اخترشناسی
-
دانش و فناوری
بزرگترین شهابسنگ مریخی کشفشده روی زمین به حراج گذاشته میشود
بزرگترین شهابسنگ مریخی کشفشده روی زمین با وزن 25 کیلوگرم قرار است با قیمتی بین 2 تا 4 میلیون دلار در حراجی Sotheby’s نیویورک به فروش برسد. دلیل قیمت بالای این قطعه سنگ، بزرگی بیسابقهاش در میان تمام شهابسنگهای مریخی یافتشده روی زمین است. حراج بیسابقه بزرگترین شهابسنگ مریخی در نیویورک براساس گزارشها، این قطعه که با کد NWA 16788 شناخته میشود، روز چهارشنبه در جریان حراجی با موضوع تاریخ طبیعی به مزایده گذاشته خواهد شد. همچنین اسکلت کامل یک…
-
دانش و فناوری
کوتوله سفید چیست؟ داستان مرگ و پایان زندگی یک ستاره
در عالم پهناور و پررمزوراز ما، ستارگان نقشی اساسی در ساختار کیهان ایفا میکنند اما شاید کمتر کسی بداند که بسیاری از این ستارگان پس از طی مراحل طولانی تحول، به جسمی متراکم، کوچک و درخشان به نام «کوتوله سفید» تبدیل میشوند. این اجرام نهفقط نشانه پایان زندگی بیشتر ستارگان هستند، بلکه آزمایشگاههای طبیعی هستند که دادههایی بینظیر درباره تکامل ستارهای و تاریخ کیهان در اختیار دانشمندان قرار میدهند. در این مقاله به این سؤال پاسخ میدهیم که کوتوله سفید…
-
دانش و فناوری
تصویر مستقیم از سیارهای در ۱۱۰ سال نوری دورتر؛ موفقیت تاریخی جیمز وب
تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا توانست برای نخستین بار تصویری مستقیم از یک سیاره خارج از منظومه شمسی ثبت کند. به گزارش ایتنا و به نقل از انگجت، این سیاره که «TWA 7 b» نام دارد، در فاصلهای حدود ۱۱۰ سال نوری از زمین قرار گرفته است. اهمیت این کشف در آن است که مشاهده مستقیم سیارات فراخورشیدی به دلیل نور بسیار ضعیف آنها معمولاً امکانپذیر نیست و دانشمندان بیشتر از روشهای غیرمستقیم مانند بررسی سایههایی که در هنگام عبور از…
-
دانش و فناوری
کشف سیارهای با مدار معکوس میان دو ستاره: چالشی برای نظریههای کیهانی
ستارهشناسان موفق به تأیید وجود سیارهای شگفتانگیز در سامانهای دوتایی به نام ν (nu) Octantis شدند؛ سامانهای که برای مدتها تصور میشد امکان پایداری سیارات در آن وجود ندارد. به گزارش ایتنا و به نقل از تکاسپات، این سیاره که جرم آن حدود دو برابر مشتری است، در مداری معکوس (رتروگراد) به دور ستاره بزرگتر میگردد، در حالی که ستاره همراه، که یک کوتوله سفید کمنور است، در جهتی مخالف حرکت میکند. کشف اولیه این سیاره به بیش از ۲۰ سال…
-
دانش و فناوری
تلسکوپ جیمز وب سردترین سیاره فراخورشیدی تاریخ را رصد کرد
مشاهدات تلسکوپ فضایی جیمز وب تأیید کرد سیاره WD 1856+534 b سردترین سیاره فراخورشیدی است که تاکنون کشف شده. این سیاره که دور ستارهای مرده میچرخد، در ناحیهای عجیب و غیرمنتظره از منظومهاش قرار دارد. براساس گزارش «Space»، این کشف میتواند مسیر مطالعات جدیدی در اتمسفر سیارات غولپیکر گازی پیش پای پژوهشگران بگذارد. رصد سردترین سیاره فراخورشیدی تاریخ توسط تلسکوپ جیمز وب سیاره WD 1856+534 b، سیارهای به اندازه مشتری است که حدود 80 سال نوری با زمین فاصله دارد…
-
دانش و فناوری
دانشمندان بالاخره موفق شدند راز ماده مرئی گمشده در عالم را کشف کنند
اخترشناسان سرانجام موفق شدند راز ماده گمشده عالم را کشف کنند. مادهای که دههها از دید بشر پنهان مانده بود. پژوهش تازه نشان میدهد این ماده بهصورت ابرهایی عظیم از هیدروژن یونیزه، در فضای میانکهکشانی پنهان شده بودند. به گزارش ساینس الرت، دانشمندان در پژوهشی جدید دریافتند نیمی از ماده مرئی عالم که مدتها گمشده به شمار میرفت، کجا پنهان شده. این ماده در فضای اطراف کهکشانها، بهشکل ابرهای عظیم و نامرئی از هیدروژن یونیزهشده پنهان شده است! معمولاً ردیابی…
-
دانش و فناوری
دستاورد بزرگ دانشمندان: شناسایی پرانرژیترین نوترینو در عالم توسط تلسکوپی زیر دریا!
