غذاهای فوقفرآوریشده خطر ابتلا به انواع بیماریهای مزمن و مرگ زودهنگام را افزایش میدهند
شواهد علمی تازه نشان میدهد که مصرف غذاهای فوقفرآوریشده آسیبهای جدی و حتی مرگباری برای سلامت انسان به همراه دارد. نتایج یک تحلیل گسترده روی بیش از ۵۰ مطالعه با جامعه آماری نزدیک به ۹ میلیون فرد بزرگسال حاکی از آن است که رژیمهای غذایی سرشار از بیسکوییت، چیپس، کیک، پیتزا، هاتداگ و خوراکیهای شیرین یا شور میتواند خطر ابتلا به انواع بیماریهای مزمن را بهشدت افزایش دهد.
طبق این ارزیابیها، پیروی از رژیم غذایی وابسته به محصولات فوقفرآوریشده، احتمال بروز حوادث قلبیعروقی، دیابت و چاقی را نزدیک به یکچهارم (حدود ۲۵ درصد) بیشتر میکند. علاوهبراین، این سبک تغذیه خطر ابتلا به افسردگی و اضطراب را ۲۷ درصد و احتمال درگیری با بیماریهای دستگاه گوارش را ۳۱ درصد بالا میبرد.
محققان همچنین متوجه شدهاند که مصرف روزانه هر ۱۰۰ گرم اضافه از این قبیل خوراکیها، نرخ بروز سرطان را ۴ درصد و خطر مرگ به هر علتی را ۳ درصد افزایش میدهد. دکتر «شیائو لیو»، نویسنده ارشد این پژوهش و پزشک بیمارستان سان یاتسن چین، در این زمینه بیان کرده است که با توجه به خطرات رژیمهای مدرن، افراد برای حفظ سلامت باید سهم سبزیجات را افزایش داده و استفاده از غذاهای فوق فراوریشده را محدود کنند.
اثر افزودنیها در غذاهای فوقفرآوریشده
پژوهشگران باور دارند که تجمیع چند ماده افزودنی در این نوع خوراکیها ممکن است نوعی «اثر کوکتلی» (Cocktail effect) ایجاد کند؛ یعنی وضعیتی که در آن ترکیب افزودنیها، اثر سمی شدیدتری برای بدن به همراه دارد.
مطالعات قبلی نیز تأیید کردهاند که محصولات فوقفرآوریشده به روده آسیب زده و موجب ایجاد التهاب میشوند؛ روندی که خود از عوامل بروز سرطان و همچنین مقاومت به انسولین و در نتیجه ابتلا به دیابت است. از سوی دیگر، برخی ترکیبات حاصل از مراحل فرآوری صنعتی غذاها با افزایش آمار ابتلا به نارساییهای قلبیعروقی در ارتباط شناخته شدهاند.
غذاهای فوقفرآوریشده نسبت به گزینههای سالمتر معمولاً قیمت پایینتری دارند و حاوی سدیم، شکر اضافی، غلات تصفیهشده و افزودنیهای صنعتی برای بهبود طعم و بافت هستند. البته همه خوراکیهای فرآوریشده مضر نیستند. برای مثال مواردی مانند ماست و حمص جزو گزینههای بهتر قرار میگیرند. بااینحال، نتایج پژوهش دانشگاه تافتس نشان میدهد عواملی فراتر از ارزش غذایی معمول در این مسئله دخیل هستند. دکتر «داریوش مظفریان»، متخصص قلب و مدیر مؤسسه «غذا دارو است» در این دانشگاه، توضیح میدهد که مواردی مانند تغییر ساختار سلولی خوراکیها، از بین رفتن ترکیبات مفید، استفاده از مواد افزودنی و نفوذ ترکیبات شیمیایی بستهبندی به غذا، خطراتی به همراه دارند که با معیارهای قدیمی ارزش غذایی مشخص و سنجیده نمیشوند.
