«سینمای کوتاه» را نمیتوان دقیقاً با «معیارهای اقتصادی سینمای بلند» سنجید/ «فیلم کوتاه» فقط در «فروش مستقیم» آن خلاصه نمیشود/ باید بین «موفقیت جشنوارهای» یک فیلم و «بازگشت سرمایه» آن تفاوت قائل شویم

سینماپرس «کسری تیرسحر» با بیان این مطلب که باید بین موفقیت جشنوارهای یک فیلم و بازگشت سرمایه آن تفاوت قائل شویم؛ گفت: یکی از اشتباهات رایج این است که تعداد جشنوارهها یا جوایز را بهتنهایی معیار موفقیت اقتصادی فیلم بدانیم. ممکن است فیلمی در چندین جشنواره حضور پیدا کند و جوایز ارزشمندی بگیرد، اما درآمد مستقیمی ایجاد نکند. در مقابل، یک حضور هدفمند میتواند زمینه همکاری حرفهای، فروش حق نمایش یا شکلگیری پروژههای بعدی را فراهم کند.
«کسری تیر سحر» تهیه کننده فیلم کوتاه «رمی» به عنوان یکی از فیلم های حاضر در بخش ملی چهل و سومین جشنواره بین المللی فیلم کوتاه تهران، در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با انتقاد از فقدان ساز و کار لازم برای چرخ مالی در سینمای کوتاه اظهار داشت: به نظرم مهمترین چالش سینمای کوتاه امروز ما، صرفاً تأمین سرمایه برای تولید نیست؛ مسئله اصلی، شکل نگرفتن یک چرخه اقتصادی پایدار برای این سینماست. ما معمولاً برای ساخت یک فیلم برنامهریزی میکنیم، اما کمتر از همان ابتدا به این فکر میکنیم که بعد از ساخته شدن فیلم، چه مسیری برای عرضه، درآمدزایی و بازگشت سرمایه آن وجود دارد. در نتیجه، تهیهکننده بخش عمدهای از انرژی و منابع خود را صرف تولید میکند، اما بعد از پایان فیلم، تازه با مسئله مهمتری به نام اقتصاد اثر مواجه میشود. البته سینمای کوتاه را نمیتوان دقیقاً با معیارهای اقتصادی سینمای بلند سنجید.
وی افزود: ارزش یک فیلم کوتاه فقط در فروش مستقیم آن خلاصه نمیشود؛ سینمای کوتاه محل کشف استعداد، تجربه زبانهای تازه سینمایی و شکلگیری نسل آینده سینما است. اما این ارزش فرهنگی نباید باعث شود که از ضرورت اقتصاد حرفهای در این حوزه غافل شویم.
تیر سحر با بیان این مطلب که به اعتقاد من، باید از مدل تولید موردی فاصله بگیریم و به سمت شکلگیری شرکتهای تولیدی پایدار، سرمایهگذاری هدفمند، قراردادهای شفاف و برنامهریزی برای پخش از ابتدای تولید حرکت کنیم؛ تصریح نمود: حمایت نهادهای فرهنگی و جشنوارهها هم در این مسیر اهمیت زیادی دارد؛ نه فقط برای تأمین هزینه ساخت فیلم، بلکه برای ایجاد فرصتهای واقعی عرضه و ارتباط با بازار.
او ادامه داد: من فکر میکنم موفقیت سینمای کوتاه زمانی کامل میشود که فیلمساز بتواند فیلم خوبی بسازد، فیلمش مخاطب پیدا کند و تهیهکننده هم امکان ادامه فعالیت حرفهای داشته باشد. اگر این چرخه شکل بگیرد، سرمایهگذاری در سینمای کوتاه بهجای یک ریسک تکرارشونده، میتواند به یک فعالیت فرهنگی و اقتصادی قابل برنامهریزی تبدیل شود.