دانشمندان موفق شدهاند با استفاده از تلسکوپ زیردریایی KM3NeT نوترینو با انرژی فوقالعاده زیاد ۲۲۰ پتاالکترونولت (۲۲۰ هزار تریلیون الکترونولت) را شناسایی کنند. این کشف نقطه عطفی در اخترفیزیک محسوب میشود. این ذره کوچک اما قدرتمند که از شدیدترین رویدادهای کیهان به وجود آمده، سرنخهای جدیدی از شتابدهندههای کیهانی در اختیار انسان میگذارد. ماه گذشته در مطلبی از دیجیاتو گفتیم دانشمندان در پروژهای جاهطلبانه که با نام «KM3NeT» شناخته میشود، قصد دارند منشأ نوترینوهای کیهانی را کشف کنند. به گزارش Scitechdaily،…
-
دانش و فناوری
فاصله زمین تا خورشید چقدر است؟ همه آنچه باید بدانید
اخترشناسان همواره از فاصله زمین تا خورشید یا «واحد نجومی» برای بیان فواصل در مقیاسهای نسبتاً کوچک، خصوصاً درون منظومه شمسی، استفاده میکنند. اما اهمیت این فاصله فقط در این کاربرد خلاصه نمیشود. تقریباً تمام فواصل درون کهکشان راه شیری را میتوان با استفاده از همین واحد سنجید. میتوانیم ادعا کنیم فاصله ما تا خورشید پایه بسیاری از اندازهگیریهای اساسی علم نجوم است. مدار گردش زمین به دور خورشید بیضوی است؛ به همین دلیل فاصله ما تا ستاره میزبانمان همواره…
-
دانش و فناوری
خوشه پروین؛ همه چیز درباره خوشه ستارهای هفت خواهر
خوشه پروین یا «هفت خواهر» نام یک خوشه ستارهای جوان در صورت فلکی گاو است. این خوشه ستارهای زیبا را میتوانید در شبهای زمستان، در آسمان ببینید. خوشه پروین با 6 تا 7 ستاره پرنور به علاوه سحابی که این ستارگان را احاطه کرده، بهخوبی در آسمان شب متمایز است. در این مطلب میخواهیم نگاه دقیقتری به این خوشه ستارهای داشته باشیم و نحوه پیداکردن آن را به شما آموزش دهیم. با دیجیاتو همراه باشید. جواهرهای آسمانی؛ صورت فلکی خوشه…
-
دانش و فناوری
دانشمندان جدید عمر گیتی را ۲۷ میلیارد سال تخمین میزند
بررسی جدیدی نشان میدهد که درک کنونی ما از ساختار گیتی و عمر آن ممکن است دقیق نباشد. براساس دانش کیهانشناسی امروز، گیتی ما از سه جزء کلیدی تشکیل شده است: «ماده معمولی»، «انرژی تاریک» و «ماده تاریک». اما تحقیقات اخیر راجندرا گوپتا، استاد فیزیک در دانشگاه اتاوا، نشان میدهند که توضیح ساختار گیتی بدون نیاز به فرض وجود ماده تاریک یا انرژی تاریک نیز ممکن است. به گزارش وبسایت «اِرسداتکام» (Earth.com)، گوپتا مدلی را توسعه داده است که در…
-
دانش و فناوری
همهچیز درباره مأموریت اروپا کلیپر ناسا؛ آیا قمر سیاره مشتری خانه دوم انسان خواهد بود؟
ناسا در تلاش برای یافتن ردپای حیات و نشانههایی از محیط سازگار با زندگی انسان، مأموریت جدیدی با نام «اروپا کلیپر» را آغاز میکند. این مأموریت در یکی از قمرهای سیاره مشتری با نام «اروپا» کاوش میکند تا مشخص شود اقیانوس زیرزمینی آن شرایط را برای سکون فراهم میکند یا خیر. سال ۱۶۱۰ «گالیلئو گالیله» این قمر سیاره مشتری را کشف کرد. این قمر یکی از امیدوارکنندهترین مکانها در منظومه شمسی برای جستوجوی حیات فرازمینی است. در این مقاله، مأموریت…
