این پژوهش که در ماه نوامبر در نشریه انجمن قلب آمریکا (JAHA) منتشر شده، ارتباط میان کیفیت خواب و سلامت مغز را در بیش از ۴۰۰ هزار نفر بررسی کرده است.
خواب بهتر با عملکرد شناختی قوی‌تر ارتباط دارد
محققان در این مطالعه داده‌های ۴۰۸ هزار و ۹۷۷ بزرگسال را از پایگاه داده بانک زیستی بریتانیا (UK Biobank) تحلیل کردند. بیش از ۵۰ هزار نفر از شرکت‌کنندگان دست‌کم به یکی از بیماری‌های قلبی‌ـ‌متابولیک، شامل دیابت نوع ۲، بیماری قلبی یا سکته مغزی مبتلا بودند.
کیفیت خواب افراد بر اساس اطلاعاتی که خودشان گزارش کرده بودند، ارزیابی شد. این ارزیابی مواردی مانند مدت‌زمان خواب، الگوی زمانی خواب، نشانه‌های بی‌خوابی، خروپف و خواب‌آلودگی در طول روز را در بر می‌گرفت.
نتایج نشان داد افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی‌ـ‌متابولیک که کیفیت خواب بهتری داشتند، در آزمون‌های شناختی امتیاز بالاتری کسب کردند. این تفاوت به‌ویژه در مهارت‌هایی مانند درک مطلب، استدلال کلامی و عددی و سرعت پردازش اطلاعات مشاهده شد.
ارتباط کیفیت خواب با حجم مغز
بخش دیگری از پژوهش به بررسی ساختار مغز اختصاص داشت. محققان اسکن‌های MRI بیش از ۳۴ هزار شرکت‌کننده را تحلیل کردند تا ارتباط میان الگوهای خواب و حجم بخش‌های مختلف مغز را بررسی کنند.
بر اساس نتایج، در افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی‌ـ‌متابولیک که خواب سالم‌تری داشتند، حجم کلی مغز، ماده خاکستری و ماده سفید به‌طور قابل‌توجهی بیشتر بود.
این یافته می‌تواند نشان‌دهنده ارتباط میان خواب باکیفیت و حفظ ساختار مغز در افرادی باشد که به بیماری‌های قلبی-متابولیک مبتلا هستند؛ بیماری‌هایی که می‌توانند خطر مشکلات شناختی و آسیب‌های مغزی را افزایش دهند.
آیا خواب بهتر از مغز در برابر بیماری‌ها محافظت می‌کند؟
پژوهشگران تأکید می‌کنند که این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است؛ بنابراین نمی‌توان بر اساس آن نتیجه گرفت که خواب بهتر مستقیماً باعث افزایش حجم مغز یا بهبود عملکرد شناختی می‌شود. همچنین ممکن است عوامل دیگری در این ارتباط نقش داشته باشند.
بااین‌حال، یافته‌ها نشان می‌دهند کیفیت خواب می‌تواند یکی از عوامل مرتبط با سلامت مغز در افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی‌ـ‌متابولیک باشد. به همین دلیل، توجه به مدت و کیفیت خواب در کنار مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای، می‌تواند بخشی مهم از مراقبت‌های مرتبط با سلامت عمومی و شناختی باشد.
