۵ پژوهشگر جوان برجسته کشور که دستاوردهای علمی شاحص و سهم ارزنده‌ای در پیشبرد رشته‌های ریاضی، فیزیک، شیمی و زمین شناسی داشته‌اند معرفی و تجلیل خواهند…
-
فرهنگ
ابوریحان، خورشیدی بیرون از تصور مردم دوران، ماجرای کشف آمریکا توسط او
ابوریحان بیرونی، نخستین کسی است که از ریاضی در علوم طبیعی استفاده کرد. او از روی قواعد جغرافیا و زمین شناسی، پی به وجود سرزمینی برد که بعدها به نام کریستف کلمب کشف شد و آن را آمریکا نامیدند. خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، طاهره طهرانی: در خوارزم که بود دخترکی ریحانه نام _دختر حسن یا حسین خوارزمی_ از او درباره نجوم پرسیده بود؛ اما عربی نمی‌دانست. اینطور بود که نشست و کتابی مشتمل بر ۵۳۰ پرسش و پاسخ…
-
سیاسی
تبریک وزارت امور خارجه به مدال‌آوران المپیاد بین‌المللی نجوم
وزارت امور خارجه با انتشار پیامی به مدال‌آوران المپیاد بین‌المللی نجوم تبریک گفت. به گزارش خبرگزاری مهر، وزارت امور خارجه طی پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «درخشش دوباره فرزندان ایران در آسمان دانش موجب غرور و افتخار ایرانیان است. تیم ملی المپیاد نجوم کشورمان با کسب ۵ مدال طلا در المپیاد بین‌المللی بمبئی، برای دومین سال پیاپی پرافتخارترین تیم جهان شد تا نشان دهد میراث دار خوبی برای بزرگانی چون ابوریحان بیرونی، خواجه نصیرالدین طوسی، عمر خیام و غیاث‌الدین…
-
فرهنگ
دست‌نویسی کهن از ابوریحان بیرونی در راه نمایشگاه کتاب
همزمان با سی و ششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، چاپ عکسی کتاب «التفهیم لاوائل صناعه التنجیم» از سوی انتشارات کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، روانه بازار نشر خواهد شد. به گزارش خبرگزاری مهر، چاپ عکسی کتاب «التفهیم لاوائل صناعه التنجیم» در نمایشگاه کتاب تهران عرضه خواهد شد. همزمان با سی و ششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، چاپ عکسی کتاب «التفهیم لاوائل صناعه التنجیم» از سوی انتشارات کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، روانه بازار نشر…
-
فرهنگ
ایران می‌تواند فراتر از جغرافیا به عنوان پدیده‌ای ریشه‌دار فهم شود
رئیس بنیاد ایران‌شناسی معتقد است: ایران را می‌توان فراتر از جغرافیا، به‌مثابه پدیده‌ای فهم کرد که در ذهن و ضمیر تاریخی ما ریشه دارد. به گزارش خبرگزاری مهر، دکتر علی‌اکبر صالحی رئیس بنیاد ایران‌شناسی، در نشست ایکوموس (کمیته ملی بناها و محوطه‌های تاریخی) که به مناسبت روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی برگزار شد، با موضوع ضرورت شناخت ایران سخن گفت و با طرح این پرسش‌ها که «وقتی از «ایران» سخن می‌گوئیم، مقصودمان چیست؟» «آیا مراد یک مرز جغرافیایی یا…
-
شهرستان ها
راز ماندگاری نوروز در گذر قرن‌ها
اصفهان-نوروز، جشنی کهن با ریشه‌های عمیق تاریخی، در طول قرن‌ها توانسته است با حفظ هویت فرهنگی خود، به نمادی جهانی از تجدید طبیعت و پیوند ملت‌ها تبدیل شود. خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها – کورش دیباج: نوروز، تنها یک جشن برای آغاز سال نو نیست، بلکه نمادی از هویت فرهنگی، تاریخی و اجتماعی ایرانیان است. این آئین باستانی که قرن‌هاست در میان ایرانیان و بسیاری از ملت‌های منطقه گرامی داشته می‌شود، نقشی فراتر از یک مناسبت تقویمی داشته و به یکی…