-
دانش و فناوری
دانشمندان بالاخره به این سؤال پاسخ دادند: فضا چقدر تاریک است؟
کاوشگر نیوهورایزنز برای اولین بار موفق به اندازهگیری دقیق مقدار نور مرئی پراکندهشده در سرتاسر فضا شده است. شدت این نور که «پسزمینه نوری کیهانی» نامیده میشود، آنقدر کم است که اندازهگیری آن از زمین ممکن نیست. «مارک پستمن» از مؤسسه علمی تلسکوپ فضایی در مریلند میگوید: «هر بار سعی میکنید آن را از زمین یا نزدیک به زمین اندازهگیری کنید، با عدمقطعیت زیادی روبهرو میشوید و نمیتوانید کاری بکنید.» از نظر پستمن، این کار به رصد ستارههای کمنور کهکشان…
-
دانش و فناوری
صورت فلکی چیست؟ لیست کامل صورتهای فلکی در آسمان
صورتهای فلکی گروههایی از ستارگان هستند که در کنار یکدیگر بهشکل الگوهایی خاص دیده میشوند. این الگوها اغلب به نام شخصیتها، اشیا یا موجودات افسانهای نامگذاری شدهاند که در فرهنگهای مختلف معانی و داستانهای متفاوتی دارند. صورتهای فلکی از گذشته تا به امروز کاربردهای مختلفی داشتهاند؛ از داستانسرایی و طالعبینی، جهتیابی و تعیین زمان برای کشاورزی گرفته تا آدرسدهی اجرام نجومی. در ادامه این مطلب صورتهای فلکی، تاریخچه و فهرستی از آنها را بررسی میکنیم. با دیجیاتو همراه باشید. صورت…
-
دانش و فناوری
امروز در فضا: حلقههای نپتون کشف شد
در 22 آگوست 1989، کشف شد که سیاره نپتون دارای یک سیستم حلقهای است. وویجر 2 در 20 آگوست 1989، پنج روز قبل از نزدیکترین پروازش با این سیاره در 25 آگوست، تصاویری از نپتون گرفته بود. تصاویر وویجر 2 حلقههای نپتون را کامل اما با تودههای روشن نشان میداد. این حلقهها مانند اورانوس و مشتری بسیار تاریک هستند اما ترکیب آنها ناشناخته است. حلقههای نپتون حلقههای سیاره نپتون از پنج حلقه اصلی تشکیل شده است. در متراکمترین حالت، آنها…
-
دانش و فناوری
ستاره سهیل چیست؟ همه چیز درباره دومین ستاره درخشان آسمان
احتمالا هرکدام از ما بارها ضربالمثل «ستاره سهیل شدهای» را شنیدهایم. همانطور که میدانید این ستاره نماد ظهور دیرهنگام است. اما چه دلیلی دارد که این ستاره را با این ویژگی خاص میشناسند؟ در این مقاله قصد داریم با ستاره سهیل بیشتر آشنا شویم. علت نامگذاری آن و ویژگیهای فیزیکیاش را بررسی کنیم و نهایتا داستان اساطیری نامگذاری آن را مرور کنیم. ستاره سهیل چیست؟ «Canopus» یا «کانوپوس» که ما آن را در فرهنگ فارسی با نام «ستاره سهیل» میشناسیم،…
-
دانش و فناوری
امروز در فضا: ستاره میرا کشف شد