این تهیه کننده در مورد ظرفیت جشنواره های بین المللی برای بازگشت سرمایه فیلم های کوتاه، بیان کرد: باید بین موفقیت جشنوارهای یک فیلم و بازگشت سرمایه آن تفاوت قائل شویم. حضور در جشنوارههای خارجی میتواند اعتبار حرفهای فیلم را افزایش دهد، امکان دیدهشدن آن را فراهم کند و ارتباطات تازهای برای فیلمساز و تهیهکننده بسازد؛ اما بهخودیخود تضمینی برای بازگشت سرمایه نیست.
وی تاکید کرد: در واقع، جشنواره زمانی میتواند به یک فرصت اقتصادی تبدیل شود که حضور در آن بخشی از یک برنامه مشخص برای پخش و عرضه فیلم باشد. باید از ابتدا بدانیم که مخاطب هدف ما کیست، چه جشنوارههایی با ماهیت فیلم تناسب دارند، چه فرصتهایی برای ارتباط با پخشکنندگان وجود دارد و بعد از پایان مسیر جشنوارهای، چه امکانهایی برای عرضه اثر باقی میماند.
او ادامه داد: از طرف دیگر، حضور بینالمللی هزینههایی هم دارد؛ از ثبتنام و آمادهسازی نسخههای مختلف فیلم گرفته تا زیرنویس، تبلیغات و هزینههای احتمالی سفر. بنابراین، تهیهکننده باید میان اعتبار جشنواره، احتمال دیدهشدن فیلم و هزینههای حضور در آن توازن برقرار کند.
تیر سحر با تأکید بر ضرورت نگاه حرفهای و هدفمند به حضور در جشنوارههای بینالمللی، تصریح نمود: به نظرم یکی از اشتباهات رایج این است که تعداد جشنوارهها یا جوایز را بهتنهایی معیار موفقیت اقتصادی فیلم بدانیم. ممکن است فیلمی در چندین جشنواره حضور پیدا کند و جوایز ارزشمندی بگیرد، اما درآمد مستقیمی ایجاد نکند. در مقابل، یک حضور هدفمند میتواند زمینه همکاری حرفهای، فروش حق نمایش یا شکلگیری پروژههای بعدی را فراهم کند.
وی افزود: من جشنواره را پایان مسیر فیلم نمیدانم؛ آن را بخشی از مسیر زندگی حرفهای فیلم میبینم. البته باید واقعبین باشیم همه ارزشهای ایجادشده در جشنواره الزاماً به پول تبدیل نمیشوند و هر دستاورد حرفهای نیز لزوماً به بازگشت سرمایه همان فیلم منجر نخواهد شد. به همین دلیل، هدف ما نباید صرفاً حضور بیشتر در جشنوارهها باشد؛ هدف باید ساخت فیلمی باشد که ارزش دیدهشدن داشته باشد و بعد، برای این دیدهشدن یک مسیر حرفهای و حسابشده طراحی کنیم.
این سینماگر با بیان این مطلب که به اعتقاد من، جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران فقط محل نمایش و داوری آثار نیست؛ اظهار داشت: این جشنواره میتواند نقطه اتصال فیلمسازان، تهیهکنندگان، منتقدان و فعالان پخش باشد. اهمیت جشنواره زمانی بیشتر میشود که علاوه بر انتخاب و معرفی فیلمهای ارزشمند، به دیدهشدن آنها و ادامه مسیر حرفهای سازندگانشان هم کمک کند.
«کسری تیر سحر» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: من به ظرفیت سینمای کوتاه ایران خوشبینم، اما این خوشبینی را نباید با نادیده گرفتن چالشها اشتباه گرفت. ما همزمان به جسارت هنری، ارتقای استانداردهای تولید، نقد جدی و ایجاد فرصتهای اقتصادی نیاز داریم. به نظرم آینده این سینما زمانی روشنتر میشود که کیفیت فیلمها، امکان دیدهشدن و استمرار فعالیت حرفهای فیلمسازان در کنار یکدیگر رشد کنند.