13 آگوست 1596، «دیوید فابریسیوس»، کشیش و ستارهشناس آلمانی، ستاره «میرا» را با قدر 3 کشف کرد. میرا یک تپاختر بود. متغیرهای تپاختر ستارگانی هستند که به اندازه کافی جرم دارند تا در هسته خود تحت همجوشی هلیوم قرار گیرند. این ستارگان بهدلیل انبساط و انقباض کل ستاره، درحال تپش هستند. تغییر دما و تپش ستاره باعث درخشندگی آن میشوند. در عرض چند هفته، درخشندگی میرا به قدر کامل افزایش یافت. در روزهای بعد درخشندگی کاهش یافت تا زمانی که…
-
شهرستان ها
کودکان و نوجوانان خرمآبادی بارش شهابی «برساوّشی» را رصد کردند
خرمآباد – کودکان و نوجوانان خرمآبادی بارش شهابی «برساوّشی» را رصد کردند. به گزارش خبرگزاری مهر، شب گذشته ویژهبرنامه رصد بارش شهابی «برساوّشی» به همت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان لرستان و مرکز علوم و نجوم کانون استان، ویژه کودکان و نوجوانان و خانوادههای علاقهمند به اخترشناسی در خرمآباد برگزار شد. در این برنامه رضا داوری مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان لرستان، عنوان کرد: این ویژهبرنامه در راستای ترویج فعالیتهای علمی به مناسبت بارش شهابی «برساوّشی» برنامهریزی…
-
دانش و فناوری
کشف مجموعهای نور ناشناخته مشکوک از دوردستهای گیتی
پژوهشی جدید تایید میکند که اجرام قرمز نورانی در کیهان اولیه وجود دارند، و نمیتوان آنها را با درک ما از چگونگی تولد کهکشانها و سیاهچالهها توضیح داد. محققان سه مورد از این اشیا اسرارآمیز را شناسایی کردند. نور آنها از زمانی به ما رسیده است که کیهان تنها ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلیون سال، یعنی حدود ۵ درصد از عمر کنونی آن، سن داشته است. به نظر میرسد این اجرام مملو از ستارههای قدیمی و سیاهچالههای شگفتانگیز و عظیم باشند…
-
دانش و فناوری
سحابی چیست و چگونه تشکیل میشود؟ همه چیز درباره انواع سحابی
سحابیها ابرهای غول پیکری از گاز و غبار هستند که در فضای میانستارهای یافت میشوند. سحابیها نقش کلیدی در چرخه زندگی ستارگان دارند. آنها انواع مختلفی دارند که هریک با توجه به ویژگیهای خود میتواند بر تولد یا مرگ ستارگان تأثیری متفاوت بگذارد. در این مقاله قصد داریم با سحابی، نحوه تشکیل و انواع آن آشنا شویم. سحابی چیست؟ سحابی از کلمه لاتین «nebula» به معنای ابر، مه یا دود است. در دنیای نجوم نیز به اجرامی که به هنگام…
-
فرهنگ
«سرآغاز حیات» در کتابفروشیها/آیا درخت حیات وجود دارد؟
توسط انتشارات ققنوس منتشر شد؛ کتاب «سرآغاز حیات» نوشته دیوید ویلسون دیمر با ترجمه اقبال جاسمی توسط انتشارات ققنوس منتشر و راهی بازار نشر شد. به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «سرآغاز حیات؛ آنچه همه باید بدانیم» نوشته دیوید ویلسون دیمر بهتازگی با ترجمه اقبال جاسمی توسط انتشارات ققنوس منتشر و راهی بازار نشر شده است. نسخه اصلی اینکتاب سال ۲۰۲۰ توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد چاپ شده است. دانشمندان در مطالعه سرآغاز حیات دنبال مناطقی از زمین فعلی هستند که مشابه…